Xã Nghi Đức (T.P Vinh, Nghệ An): Tự động phá dỡ hàng rào bao ngôi mộ mới an táng!

Ngôi mộ đã bị phá hàng rào xung quanh.

Cụ Hoàng Văn Chinh, quê ở xã Nghi Đức, T.P Vinh, tỉnh Nghệ An, mới qua đời; gia đình tổ chức an táng được 5 ngày, thì ông Phó chủ tịch UBND xã đã huy động máy móc, lực lượng đến múc đất, phá dỡ toàn bộ hàng rào bao quanh ngôi mộ mà không có bất cứ thông báo gì cho gia đình, vì cho rằng, hàng rào ngôi mộ xây vượt quá quy định!  

 Nhận được đơn của gia đình, Báo CCB Việt Nam cử phóng viên đến tìm hiểu và được biết, ông Hoàng Văn Chinh, sinh năm 1929, trú tại xã Nghi Đức,  T.P Vinh, tỉnh Nghệ An, là hội viên Hội CCB, sinh hoạt tại Hội CCB xã Nghi Đức, từ trần ngày 24-2-2024, an táng tại Nghĩa trang Đồng Khoai, xã Nghi Đức.  

Nhưng thật đáng tiếc, chỉ sau 5 ngày an táng ông Chinh, thì ông Võ Duy Trí - Phó chủ tịch UBND xã Nghi Đức đã tổ chức người, máy móc đến phá dỡ hàng rào xây bằng gạch bao quanh ngôi mộ, vì cho rằng, hàng rào đã xây vượt quá diện tích quy định.

Bức xúc trước sự việc trên, gia ông Hoàng Văn Chinh đã làm đơn gửi đến Báo CCB Việt Nam, cơ quan tố tụng và các cơ quan chức năng khác, tố cáo ông Phó chủ tịch xã Nghi Đức đã “xâm phạm mồ mả”  của gia đình. Nhận được đơn của gia đình,  PV. Báo CCB Việt Nam đã đến làm việc, gặp trực tiếp ông Võ Duy Trí - Phó chủ tịch UBND xã Nghi Đức. Tại buổi làm việc, ông Võ Duy Trí ghi nhận sự việc trên và  đưa cho chúng tôi xem một bản báo cáo số 73/BC-UBNĐ, ngày 6-3-2024 do ông ký tên, đóng dấu, báo cáo về diễn biến và quá trình xử lý vi phạm tại nghĩa trang gửi Thành ủy, UBND T.P Vinh. Căn cứ thời gian viết báo cáo, thì bản báo cáo này chỉ được viết sau khi việc phá dỡ hàng rào ngôi mộ đã diễn ra trước 6 ngày - khi mà thân nhân người quá cố đã có đơn tố cáo gửi đến các cơ quan chức năng. Ngoài ra, ông Phó chủ tịch xã Võ Duy Trí không đưa ra được thêm bất kỳ giấy tờ, văn bản liên quan đến vi phạm mà lẽ ra phải có, như Biên bản vi phạm diện tích an táng, hay Quyết định cưỡng chế phá dỡ hàng rào mộ phần vi phạm của cơ quan có thẩm quyền...

Theo nội dung trong bản báo cáo số 73/BC-UBND ngày 6-3-2024 của UBND xã Nghi Đức, thì: Gia đình người quá cố đã “Xây dựng cấp tốc bờ rào, bao đất... xung quanh ngôi mộ với hiện trạng xây dựng trái phép có diện tích là 275m2; chiều cao 0,4m...”. Tuy nhiên, ông Hoàng Sỹ Đức - con trai của người quá cố khẳng định: “Hàng rào gạch bao quanh ngôi mộ chỉ 80m2”.

Chúng tôi đến khu Nghĩa trang Đồng Khoai, xã Nghi Đức, nơi có ngôi mộ của cụ Hoàng Văn Chinh để kiểm chứng thực tế có, hay không việc bị “Xâm phạm mồ mả” như thân nhân người đã mất đang tố cáo đến các cơ quan chức năng tỉnh Nghệ An. Theo ghi nhận tại đây, ngôi mộ cụ Hoàng Văn Chinh mới được chôn cất trong khu vực nghĩa trang. Nền đất xung quanh ngôi mộ bị đào bới nham nhở, có dấu vết của máy múc. Từng mảng tường gạch bị phá dỡ, ngổn ngang vùi lấp lên cả những vòng hoa viếng. Rõ ràng việc phá dỡ hàng rào xây bao quanh, múc đất nền ngôi mộ cụ Hoàng Văn Chinh là có thật. Còn gia đình người quá cố, có vi phạm về diện tích xây dựng hàng rào bao quanh mộ phần như báo cáo của xã Nghi Đức hay không, thì phải cần cơ quan chức năng xác định, kết luận.

Từ sự việc trên có nhiều câu hỏi được đặt ra: Việc đại diện UBND xã Nghi Đức, mà cụ thể là ông Võ Duy Trí - Phó chủ tịch UBND xã đưa lực lượng và máy móc đến phá dỡ hàng rào ngôi mộ nói trên đã đúng quy trình công vụ chưa? Đã có “Quyết định cưỡng chế phá dỡ” của cơ quan có thẩm quyền hay không? Đáng chú ý đây lại là phá dỡ hàng rào của ngôi mộ mới được chôn cất - người mất là CCB từ thời chống Pháp thì lại càng đáng tiếc.    

 Theo chúng tôi, trong sự việc này, ông Võ Duy Trí đã xử lý sự việc một cách nóng vội. Bởi nếu có vi phạm quy định về diện tích chôn cất tại nghĩa trang xã, thì cũng không thuộc trường hợp cấp thiết, phải lập tức cưỡng chế, phá dỡ tức thì. Hơn nữa, sự việc không chỉ thuần túy là “đúng” - “sai”, mà còn liên quan đến văn hóa, đời sống tâm linh, cũng như phong tục, tập quán và đạo lý của người Việt Nam đối với người đã khuất, nhất là người khuất đã ngoài 90 tuổi, lại là CCB chống Pháp.

Lẽ ra phát hiện gia đình có vi phạm, UBND xã phải vận động, thuyết phục gia đình tự tháo dỡ. Chính quyền địa phương chỉ cưỡng chế khi đã vận động, thuyết phục mà gia đình cố tình vi phạm, nhưng cũng phải chọn một thời gian phù hợp, thì chắc chắn sẽ trọn vẹn giữa pháp luật, văn hóa công vụ và đạo lý.

Luật sư Lê Tuấn Anh - Trưởng văn phòng Luật sư Lê Anh - Đoàn Luật sư Nghệ An cho biết: “Việc phá dỡ hàng rào bao quanh, cào xúc đất ngôi mộ nói ở trên có cấu thành tội phạm hình sự về tội “xâm phạm mồ mả” hay không, cần phải xem xét thêm các yếu tố khác và do các cơ quan tiến hành tố tụng quyết định. Nhưng theo quan điểm cá nhân tôi, cũng như các chuyên gia pháp luật khác thì không phải chỉ khi có xâm phạm trực tiếp đến ngôi mộ, mới được xem là hành vi xâm phạm mồ mả. Mà cần được hiểu theo nghĩa rộng là những hành vi xâm phạm khác đến không gian (phạm vi), hình dáng, tường rào bao bọc xung quanh ngôi mộ làm biến dạng kiến trúc liên quan đến mục đích bảo vệ người đã chết, đều bị coi là hành vi xâm phạm mồ mả”.

Thế Sơn