Phú Thọ: Nỗ lực từng ngày để trả lại tên cho các liệt sĩ

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ trong năm 2026 và giai đoạn 1 của Chiến dịch; đồng thời nhận diện những khó khăn, vướng mắc, thống nhất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ trong thời gian tới.

Nhiều thông tin được xác minh, nhiều hài cốt được trở về

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Phú Thọ có 38.607 liệt sĩ. Qua rà soát, địa phương xác định 5.050 mộ liệt sĩ cần lấy mẫu phục vụ xác định danh tính và 1.385 thông tin về hài cốt liệt sĩ cần tiếp tục xác minh, tìm kiếm, quy tập.

Số liệu trên cho thấy một khối lượng công việc lớn, trong khi phần lớn thông tin về các liệt sĩ được hình thành từ nhiều thập kỷ trước, hồ sơ không phải lúc nào cũng đầy đủ, thống nhất. Bởi vậy, để tìm được một địa chỉ, một phần mộ hay xác định được danh tính một liệt sĩ là cả quá trình thu thập, kiểm chứng và đối chiếu nhiều nguồn thông tin.

Với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Phú Thọ cùng sự phối hợp của các sở, ban, ngành, địa phương và sự tham gia của Nhân dân, công tác này đã đạt những kết quả đáng ghi nhận.

Trong năm 2026, Phú Thọ tiếp nhận 66 thông tin về các khu vực nghi có hài cốt liệt sĩ chưa được quy tập; đồng thời chuyển 50 thông tin liên quan đến các địa phương khác để phối hợp xác minh, tìm kiếm.

Từ các nguồn tin thu thập được và kết quả khảo sát thực địa, lực lượng chức năng đã tổ chức tìm kiếm, quy tập, truy điệu và an táng 9 hài cốt liệt sĩ, trong đó 3 hài cốt đã xác định được danh tính.

Đằng sau những con số ấy là những cuộc tìm kiếm nhiều gian nan. Có thể là một thông tin được lưu giữ trong ký ức của người đồng đội cũ, một địa danh đã thay đổi theo thời gian hay một dấu vết còn sót lại trong hồ sơ chiến tranh. Từng manh mối được rà soát, từng khu vực được khoanh vùng, từng mẫu sinh phẩm được thu thập đều góp phần rút ngắn hành trình đưa các liệt sĩ trở về.

Thêm cơ hội trả lại tên cho người đã khuất

Cùng với tìm kiếm, quy tập, công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN được Phú Thọ tập trung triển khai.

Trong giai đoạn 1 của Chiến dịch 500 ngày đêm, tỉnh đã thực hiện lấy mẫu 4.694 mộ liệt sĩ, thu nhận 3.999 mẫu, đạt 85,19% kế hoạch. Toàn tỉnh cũng đã thu nhận 22.083 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sĩ, bổ sung nguồn dữ liệu phục vụ giám định, đối sánh và xác định danh tính.

Đây là cơ sở quan trọng để từng bước giải quyết những trường hợp chưa rõ danh tính, nhất là những phần mộ chưa có đầy đủ thông tin hoặc hồ sơ còn thiếu.

Tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Khắc Hiếu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo tỉnh Phú Thọ, đã thông tin, làm rõ những kết quả nổi bật, kinh nghiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo và phối hợp thực hiện nhiệm vụ, đồng thời chỉ ra những khó khăn đang đặt ra.

Trong đó, địa hình, địa vật thay đổi qua nhiều thời kỳ; hồ sơ, tài liệu lưu trữ phân tán, thiếu đồng bộ; các nhân chứng lịch sử ngày càng cao tuổi là những trở ngại không nhỏ đối với quá trình xác minh, tìm kiếm.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp, tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, đồng thời khai thác hiệu quả hơn các nguồn thông tin từ cơ sở và nhân chứng.

Trong giai đoạn 2 của Chiến dịch 500 ngày đêm và năm 2027, Phú Thọ xác định tiếp tục nâng cao hiệu quả lãnh đạo, chỉ đạo; tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và địa phương.

Tỉnh sẽ đẩy mạnh rà soát, thu thập, xác minh, xử lý thông tin; ưu tiên những địa bàn có căn cứ, có khả năng tìm kiếm, quy tập. Cùng với đó là nâng cao chất lượng hồ sơ, dữ liệu; phối hợp thực hiện giám định ADN và xác định danh tính bằng phương pháp thực chứng đối với những trường hợp đủ điều kiện.

Đặc biệt, vai trò của cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và thân nhân liệt sĩ tiếp tục được chú trọng. Những ký ức về chiến trường, đồng đội, nơi đóng quân, nơi hy sinh... dù đã trải qua nhiều năm vẫn có thể trở thành những manh mối quý giá trong hành trình tìm kiếm.

Tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị và nghĩa tình sâu nặng. Mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định là thêm một gia đình được giải tỏa nỗi mong chờ; thêm một người con, người cha, người anh trở về với quê hương sau những năm tháng dài xa cách.

Những kết quả đạt được trong năm 2026 và giai đoạn 1 Chiến dịch 500 ngày đêm là tiền đề để Phú Thọ tiếp tục thực hiện hiệu quả nhiệm vụ trong thời gian tới. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và Nhân dân, những người đã hy sinh vì Tổ quốc sẽ tiếp tục được tìm kiếm, được gọi đúng tên và trở về với gia đình, quê hương.