Logo-print CƠ QUAN CỦA TRUNG ƯƠNG HỘI - TIẾNG NÓI CỦA CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM

Cú ngã lấm lưng của “con voi”

TIẾN THÀNH • 17/11/2026 - 10:38

Chiến thắng áp đảo của đảng Dân chủ (con lừa) trước đảng Cộng hòa (con voi) trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ được xem là một trong những thất bại nặng nề nhất đối với một Tổng thống đương nhiệm trong lịch sử chính trị Mỹ hiện đại.

qte-1670-1036
Đảng Dân chủ đã quay lại kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ.

Gió đã đổi chiều khi đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện (228/435 ghế) và Thượng viện (54/100 ghế), tạo nên làn “sóng xanh” áp đảo trên đồi Capitol (trụ sở Quốc hội Mỹ). Làn sóng ủng hộ phe Dân chủ thậm chí đã lan rộng tới các bang vốn được xem là thành trì của đảng Cộng hòa của ông Donald Trump như Georgia, Iowa, Ohio và Texas. Đặc biệt, tại Kansas, ghế tại Thượng viện đã về tay đảng Dân chủ sau gần một thế kỷ.

Đây là lần thứ tư kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai (năm 1946, 1994, 2006 và 2026), nước Mỹ chứng kiến Hạ viện và Thượng viện đồng thời đổi chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ. Thất bại của đảng Cộng hòa đã phá vỡ thế độc quyền về quyền lực của phong trào “Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” (MAGA) do ông Donald Trump khởi xướng, khôi phục cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực trong hệ thống chính trị Mỹ.

Cử tri Mỹ đã ngoảnh mặt với các ứng cử viên của đảng Cộng hòa bởi những quyết định gây tranh cãi của ông Donald Trump, từ việc mở rộng quyền lực hành pháp, phát động chiến dịch quân sự chống Iran, không giải quyết được tình trạng chi phí sinh hoạt tăng cao cho đến những điều tiếng liên quan đến chiến dịch truy quét người nhập cư cùng những cáo buộc tham nhũng trong chính quyền. Trong khi đó, những tuyên bố của ông Donald Trump về một “kỷ nguyên vàng” dưới sự lãnh đạo của mình ngày càng xa rời thực tế.

Bình luận về thất bại, Thống đốc Florida Ron DeSantis, người của đảng Cộng hòa đã không ngần ngại dùng những từ ngữ gay gắt nhất khi gọi kết quả bầu cử giữa kỳ là một “thảm họa cấp độ tuyệt chủng”. Phát biểu trong một cuộc họp báo ở thủ phủ Tallahassee của bang Florida, ông DeSantis chia sẻ: “Tôi nghĩ việc gọi đó là một làn sóng là không hoàn toàn chính xác. Nó giống như một trận thiên thạch rơi xuống khắp nước Mỹ, các bang xanh, các bang đỏ và tất cả các bang ở giữa”.

Cựu Đại sứ Mỹ tại Liên hiệp quốc Nikki Haley, người từng làm việc trong chính quyền nhiệm kỳ đầu của ông Donald Trump nhưng sau đó trở thành người chỉ trích, đã phê phán đảng Cộng hòa vì nghe theo chính quyền liên bang thay vì người dân Mỹ. Bà Nikki Haley nói: “Trong khi người dân Mỹ đang than phiền giá thực phẩm, giá xăng, chi phí chăm sóc sức khỏe đều cao, các vị lại chẳng hề lắng nghe. Những gì các vị thấy ở Washington D.C. là sự tư lợi, tham nhũng và ăn mừng”.

Cú ngã lấm lưng của “con voi” trong cuộc đấu với “con lừa” đang mở ra một giai đoạn đầy khó khăn đối với chính quyền của ông Donald Trump. Khi nắm quyền kiểm soát cả hai viện của Quốc hội, đảng Dân chủ dự kiến sẽ tiến hành hàng loạt cuộc điều tra nhằm vào chính quyền, cuộc xung đột với Iran, những cáo buộc tham nhũng tại Nhà Trắng và các hoạt động kinh doanh có thể đã giúp gia tăng tài sản cá nhân của Tổng thống trong gần 2 năm qua.

Hạ nghị sĩ Dân chủ Robert Garcia, người dự kiến sẽ lãnh đạo một ủy ban giám sát có ảnh hưởng lớn tại Hạ viện, đã tuyên bố đảng Cộng hòa và những người thân cận với Tổng thống Donald Trump cần chuẩn bị đối mặt với các cuộc điều tra. Những mục tiêu được ông Garcia đề cập đến bao gồm gia đình Tổng thống, các cáo buộc tham nhũng doanh nghiệp và những hành vi bị cho là lạm quyền của các cơ quan liên bang.

Theo đài BBC, với quyền triệu tập và điều tra, Ủy ban giám sát Hạ viện Mỹ có thể mở các cuộc điều tra nhằm vào những cáo buộc xung đột lợi ích, trục lợi doanh nghiệp, hoạt động của Bộ an ninh nội địa, Cơ quan thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE) cũng như cách chính quyền Trump xử lý hồ sơ liên quan đến tỷ phú bị kết án về tội tình dục Jeffrey Epstein.

Tuy nhiên, việc thâu tóm cả hai viện thuộc Quốc hội không đồng nghĩa với việc đảng Dân chủ sẽ dễ dàng biến các cam kết tranh cử thành chính sách, nhất là khi Tổng thống Trump vẫn nắm quyền phủ quyết với những dự luật mà ông không đồng tình, trong khi đảng Cộng hòa tiếp tục kiểm soát Nhà Trắng. Với đa số tại Quốc hội, đảng Dân chủ có thể phê chuẩn các dự luật tương đối thuận lợi. Song, để những dự luật này chính thức trở thành luật, phần lớn trường hợp cần có chữ ký của Tổng thống. Quốc hội chỉ có thể vượt qua quyền phủ quyết của Tổng thống nếu đạt được sự ủng hộ của 2/3 số nghị sĩ tại cả Hạ viện và Thượng viện, điều mà chỉ riêng đảng Dân chủ khó có thể thực hiện.

Cuộc đối đầu giữa hai đảng “con voi” và “con lừa” chắc sẽ ngày càng gay gắt. Quốc hội Mỹ khóa mới dự kiến sẽ bắt đầu làm việc từ ngày 3-1-2027. Khi đó, những bất đồng về ngân sách, trần nợ công, chính sách đối ngoại và các sáng kiến lập pháp khác sẽ trở thành phép thử đối với quan hệ giữa Nhà Trắng với đồi Capitol do phe Dân chủ kiểm soát.

Đọc tiếp

Mới nhất

Cú ngã lấm lưng của “con voi”