Tết đầu tiên ở chiến trường

Đến sát Tết, chúng tôi được thông báo: Tiêu chuẩn Tết mỗi người được 3 lạng gạo nếp, 3 lạng thịt, một cái kẹo Hải châu, một điếu thuốc lá Điện Biên. Có ít ỏi vậy thôi nhưng ai cũng vui vì suốt mấy tháng hành quân, món chủ yếu của chúng tôi là rau rừng và ít ruốc, chưa biết thịt lợn, gạo nếp là gì. Hôm quản lý đại đội nhận nhu yếu phẩm về rồi gọi các Trung đội đến nhận hàng, anh em phấn khởi lắm. Nhìn bao thuốc lá Điện Biên và chiếc kẹo Hải Hà - là quà của Bác Tôn gửi vào, tự nhiên tôi thấy nhớ miền Bắc đến nao lòng. Suốt hơn 2 tháng trời, đây là lần đầu tiên tôi được thấy miền Bắc thân thương qua hình ảnh trên bao thuốc và dòng chữ kẹo Hải Hà. Ngày còn trên đất Bắc thì thấy rất bình thường, khi vào đây thấy điếu thuốc và cái kẹo giá trị tuy nhỏ bé mà nước mắt rưng rưng, thấy thấm đậm tình hậu phương miền Bắc.

Sáng 27 Tết, anh Nguyễn Văn Ký - Trung đội trưởng Trung đội 2, quê ở Hoàng Tiến, Chí Linh, Hải Dương (cũ) - là cán bộ đã nhiều năm ở chiến trường, dẫn chúng tôi vào rừng chặt bống báng về làm rau ăn Tết. Đây là một loại cây mọc nhiều ở những nơi rừng già, trông gần giống cây dừa nước, ngọn nó ăn ngọt như củ liễng ở ngoài Bắc nhưng lấy được nó cũng không đơn giản. Phải chặt hàng tiếng đồng hồ mới được một cây. Chặt đổ xuống rồi còn phải chặt từng tàu lá bỏ đi, rồi mới khoét được phần ngọn để ăn. Buổi sáng hôm đó, chúng tôi chặt được 5 ngọn bống báng, mỗi ngọn to gần bằng cái hoa chuối. Khi mặt trời lên gần đỉnh đầu thì mấy anh em bỏ cơm nắm ra ăn. Chẳng hiểu sao những lần trước nắm cơm này tôi ăn vèo một cái là hết, mà sao bữa nay ăn cứ thấy nghèn nghẹn. Thấy tôi khác thường, anh Ký đến gần hỏi: “Em có sao không?”. tôi cố vui vẻ trả lời anh em không sao nhưng thực ra trong lòng tôi cuồn cuộn lên nỗi nhớ quê, nhớ những người thân trong gia đình. Nhất là nhớ ngày ở quê, cứ đúng ngày 27 tháng Chạp là mấy anh em tôi thường rủ nhau đi chợ Tết. Phiên chợ Tết ngày ấy trong con mắt tuổi thơ của tôi thật đẹp, thật tuyệt vời.

Ngày hôm sau - 28 Tết, anh Ký tiếp tục dẫn chúng tôi đi vào rừng đào bắt con dũi để tăng thêm thực phẩm bữa ăn ngày Tết. Đây là một loại con giống như con chuột, nhưng to hơn chuột, loại con này thường đục hang ở những bụi lồ ô (một loại cây giống như cây luồng ở miền Bắc), chúng thường ăn những củ măng nên con nào cũng béo mập. Đi cả tiếng đồng hồ, hết núi này qua núi khác cuối cùng chúng tôi cũng tìm thấy một hang dũi. Ai cũng mừng thầm Tết này sẽ có thêm món thịt dũi. Suốt cả buổi sáng, 5 anh em chúng tôi thay nhau đào, rồi khuân nước từ dưới suối cách hàng mấy trăm mét lên đổ vào hang cho con dũi sặc nước chui ra. Nhưng khổ nỗi nó quá nhiều ngóc ngách thành ra đổ nước mãi mà vẫn chẳng thấy con nào chui ra, đành về không. Mệt quá mấy anh em ngồi nghỉ ngay lưng chừng núi, nhìn phía xa xa một chiếc máy bay A37 đang bổ nhào cắt bom xuống khu vực có một chiếc ô tô của ta vừa chạy qua, một đụm khói cao bốc lên, không biết chiếc xe có làm sao không?

Để tạo không khí Tết, anh Hồng - Chính trị viên đại đội phát động các Trung đội vào rừng kiếm các thứ về trang trí Tết. Mọi người có sáng kiến lấy cơm dán các tờ giấy trắng lại với nhau để viết câu đối Tết. Tôi và y tá Đoán bỏ cả một buổi vào rừng cũng kiếm được mấy cây hoa dong riềng dại và một ít hoa rừng về cắm vào ống tre rồi lấy tăng che mưa phủ lên bàn làm bằng tre, bày bánh trưng, kẹo, thuốc lá lên. Nhìn cũng có không khí Tết.

 Sáng mồng một Tết, sau khi mở đài nghe chương trình Tết của Đài tiếng nói Việt Nam, tôi đi cùng anh Hồng - Chính trị viên và anh Phóng - Đại đội trưởng xuống các trung đội chúc Tết. Giữa cảnh núi rừng gió thổi ào ào nghe mọi người chào hỏi, chúc Tết nhau cũng thấy vui vui và phần nào bớt đi nỗi buồn nhớ trong ánh mắt mỗi người.

 Bữa cơm trưa mồng một Tết năm ấy của chúng tôi vẻn vẹn có 2 món duy nhất đó là thịt lợn luộc và ngọn bống báng xào, có đá qua ít mỡ. Gọi là có thịt thôi, vì 3 lạng thịt phải chia đều cho 2 ngày nên bữa ăn hôm đó mỗi người cũng chỉ được dăm miếng, tuy vậy đây cũng là bữa cơm sang nhất từ ngày vào chiến trường của chúng tôi. Khi thấy món thịt được bày lên, nước miếng như đã ứa ra, lúc ăn thì cố nhai thật chậm để vị ngon của thịt ngấm thật lâu. Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua mà tôi vẫn không quên được cái vị ngon ngọt của bữa ăn hôm đó .

 Sau Tết chừng hơn chục ngày, Trung đoàn chúng tôi chuyển ra phía trước đánh cắt giao thông ở đường 14, đoạn Chư Thoi, Chư Tút thuộc tỉnh Kon Tum. Rất nhiều đồng đội của tôi từ lúc hành quân ở Bắc vào đến lúc hy sinh chỉ được ăn vài miếng thịt duy nhất của Tết năm đó. Nghĩ mà thương các đồng đội của tôi quá.