Nỗ lực vì hòa bình và khắc phục hậu quả chiến tranh

Chuyến thăm của Đoàn VFW là hoạt động thường niên của tổ chức trong khuôn khổ chương trình tìm kiếm quân nhân Mỹ mất tích trong chiến tranh. Năm 2023, hai bên đã tổ chức kỷ niệm 50 năm thành lập Cơ quan Việt Nam về tìm kiếm người mất tích và 35 năm hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ trong lĩnh vực nhân đạo này. Tổ chức VFW là một trong những đơn vị tích cực ủng hộ việc phát triển quan hệ Việt - Mỹ.

Thượng tướng Bế Xuân Trường bày tỏ sự vui mừng, đồng thời gửi lời chúc sức khỏe và thành công tới Đoàn. Đồng chí giới thiệu khái quát về Hội CCB Việt Nam - tổ chức chính trị - xã hội được thành lập ngày 6-12-1989, hiện quản lý khoảng 3 triệu hội viên và 1,6 triệu quân nhân phục viên. Hệ thống tổ chức của Hội được triển khai theo ba cấp gồm Trung ương, tỉnh/thành phố và xã/phường, bảo đảm sự kết nối chặt chẽ từ Trung ương đến cơ sở. Hội thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng như tham gia giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội; hỗ trợ hội viên phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo; giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ; thúc đẩy hoạt động đối ngoại nhân dân... Ngoài ra, Hội còn quản lý một số đơn vị trực thuộc như Làng Hữu nghị Việt Nam và Báo CCB Việt Nam, góp phần thực hiện các nhiệm vụ nhân văn và tuyên truyền.

Những năm qua, quan hệ Việt Nam và Hoa Kỳ trong việc giải quyết hậu quả chiến tranh đem lại hiệu quả thiết thực, nổi bật là vấn đề MIA (tìm kiếm quân nhân mất tích). Hội CCB Việt Nam xác định đây là vấn đề mang tính nhân đạo sâu sắc, được cả hệ thống chính trị quan tâm và tham gia. Các lĩnh vực hợp tác bao gồm trao đổi thông tin và kinh nghiệm; khắc phục hậu quả chiến tranh như rà phá bom mìn, xử lý chất độc dioxin; và hàn gắn vết thương chiến tranh thông qua việc trao đổi thông tin về quân nhân mất tích, di vật chiến tranh.

Hội phối hợp chặt chẽ với các đơn vị quân đội trong nước và các tổ chức CCB quốc tế để tham gia tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Phong trào “Vận động CCB cung cấp thông tin đi tìm đồng đội” đã tạo ra hiệu ứng tích cực, thu thập được hơn 16.000 thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ. Những nỗ lực này không chỉ giúp tìm lại đồng đội mà còn thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Đối với phía Hoa Kỳ, việc hợp tác đưa hài cốt quân nhân Mỹ mất tích trở về nước đã góp phần mang lại sự an ủi cho nhiều gia đình, đồng thời thúc đẩy sự hiểu biết và gắn kết giữa nhân dân hai nước. Hoạt động này đóng vai trò như một “cầu nối” quan trọng trong việc xây dựng và phát triển quan hệ song phương Việt Nam - Hoa Kỳ. Ngoài MIA, hai bên còn hợp tác trong nhiều lĩnh vực khác như trao đổi thông tin về quân nhân Việt Nam mất tích, xử lý ô nhiễm dioxin tại các sân bay, và hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam.

Hiện nay, Việt Nam còn khoảng 200.000 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy và khoảng 300.000 hài cốt đã được quy tập nhưng chưa xác định được danh tính. Đây là một thách thức lớn, đòi hỏi sự nỗ lực lâu dài của cả trong nước và quốc tế. Công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ được xác định là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước Việt Nam, mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc.

Trong bối cảnh đó, Hội CCB Việt Nam tiếp tục phát động phong trào vận động hội viên cung cấp thông tin, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế, đặc biệt với Hoa Kỳ, nhằm trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và ứng dụng công nghệ trong công tác tìm kiếm. Thông qua “Chương trình sáng kiến CCB”, từ năm 1993 đến nay, phía Hoa Kỳ đã cung cấp khoảng 300 bộ hồ sơ liên quan đến hơn 12.000 trường hợp quân nhân Việt Nam hy sinh, qua đó hỗ trợ tìm kiếm và quy tập được gần 1.500 hài cốt liệt sĩ. Phía Hoa Kỳ cũng cam kết tiếp tục thúc đẩy hợp tác với Việt Nam thông qua các hoạt động như thu thập thông tin, phát triển công nghệ pháp y để xác định danh tính, và tăng cường truyền thông về hợp tác MIA. Đây là những hướng đi quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm và giải quyết hậu quả chiến tranh.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thượng tướng Bế Xuân Trường nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải thúc đẩy nhanh hơn nữa quá trình hợp tác giữa hai bên, đặc biệt trong lĩnh vực tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ và quân nhân mất tích. Đồng chí cho rằng đây là nhiệm vụ vừa mang ý nghĩa chính trị, vừa có giá trị nhân đạo sâu sắc, đòi hỏi sự quyết tâm cao và hành động khẩn trương từ tất cả các bên liên quan.

Chủ tịch Hội Cựu chiến binh Việt Nam chỉ rõ rằng yếu tố thời gian đang đặt ra những thách thức ngày càng lớn đối với công tác này. Phần lớn các CCB - những người trực tiếp tham gia chiến tranh và nắm giữ thông tin quan trọng - nay đã cao tuổi, sức khỏe giảm sút, số lượng ngày càng ít đi theo quy luật tự nhiên. Nếu không kịp thời thu thập, tổng hợp và xác minh thông tin từ họ, nhiều dữ liệu quý giá có nguy cơ bị mai một, gây khó khăn cho công tác tìm kiếm trong tương lai. Bên cạnh đó, điều kiện thực địa cũng đang thay đổi nhanh chóng theo quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Nhiều khu vực từng là chiến trường xưa đã có sự biến đổi đáng kể về địa hình, địa vật; rừng núi, sông suối, đường sá đều không còn giữ nguyên trạng như trước. Điều này khiến việc xác định vị trí chôn cất trở nên phức tạp hơn, đòi hỏi phải có sự kết hợp chặt chẽ giữa thông tin lịch sử, ký ức nhân chứng và các phương pháp khoa học, công nghệ hiện đại.

Trước thực tế đó, Thượng tướng Bế Xuân Trường đề nghị phía Hoa Kỳ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, tăng cường chia sẻ thông tin, dữ liệu, cũng như đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ pháp y trong giám định ADN. Đồng thời, cần có cơ chế hợp tác linh hoạt, hiệu quả hơn nhằm rút ngắn thời gian xử lý thông tin và triển khai các hoạt động tìm kiếm trên thực địa.

Với tinh thần nhân đạo và trách nhiệm chung, Thượng tướng Bế Xuân Trường bày tỏ mong muốn hai bên sẽ tiếp tục nỗ lực, phối hợp chặt chẽ hơn nữa, “chạy đua với thời gian” để đạt được nhiều kết quả thiết thực. Đồng chí khẳng định, mỗi thông tin được cung cấp, mỗi hài cốt được tìm thấy và xác định danh tính đều mang ý nghĩa to lớn, không chỉ đối với thân nhân các liệt sĩ mà còn góp phần hàn gắn vết thương chiến tranh, vun đắp quan hệ hữu nghị giữa hai dân tộc trong hiện tại và tương lai.

Ngài Cory L. Geisler đã bày tỏ sự cảm ơn chân thành trước sự đón tiếp trọng thị, chu đáo của Trung ương Hội CCB Việt Nam và nhấn mạnh rằng chuyến thăm lần này mang ý nghĩa đặc biệt, là cơ hội để CCB hai nước gặp gỡ, chia sẻ và cùng nhau thúc đẩy các hoạt động hợp tác nhân đạo, qua đó góp phần củng cố sự hiểu biết và lòng tin lẫn nhau. Ngài khẳng định rằng, dù từng ở hai bên chiến tuyến trong quá khứ, nhưng ngày nay các CCB Hoa Kỳ và Việt Nam đều có chung một mong muốn là khép lại quá khứ, hướng tới tương lai hòa bình và hợp tác.

Đề cập đến hợp tác trong lĩnh vực tìm kiếm quân nhân mất tích (MIA), Ngài Cory L. Geisler đánh giá cao những nỗ lực và thiện chí của phía Việt Nam trong suốt thời gian qua. Ngài cho rằng sự hợp tác này đã đạt được nhiều kết quả thiết thực, giúp đưa hài cốt của nhiều quân nhân Hoa Kỳ trở về với gia đình, đồng thời góp phần xoa dịu nỗi đau của thân nhân những người đã khuất. Ngài bày tỏ sự trân trọng đối với những đóng góp của Hội CCB Việt Nam và cho rằng đây là cơ sở quan trọng để hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, Ngài Cory L. Geisler cho biết phía Hoa Kỳ mong muốn tiếp tục tăng cường phối hợp với Việt Nam trong việc trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật, đặc biệt trong lĩnh vực ứng dụng công nghệ pháp y hiện đại để xác định danh tính hài cốt.

Ngài cũng đề cập đến vai trò của các tổ chức CCB trong việc thúc đẩy quan hệ nhân dân giữa hai nước và cho rằng những hoạt động này có ý nghĩa lâu dài, góp phần cải thiện điều kiện sống của người dân và thúc đẩy phát triển bền vững tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi chiến tranh.

Kết thúc buổi làm việc, hai bên cùng bày tỏ tin tưởng rằng, trên nền tảng thiện chí, sự thấu hiểu và tinh thần trách nhiệm chung, hợp tác giữa Hội CCB Việt Nam và Tổ chức VFW sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển thực chất, hiệu quả hơn nữa trong thời gian tới. Những nỗ lực phối hợp trong việc khắc phục hậu quả chiến tranh, tìm kiếm quân nhân mất tích và hỗ trợ các nạn nhân sẽ góp phần quan trọng vào việc hàn gắn quá khứ, vun đắp lòng tin và tăng cường quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Trong bối cảnh thời gian không chờ đợi, việc đẩy nhanh tiến độ hợp tác mang ý nghĩa đặc biệt cấp thiết, nhằm lưu giữ và khai thác kịp thời những nguồn thông tin quý giá còn lại. Mỗi kết quả đạt được không chỉ đáp ứng mong mỏi của thân nhân các gia đình liệt sĩ và quân nhân mất tích, mà còn góp phần khẳng định giá trị nhân văn sâu sắc, tinh thần trách nhiệm và sự hợp tác chân thành giữa hai quốc gia.