Logo-print CƠ QUAN CỦA TRUNG ƯƠNG HỘI - TIẾNG NÓI CỦA CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM

Ngôi trường phổ thông có hai học sinh là Đại tướng

LÊ THỊ THUÝ (*) • 17/11/2026 - 10:46

Đó là Trường Trung học phổ thông (THPT) A Duy Tiên, tỉnh Ninh Bình. Ngôi trường có lịch sử 65 năm truyền thống, cung cấp cho đất nước hàng vạn nhân lực chất lượng cao, trong đó nhiều người là cán bộ cấp cao của các cơ quan Đảng, Nhà nước, Quân đội, Công an.

Trường THPT A Duy Tiên được thành lập tháng 9-1961 tại thôn Lũng Xuyên, xã Yên Bắc, huyện Duy Tiên, Tỉnh Hà Nam (nay là phường Duy Tiên, tỉnh Ninh Bình). Khi mới thành lập, trường mang tên Trường phổ thông cấp II, III Duy Tiên. Qua các giai đoạn lịch sử, trường lần lượt đổi tên thành: Trường Phổ thông cấp III Duy Tiên, Trường Phổ thông cấp III A Duy Tiên, Trường Phổ thông trung học Duy Tiên A. Đến năm 1999, UBND tỉnh Hà Nam quyết định đổi tên là Trường THPT A Duy Tiên như ngày nay.

a-duy-tien-1
Tiết mục văn nghệ của học sinh Trường THPT A Duy Tiên chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam. 
                                                                                                                        Ảnh: Thúy Hiền

Một trong ba ngôi trường cấp 3 thành lập sớm nhất tỉnh Hà Nam

a-duy-tien-2

Học sinh Trường THPT A Duy Tiên tham quan phòng truyền thống của nhà trường.

 Ảnh: Hoàng Linh

Đáp ứng nguyện vọng của nhân dân và yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho quê hương, tháng 9-1961, UBND tỉnh Hà Nam quyết định mở lớp cấp III ghép với Trường cấp II Duy Tiên, lấy tên là Trường phổ thông cấp II-III Duy Tiên. Đây là một trong 3 ngôi trường cấp 3 được thành lập sớm nhất của tỉnh Hà Nam (cũ). Trường được xây dựng trên khu đất hơn 10.000 m2 ở thôn Lũng Xuyên, xã Yên Bắc, bên đường 60A, nay là Quốc lộ 38.

Năm học đầu tiên (1961-1962), trường có 2 lớp 8 thuộc hệ giáo dục phổ thông 10 năm với 105 học sinh và 7 thầy giáo, trong đó có 2 giáo viên có trình độ đại học. Thầy Trần Nhưng làm Hiệu trưởng. Trường lớp đơn sơ, đội ngũ giáo viên còn thiếu, đời sống của thầy gặp rất nhiều khó khăn, nhưng niềm vui được dạy, được học ngay trên quê hương đã trở thành động lực để thầy và trò cùng nhau vượt khó.

Từ năm học 1965-1966, do chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ ở miền Bắc, trường phải sơ tán về nhiều địa điểm. Lớp học được chuyển về các xã Tiên Nội, Tiên Thắng, Chuyên Nội (thuộc huyện Duy Tiên) và các thôn Quan Nha, Lũng Xuyên (thuộc xã Yên Bắc). Trong những lớp học tranh tre, dưới những lũy tre làng, giữa tiếng máy bay và bom đạn, việc dạy và học vẫn được duy trì. Đó là những năm tháng không thể nào quên trong lịch sử nhà trường. Giữa bom đạn chiến tranh, thầy và trò vẫn bền bỉ dạy và học với tinh thần “Tiếng hát át tiếng bom”, “Mang mũ rơm đi học đường dài”; vừa học tập, vừa tham gia lao động, phục vụ sản xuất. Nhiều học sinh khi tuổi đời còn rất trẻ đã tạm gác bút nghiên, rời mái trường, khoác ba lô lên đường nhập ngũ. Có những lớp học từ đầu cấp hơn bốn mươi học sinh, sau những đợt lên đường chỉ còn lại hơn hai chục bạn. Những chỗ ngồi dần vắng đi; những người bạn hôm qua còn cùng nhau học tập dưới một mái trường, hôm nay đã có mặt nơi chiến trường... Nhiều thầy giáo của Trường cũng xung phong lên đường nhập ngũ. Trong đó có những người mãi mãi nằm lại hoặc gửi một phần cơ thể nơi chiến trường như thầy giáo - liệt sĩ Võ Đại Tân và các cựu học sinh là liệt sĩ: Phan Trắc Tráng, Đặng Văn Toàn, Lưu Trung Chăm, Vũ Chí Đối, Phạm Cao Lâm, Phạm Văn Tài, Trương Công Thành, Bùi Văn Ta, Phạm Quang Minh, Trương Minh Đức...

Đến năm học 1973-1974, trường mới trở về địa điểm cũ với 24 lớp và gần 50 cán bộ, giáo viên. Khi huyện Duy Tiên có thêm Trường cấp III B Duy Tiên, trường được đổi tên thành Trường phổ thông cấp III A Duy Tiên.

Chiếc nôi đào tạo nhân tài

a-duy-tien-3
Thầy giáo Lê Văn Thành, Bí thư Đảng ủy - Hiệu trưởng Trường THPT A Duy Tiên tiếp đoàn cựu học sinh về thăm trường.

Cùng với sự phát triển của quê hương và sự đổi mới của ngành Giáo dục, Trường phổ thông cấp III A Duy Tiên (sau chuyển thành trường THPT A Duy Tiên) đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả về quy mô, đội ngũ, cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục. Nhà trường coi xây dựng đội ngũ giáo viên là khâu then chốt, chất lượng giáo dục là nhiệm vụ trung tâm; chú trọng bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường kỷ cương, nền nếp. Đội ngũ giáo viên ngày càng được chuẩn hóa; chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn và kết quả thi vào đại học, cao đẳng từng bước được nâng lên, tạo dựng niềm tin trong nhân dân và khẳng định vị thế của nhà trường trong giáo dục THPT của tỉnh Hà Nam (trước kia) và tỉnh Ninh Bình (hiện nay).

Năm 2005, Trường THPT A Duy Tiên là trường THPT đầu tiên của tỉnh Hà Nam được công nhận đạt chuẩn quốc gia.

Trường THPT A Duy Tiên đã thực sự là chiếc nôi đào tạo nhân tài cho vùng đất Hà Nam và khu vực. Từ mái trường này, nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành, đảm nhiệm những vị trí, công việc khác nhau trên nhiều lĩnh vực, có những đóng góp thiết thực cho quê hương, đất nước. Chính sự trưởng thành và những cống hiến của các thế hệ học sinh là minh chứng sinh động cho giá trị giáo dục, đồng thời là niềm tự hào sâu sắc của nhà trường.

Đặc biệt, nhiều học sinh của trường đã trở thành cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng, Nhà nước, Quân đội, Công an; các nhà giáo, nhà khoa học, bác sĩ, kỹ sư, doanh nhân thành đạt. Trong những người con ưu tú ấy, nhà trường tự hào có hai cựu học sinh được phong quân hàm Đại tướng Quân đội nhân dân Việt Nam, đó là Đại tướng Ngô Xuân Lịch - nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Đại tướng Nguyễn Tân Cương - Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên thường vụ Quân ủy Trung ương, Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng.

Thầy giáo Lê Văn Thành - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Trong giai đoạn 2011-2026, học sinh nhà trường đạt hàng trăm giải tại các kỳ thi học sinh giỏi và các cuộc thi cấp tỉnh, nhiều giải và thành tích tại các hội thi cấp quốc gia; nhiều giáo viên đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi, giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi cấp tỉnh; tập thể nhà trường và nhiều cán bộ, giáo viên, nhân viên được các cấp ghi nhận, tặng thưởng bằng khen, giấy khen và các danh hiệu thi đua. Những kết quả đó tiếp tục khẳng định chất lượng giáo dục, uy tín và vị thế của Trường THPT A Duy Tiên, góp phần tô thắm truyền thống “Dạy tốt - Học tốt” được các thế hệ thầy và trò bền bỉ vun đắp trong suốt chặng đường xây dựng và phát triển.

Đánh giá về những cố gắng, nỗ lực của Trường THPT A Duy Tiên trong thời gian qua, đồng chí Nguyễn Tiến Dũng, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Ninh Bình khẳng định “Những năm gần đây, Trường THPT A Duy Tiên không ngừng đổi mới. Công tác quản lý, quan tâm xây dựng đội ngũ, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và giáo dục mũi nhọn. Nhà trường tích cực triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; chú trọng các hoạt động giáo dục STEM, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, giáo dục kỹ năng sống và xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện. Những kết quả đạt được thế hiện sự nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của tập thể sư phạm, góp phần củng cố niềm tin của các thế hệ học sinh, cha mẹ học sinh và nhân dân đối với nhà trường”.

Vững bước trong kỷ nguyên mới

Trao đổi với chúng tôi về hướng phát triển của nhà trường trong kỷ nguyên mới, thầy giáo Lê Văn Thành, Bí thư Đảng ủy - Hiệu trưởng nhà trường và cũng là học sinh cũ của trường cho rằng: Phát huy truyền thống 65 năm và những thành quả đã đạt được, Trường THPT A Duy Tiên đã và đang chuẩn bị hành trang bước vào kỷ nguyên mới với tâm thế mới. Năm học 2026-2027, Trường THPT A Duy Tiên có 29 lớp với 1.246 học sinh; 67 cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong đó có 3 cán bộ quản lý, 56 giáo viên và 8 nhân viên. Khuôn viên nhà trường có diện tích 11.008 m2 với 30 phòng học kiên cố; các phòng học bộ môn Vật lí, Hóa học, Sinh học; 3 phòng Tin học; thư viện, phòng thiết bị, phòng tư vấn học đường, phòng truyền thống, phòng Đoàn, nhà đa năng và các công trình phụ trợ. Hệ thống công nghệ thông tin, học bạ số, phần mềm quản lý, hạ tầng Internet và thiết bị phục vụ dạy học tiếp tục được đầu tư, từng bước đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường THPT A Duy Tiên xác định trong thời gian tới sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên có phẩm chất, năng lực và tinh thần trách nhiệm; đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và sử dụng học bạ số; từng bước hoàn thiện cơ sở vật chất, thiết bị dạy học; xây dựng môi trường giáo dục dân chủ, kỷ cương, an toàn, nhân văn và sáng tạo. Mọi sự đổi mới cuối cùng đều hướng tới học sinh, để mỗi em được học tập, rèn luyện, phát triển năng lực, phẩm chất và chuẩn bị tốt nhất cho tương lai.

“65 năm đã làm nên một truyền thống đáng trân trọng; nhưng truyền thống chỉ thực sự có ý nghĩa khi trở thành trách nhiệm của hôm nay. Trách nhiệm ấy là gìn giữ những giá trị tốt đẹp đã được tạo dựng, đồng thời không ngừng đổi mới để mỗi thế hệ học sinh được học tập và trưởng thành trong một môi trường giáo dục ngày càng tốt hơn. Với nền tảng của quá khứ, trách nhiệm của hiện tại và niềm tin vào thế hệ trẻ, Trường THPT A Duy Tiên sẽ tiếp tục đổi mới và phát triển, xứng đáng với công sức của các thế hệ đã dựng xây và với niềm tin, kỳ vọng của quê hương, nhân dân dành cho nhà trường” - thầy giáo Lê Văn Thành nhấn mạnh.

(*) Cựu học sinh Trường THPT A Duy Tiên

Đọc tiếp

Mới nhất

Ngôi trường phổ thông có hai học sinh là Đại tướng