CƠ QUAN CỦA TRUNG ƯƠNG HỘI - TIẾNG NÓI CỦA CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM Giải bài toán nhà giá rẻ
Cách đây 7 năm, khi ông Lê Thanh Thản - Chủ tịch Tập đoàn Mường Thanh bị khởi tố, tôi đã thực hiện một loạt bài báo với tựa đề “Cú sốc của một thương hiệu lớn”. Nhưng trong loạt bài viết đó, điều khiến tôi trăn trở không chỉ là những sai phạm của doanh nghiệp, mà còn là một câu hỏi lớn hơn, đến nay vẫn chưa có lời giải thỏa đáng: Làm thế nào để doanh nghiệp có thể xây dựng những căn nhà giá rẻ cho người thu nhập thấp mà vẫn tuân thủ pháp luật, bảo đảm quy hoạch, an toàn phòng cháy, chữa cháy và đầy đủ các không gian sinh hoạt cộng đồng?
Trong nhiều năm, chúng ta thường nói đến nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp, nhưng lại chưa giải quyết thấu đáo bài toán kinh tế để tạo ra sản phẩm phù hợp với khả năng chi trả của họ. Doanh nghiệp đầu tư xây dựng phải có lợi nhuận. Đó là quy luật của kinh tế thị trường. Nhưng lợi nhuận phải được hình thành từ hoạt động kinh doanh hợp pháp, minh bạch, chứ không thể dựa vào việc cắt giảm tiêu chuẩn an toàn, phá vỡ quy hoạch hoặc khai thác những kẽ hở trong quản lý. Vậy Nhà nước cần làm gì để dung hòa ba yêu cầu: doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý, người dân mua được nhà với giá phù hợp và công trình bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn pháp luật? Từ những trăn trở đó, tôi đề xuất một số giải pháp mang tính cấu trúc, cần được tiếp tục nghiên cứu và thể chế hóa bằng những quy định pháp luật cụ thể.
Thứ nhất, phải thẩm định phương án tài chính ngay từ đầu. Khi xem xét một dự án nhà ở giá rẻ, cơ quan quản lý không nên chỉ tập trung vào hồ sơ đất đai, quy hoạch và thiết kế xây dựng. Cần thẩm định cả phương án tài chính, cơ cấu chi phí, giá thành dự kiến và khả năng chi trả của nhóm khách hàng mục tiêu. Nếu ngay từ đầu, phương án đầu tư đã không thể tạo ra sản phẩm phù hợp với thu nhập của người dân thì cần xem xét lại quy mô, cơ cấu sản phẩm, phương thức đầu tư và các chính sách hỗ trợ. Không nên để doanh nghiệp triển khai một dự án thiếu tính khả thi rồi sau đó mới tìm cách tháo gỡ.
Thứ hai, cần có cơ chế kiểm soát lợi nhuận hợp lý và minh bạch. Đối với nhà ở xã hội và các chương trình nhà ở giá rẻ có sự hỗ trợ của Nhà nước, cần xác định rõ cơ cấu chi phí hợp lệ, mức lợi nhuận định mức phù hợp, cơ chế kiểm toán và trách nhiệm công khai tài chính. Không phải áp đặt một mức trần lợi nhuận chung cho mọi loại hình bất động sản, mà phải thiết kế cơ chế phù hợp với từng loại hình, bảo đảm doanh nghiệp có động lực tham gia nhưng không thể lợi dụng chính sách để trục lợi.
Thứ ba, phải đổi mới tư duy quy hoạch để giảm giá thành nhà ở. Giả sử một khu đất có đủ điều kiện về giao thông, cấp thoát nước, trường học, y tế, phòng cháy, chữa cháy và các hạ tầng thiết yếu khác. Khi tính toán, nếu phương án xây dựng 20 tầng khiến giá thành mỗi căn hộ vượt quá khả năng chi trả của người thu nhập thấp, tại sao cơ quan quản lý không nghiên cứu phương án tăng tầng cao hơn trong giới hạn mà hạ tầng có thể đáp ứng? Khi quy mô căn hộ được phân bổ trên diện tích sàn lớn hơn, chi phí đất đai và một số chi phí hạ tầng tính trên mỗi căn hộ có thể giảm xuống. Đây là hướng cần được nghiên cứu bằng các bài toán kinh tế, kỹ thuật và quy hoạch cụ thể. Tất nhiên, tăng tầng không thể là giải pháp tùy tiện. Mọi điều chỉnh phải dựa trên sức chịu tải của hạ tầng, mật độ dân cư, không gian công cộng, an toàn công trình và chất lượng sống. Nhưng cũng không nên biến những chỉ tiêu quy hoạch cứng nhắc thành rào cản khiến nhà ở giá rẻ không thể hình thành.
Gần đây, Chính phủ đã có những chủ trương quan trọng nhằm gia tăng số lượng dự án nhà ở xã hội, đồng thời thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê. Đây là những định hướng đúng đắn, thể hiện trách nhiệm của Nhà nước trong việc giải quyết nhu cầu nhà ở và kiến tạo một môi trường sống tốt hơn cho người dân. Tuy nhiên, để những chủ trương ấy thực sự đi vào cuộc sống, vấn đề không chỉ là giao thêm chỉ tiêu, đẩy nhanh thủ tục hay dành thêm ưu đãi cho doanh nghiệp. Quan trọng hơn, phải tạo ra một cơ chế kinh tế và pháp lý đủ hấp dẫn để doanh nghiệp muốn tham gia, có thể kinh doanh có lãi hợp lý và không phải tìm đến những con đường vi phạm pháp luật để tồn tại.
Có một nghịch lý cần được nhìn nhận: Nhà ở xã hội được hưởng nhiều chính sách ưu đãi, nhưng giá nhà vẫn có thể vượt quá khả năng chi trả của một bộ phận người thu nhập thấp. Trong khi đó, Mường Thanh không được ưu đãi gì, dự án thì mua lại, nhưng đã cung cấp một số lượng rất lớn căn hộ giá rẻ cho thị trường, đáp ứng nhu cầu của đông đảo người dân, rồi lại phải đối mặt với lao lý. Hàng vạn người mua nhà của Mường Thanh phải đối mặt với những hệ lụy khó khăn kéo dài. Hai thực tế ấy, dù không thể đánh đồng về bản chất pháp lý, đều đặt ra một câu hỏi lớn về hiệu quả của cơ chế phát triển nhà ở: Vì sao chúng ta vẫn chưa tạo ra được một mô hình vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật, vừa giúp doanh nghiệp phát triển lành mạnh, vừa đáp ứng được khả năng chi trả của người dân? Không thể lấy nhu cầu nhà ở của người thu nhập thấp làm lý do biện minh cho sai phạm. Nhưng cũng không thể chỉ nhìn vào sai phạm của một doanh nghiệp để bỏ qua những bất cập của cơ chế quản lý và chính sách phát triển nhà ở.
Mường Thanh là câu chuyện cần được nhìn nhận nghiêm túc từ cả hai phía: trách nhiệm của doanh nghiệp và trách nhiệm của hệ thống quản lý nhà nước. Sai phạm phải được xử lý theo pháp luật; những người có trách nhiệm trong quản lý, giám sát cũng phải được xem xét tương xứng. Đồng thời, những bất cập về thể chế phải được khắc phục để không tiếp tục tạo ra những “Mường Thanh” khác.
Đọc tiếp
- Đơn giản hóa hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết, đẩy mạnh chuyển đổi số và phân định rõ trách nhiệm của cơ quan...
- Đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự (CHQS) tỉnh Gia Lai do Đại tá Đinh Văn Thê - Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ CHQS...
- Sáng 16/11, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Gia Lai tổ chức...
- Với lợi thế hướng ra biển Đông và kết nối hành lang kinh tế xuyên Á, Quảng Trị đang định hình không gian phát triển...
- Ngày 14-11, Hội Cựu Công an nhân dân TP Huế tổ chức khánh thành 3 hầm bí mật từng được người dân sử dụng để che...
Mới nhất
- Có những nơi ta chỉ đi qua, ký ức rồi cũng chỉ thành một kỷ niệm trong đời. Lại có những nơi, càng đi xa, càng trải...
- Đó là Trường Trung học phổ thông (THPT) A Duy Tiên, tỉnh Ninh Bình. Ngôi trường có lịch sử 65 năm truyền thống, cung cấp cho...
- Chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ (con lừa) trước đảng Cộng hòa (con voi) trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ...
- Gần nửa thế kỷ sau cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc, những ký ức về một thời trận mạc...
- Hàng chục người từng làm công tác thú y, khuyến nông, khuyến lâm tại tỉnh Hòa Bình (cũ), nay thuộc tỉnh Phú Thọ, gửi...
- Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (HCLS) TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành kế hoạch tổ chức...
- Bà Võ Thị Hòa (sinh năm 1935), trú tại thị trấn Bình Dương, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định (cũ), qua đời ngày 8-12-2019. Tuy...
- LTS: Chủ tịch Hồ Chí Minh là lãnh tụ thiên tài của Đảng và cách mạng Việt Nam, người chiến sĩ kiên cường, người bạn...
- Sáng 30-4-1975, Tiểu đoàn xe tăng 1, Trung đoàn 273, Quân đoàn 3 tấn công vào Ngã Tư Bảy Hiền và Lăng Cha Cả (TP. Sài Gòn). Khi...
- Tháng 5-2025, cùng đồng đội chiến đấu cũ về tỉnh Tiền Giang thăm chiến trường xưa và viếng các anh hùng liệt sĩ tại...
- Từ những mô hình chăn nuôi hiệu quả đến việc tự nguyện hiến đất, mở rộng đường giao thông, CCB xã Khoái Châu,...
- Phát huy bản chất truyền thống Bộ đội Cụ Hồ, những năm qua, Hội Cựu chiến binh (CCB) các tỉnh, thành phố trong Cụm thi...
- Nhân dân cả nước, trong đó có các cựu chiến binh (CCB) vừa tham gia và chứng kiến nhiều hoạt động nhân Ngày Pháp luật...

















