Logo-print CƠ QUAN CỦA TRUNG ƯƠNG HỘI - TIẾNG NÓI CỦA CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM

Nhớ người trung đoàn trưởng anh hùng

CCB BÙI NGỌC QUẾ • 17/11/2026 - 10:14

Tháng 5-2025, cùng đồng đội chiến đấu cũ về tỉnh Tiền Giang thăm chiến trường xưa và viếng các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Mỹ Tho, tôi vô cùng xúc động bởi đây là nơi yên nghỉ của nhiều cán bộ và chiến sĩ Trung đoàn 88, Quân khu 8 - Miền Trung Nam Bộ chúng tôi năm xưa.

Nghiêm trang kính cẩn dâng lễ và thắp hương trước Tượng đài Tổ quốc ghi công và ngôi mộ Anh hùng, Liệt sĩ Nguyễn Văn Ty - nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 88 (1968-1972). Tôi bồi hồi tưởng nhớ những kỷ niệm sâu sắc về ông:
ntkq-1670-2

Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Ty.

Ảnh: TL

Năm 1969, tôi cùng đoàn chiến sĩ mới hành quân từ miền Bắc vào miền Đông Nam Bộ. Chúng tôi được bổ xung về Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 88, Sư đoàn 9, Quân giải phóng chủ lực miền Đông Nam Bộ, đóng quân tại huyện Tân Biên, tỉnh Tây Ninh. Ngay trong buổi sinh hoạt chính trị đầu tiên về truyền thống của Trung đoàn, chúng tôi đã được Chính trị viên phó Tiểu đoàn Phạm Ngọc Hiến, quê ở huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định giới thiệu về tấm gương chiến đấu đặc biệt xuất sắc của Anh hùng LLVTND Nguyễn Văn Ty - hiện là Trung đoàn trưởng Trung đoàn 88 của chúng tôi. Câu chuyện đã gây ấn tượng mạnh khiến tôi nhớ mãi. Sự kính phục, quý trọng ông của tôi cũng bắt đầu từ đó, ngay từ khi tôi chưa hề biết mặt ông.

Trung đoàn trưởng Nguyễn Văn Ty sinh năm 1931, trong một gia đình nông dân nghèo ở huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Đầu năm 1949, ông nhập ngũ vào Đại đội 5 Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 88, Sư đoàn 308. Ông cùng đơn vị tham gia nhiều trận đánh, nhiều chiến dịch, trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, ông là đảng viên, giữ chức vụ Tiểu đội trưởng bộc phá thuộc Đại đội 265, Tiểu đoàn 29, Trung đoàn 88.

Chiến công nổi bật của ông là trận đánh Đồi Độc Lập, đêm 14-3-1954 của Trung đoàn 88 phối hợp với Trung đoàn 165 (Đại đoàn 312). Tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Ty đã bình tĩnh dẫn đầu tổ bộc phá, áp sát rào mở cửa. Khi một quả bộc phá bị hỏng kíp nổ, ông nhanh trí rút chốt một quả lựu đạn ép chặt vào khối thuốc nổ để thay thế kíp. Quả bộc phá nổ tung, phá tan lớp rào gai cuối cùng giúp cửa mở được thông suốt. Sau khi phá hết hàng rào, một ổ đại liên của địch bắn xối xả vào đội hình xung kích của quân ta. Nguyễn Văn Ty ôm bộc phá lao lên đánh thẳng vào ụ súng, dập tắt hỏa điểm tạo điều kiện cho bộ binh ta ào ạt xông lên... Với những chiến công xuất sắc trong chiến đấu, ngày 31-8-1955, đồng chí Nguyễn Văn Ty vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân.

Tiếp đó, ông được học bổ túc văn hóa, rồi được đi đào tạo tại Trường Sĩ quan Lục quân. Ra trường, ông trở về Trung đoàn 88 công tác. Ngày 31-12-1965, Trung đoàn 88 làm lễ xuất quân đi Nam chiến đấu. Được cấp trên quyết định cho ở lại ngoài Bắc, nhưng ông Nguyễn Văn Ty vẫn quyết tâm xin được hành quân đi B cùng đơn vị.

Tháng 10-1967, Trung đoàn 88 tham gia chiến đấu trên chiến trường Miền Đông Nam Bộ. Dưới sự chỉ huy sâu sát của anh Ba Ty, Trung đoàn 88 đã lập được nhiều chiến công xuất sắc, làm nức lòng quân và dân Miền Đông Nam Bộ. Kẻ thù khiếp sợ, đặt cho anh biệt danh là “Con Hổ chột” và rải truyền đơn dụ dỗ mọi người chỉ cho chúng biết nơi ở của anh, hoặc hạ sát được anh, chúng sẽ thưởng cho hàng triệu đồng tiền ngụy Sài Gòn.

Sau buổi học tập chính trị hôm đó, các chiến sĩ mới chúng tôi đều hứa, nguyện phát huy truyền thống vẻ vang của trung đoàn, coi anh Ba Ty là thần tượng để noi theo.

Ngày 15-11-1969, Trung đoàn 88 nhận lệnh rời Sư đoàn 9 và Miền Đông Nam Bộ, về trực thuộc QK8, chiến đấu trên chiến trường miền Trung Nam Bộ. Trung đội trinh sát chúng tôi cùng Tiểu đoàn trưởng Phùng Văn Hiên (Hai Hiên) và các cán bộ quân sự bí mật hành quân về ấp Ban Chăng - là vùng giải phóng của huyện Mộc Hoá, tỉnh Kiến Tường, để nghiên cứu chuẩn bị chiến trường, kế hoạch tác chiến. Suốt đêm hành quân trong mưa gió, vượt qua những cánh đồng sình lầy đầy muỗi và đỉa bu bám, nên anh em đều rất mệt mỏi, mãi khi trời sáng mà vẫn chưa tới nơi tập kết. Nếu chẳng may bị máy bay trinh sát của địch phát hiện, chắc sẽ bị phi pháo oanh tạc gây tổn thất lớn.

Tôi, anh Ánh và anh Hai Hiên cùng một số anh em đi đầu đội hình, tới ấp Ban Chăng thì thấy một người đàn ông đứng tuổi, thân thể gầy gò, ốm yếu, mặc bộ quần áo bà ba màu đen, đầu đội mũ biệt kích Mỹ, vai đeo bồng, ngang lưng đeo khẩu K59, quần sắn quá đầu gối. Đôi mắt hấp háy nhìn chúng tôi, ông nói giọng chê trách: “Đơn vị chủ công gì mà đi đứng tụt tạt như thế này hả?”. Anh Hai Hiên cười gượng, gọi người ấy là thủ trưởng và thanh minh lý do đến muộn. Anh Ánh bảo tôi: “Thủ trưởng Ba Ty đấy, mày phải nói năng cho cẩn thận nhé”. Đang lúc mệt mỏi lại bị ức chế nên tôi buột miệng cự lại: “Thủ trưởng gì mà ăn mặc lôi thôi như ông nông dân, còn nói năng tục tĩu, bậy bạ thế”. Anh Ánh hốt hoảng, vội kéo tôi ra xa và trừng mắt đe doạ.

Không ngờ, anh Ba Ty đã nghe thấy, liền gọi tôi quay lại và khen tôi dám nói thẳng, nói thật suy nghĩ của mình. Sau khi hỏi tên tuổi, quê quán, ngày nhập ngũ... Anh suy nghĩ giây lát rồi chợt nhớ ra tôi là tác giả bài thơ “Xuân về Đồng Tháp” mới được in trên tập san “Thi đua Quyết thắng” của đơn vị. Anh quay lại nói với anh Hai Hiên: “Theo đề nghị của Ban chính trị, tôi ký Quyết định điều đồng chí Bùi Ngọc Quế về công tác tại Tiểu ban Tuyên huấn, để tiếp tục viết tin bài phục vụ cho công tác tuyên truyền”.

ntkq-1670-3
Ngôi mộ Anh hùng Liệt sĩ Nguyễn Văn Ty tại Nghĩa trang Mỹ Tho.

Từ đây tôi xa đội ngũ trực tiếp cầm súng chiến đấu, hoà nhập vào đội ngũ cầm bút phục vụ chiến đấu của Trung đoàn 88.

Ngày 3-2-1972, Anh hùng LLVT, Trung đoàn trưởng Nguyễn Văn Ty đã dũng cảm chiến đấu hy sinh tại xã Mỹ Thiện, huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho. Đơn vị trọng thể tổ chức lễ tang ông. Vô cùng xúc động khi được giao nhiệm vụ chắp bút bài điếu văn do Chính uỷ Nguyễn Thu Sơn (Ba Sơn) đọc tại Lễ tang, tôi đã thức trọn một đêm để viết bằng cả nước mắt và nhiệt huyết trong trái tim mình.

Nay đứng trước hương linh của anh Ba Ty, tôi nghẹn ngào xúc động nhớ lại bài điếu đó cùng bao kỷ niệm sâu sắc về người Trung đoàn trưởng kính mến, người anh thân thiết của chúng tôi.

Đọc tiếp

Mới nhất

Nhớ người trung đoàn trưởng anh hùng