Ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan Văn Miếu- Quốc Tử Giám

Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076-2026). Đại diện Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam, lãnh đạo Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, đại diện các cơ quan quản lý văn hóa, các nhà nghiên cứu, chuyên gia quốc tế và kiến trúc sư tham gia dự án đã đến dự.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội ông Phạm Xuân Tài nhấn mạnh:Văn Miếu - Quốc Tử Giám là một trong những di tích lịch sử văn hóa tiêu biểu của Thủ đô, biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng nhân tài của dân tộc Việt Nam. Bảo tồn di sản cần đi đôi với việc giúp công chúng hiểu và trân trọng những giá trị ấy. Vì vậy, chúng tôi đánh giá cao việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan mới hôm nay. Đây là những công cụ thiết thực, giúp du khách định hướng, khám phá các công trình và hiểu rõ hơn về lịch sử, kiến trúc cũng như những giá trị văn hóa, giáo dục của di tích.

Theo ông Phạm Xuân Tài: Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng gắn với lịch sử nghiên cứu di sản của các học giả Việt Nam và Pháp. Từ đầu thế kỷ XX, các nhà nghiên cứu và chuyên gia của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp đã quan tâm khảo sát, nghiên cứu và lưu giữ nhiều tư liệu về các di tích lịch sử, văn hóa của Hà Nội, trong đó có Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Những tư liệu này đến nay vẫn có giá trị đối với công tác nghiên cứu và bảo tồn di sản. Hôm nay, sự hợp tác ấy tiếp tục được nối dài bằng những hoạt động cụ thể, gắn nghiên cứu khoa học với ứng dụng thực tiễn. “ Sơ đồ và các công cụ hướng dẫn tham quan được thiết kế bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên của nhà trường. Đây là minh chứng sinh động cho hiệu quả của hợp tác giáo dục và khoa học Việt - Pháp, khi những kiến thức và kinh nghiệm được tiếp thu từ quá trình đào tạo quốc tế được vận dụng vào việc phát huy giá trị di sản của Thủ đô”, ông Phạm Xuân Tài chia sẻ.

Tại lễ ra mắt, ông Eric Soulier, Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa Đại sứ quán Pháp, Giám đốc Viện Pháp tại Việt Nam cho biết: Văn Miếu – Quốc Tử Giám đã ra đời từ rất lâu, nhưng vẫn luôn là hình ảnh đặc biệt trong đời sống văn hóa của Hà Nội, nơi đây vẫn thường xuyên đón tiếp du khách tham quan đến tìm hiểu văn hóa và lịch sử. Đây cũng là nơi truyền cảm hứng cho các hoạt động nghiên cứu, góp phần thúc đẩy hợp tác văn hóa, nghiên cứu khoa học giữa Việt Nam và Pháp.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Kiến trúc sư Nguyễn Tuấn Anh, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội cho biết: Dự án gợi nhắc đến chặng đường hợp tác, đào tạo, nghiên cứu giữa Trường với các cơ sở giáo dục, cơ quan, đối tác Pháp gần 30 năm qua. Kết quả hợp tác đã góp phần đào tạo nguồn nhân lực, phát triển tri thức chuyên ngành, đưa nghiên cứu vào thực tiễn bảo tồn, phát huy giá trị di sản và văn hóa của đất nước. Dự án Văn Miếu – Quốc Tử Giám là một minh chứng sinh động cho hướng hợp tác đó.

Với diện tích hơn 54.000 m² và nhiều lớp không gian lịch sử, Văn Miếu – Quốc Tử Giám đặt ra nhu cầu xây dựng những công cụ hướng dẫn trực quan, giúp du khách định hướng và hiểu rõ hơn về giá trị của từng hạng mục trong di tích.Sơ đồ tổng thể mới giới thiệu cấu trúc không gian, vị trí các công trình và những điểm tham quan chính, giúp du khách chủ động lựa chọn lộ trình khám phá. Tờ gấp cung cấp thông tin ngắn gọn về lịch sử hình thành, kiến trúc, các nhân vật lịch sử và những giá trị văn hóa, giáo dục tiêu biểu của Văn Miếu - Quốc Tử Giám.Sự kết hợp giữa bản đồ, hình ảnh và nội dung thuyết minh góp phần nâng cao chất lượng giới thiệu di sản, mang đến cho công chúng trải nghiệm tham quan thuận tiện và sâu sắc hơn.

Dự án là kết quả hợp tác giữa Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám với Đại sứ quán Pháp, Viện Pháp tại Việt Nam và Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội.Điểm nổi bật của dự án là việc thiết kế sơ đồ và tờ gấp hướng dẫn tham quan được thực hiện bởi đội ngũ kiến trúc sư, tiến sĩ được đào tạo tại Pháp, hiện là giảng viên Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội. Nhóm chuyên gia đã kết hợp nghiên cứu lịch sử, kiến trúc và cấu trúc không gian di tích với các phương pháp thiết kế, diễn giải di sản hiện đại để xây dựng những sản phẩm khoa học, trực quan và dễ sử dụng.Dự án cho thấy hiệu quả lâu dài của hợp tác giáo dục và khoa học Việt - Pháp, khi những kiến thức và kinh nghiệm được tích lũy trong quá trình đào tạo tại Pháp được vận dụng vào thực tiễn bảo tồn và phát huy giá trị di sản Việt Nam.

Việc ra mắt sơ đồ và tờ gấp tham quan là bước khởi đầu trong định hướng hợp tác lâu dài nhằm nghiên cứu, giới thiệu và phát huy giá trị di sản Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Trong thời gian tới, hợp tác Việt – Pháp sẽ tiếp tục được đẩy mạnh thông qua các hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, số hóa và xây dựng nền tảng tư liệu số đa ngôn ngữ. Nền tảng này hướng tới việc tập hợp, hệ thống hóa các nguồn tư liệu lịch sử, văn bia, hoành phi, câu đối, sắc phong và tài liệu lưu trữ liên quan đến Văn Miếu – Quốc Tử Giám, lịch sử giáo dục và khoa cử Nho học Việt Nam, trong đó chú trọng khai thác các nguồn tư liệu bằng tiếng Pháp, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận di sản và thúc đẩy hợp tác Việt - Pháp. Nền tảng này hướng tới kết hợp tư liệu khoa học với bản đồ tương tác, mã QR và các công cụ thuyết minh số, phục vụ đồng thời nghiên cứu chuyên sâu, giáo dục di sản và nhu cầu tìm hiểu của công chúng.Song song với đó là định hướng xây dựng các hành trình khám phá di sản theo chủ đề, trước hết trong khuôn viên Văn Miếu - Quốc Tử Giám, sau đó mở rộng kết nối với mạng lưới Văn Miếu, Văn chỉ và các làng khoa bảng tiêu biểu trên cả nước.

Thông qua sự kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ số và phát triển du lịch di sản, Văn Miếu - Quốc Tử Giám có thể trở thành điểm khởi đầu của những hành trình khám phá lịch sử giáo dục, khoa cử và truyền thống hiếu học Việt Nam.Từ những công cụ hướng dẫn tham quan mới đến định hướng xây dựng nền tảng tư liệu số và các hành trình khám phá di sản, dự án góp phần kết nối nghiên cứu khoa học, đào tạo và ứng dụng công nghệ trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích.