Việt Nam – Nhật Bản thúc đẩy hợp tác ODA và phát triển hạ tầng

Đây là lần thứ hai trong năm 2026 Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn gặp và làm việc với Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko, thể hiện sự quan tâm và quyết tâm của hai bên trong việc tăng cường hợp tác phát triển Việt Nam – Nhật Bản.

Tại buổi làm việc, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ mục tiêu của Việt Nam đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhu cầu vốn đầu tư giai đoạn 2026–2030 dự kiến cao gấp hơn 2,2 lần giai đoạn 2021–2025.

Trên cơ sở đó, Bộ trưởng đề nghị Chính phủ Nhật Bản, thông qua JICA, tiếp tục hỗ trợ nguồn vốn cho các dự án hạ tầng thiết yếu, góp phần đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam.

Đánh giá kết quả hợp tác kể từ chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch JICA vào tháng 6/2026, hai bên ghi nhận những chuyển biến tích cực trong thúc đẩy các dự án ODA, đặc biệt là hiệu quả hoạt động của Tổ công tác ba bên gồm Bộ Tài chính, Đại sứ quán Nhật Bản và JICA tại Việt Nam.

Thông qua cơ chế phối hợp này, nhiều khó khăn, vướng mắc trong triển khai các dự án sử dụng vốn ODA Nhật Bản từng bước được tháo gỡ, trong đó có Dự án Đường sắt đô thị tuyến số 1 Thành phố Hồ Chí Minh và các dự án cung cấp trang thiết bị sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại.

Đáng chú ý, trong khuôn khổ chuyến thăm Nhật Bản lần này, ba văn kiện ODA quan trọng đã được ký kết, trao dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào ngày 9/11/2026. Các văn kiện gồm Công hàm trao đổi cho Dự án Trường Đại học Việt Nhật, Thỏa thuận vay cho Dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III và Hiệp định tạo thuận lợi cho các dự án viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản.

Về định hướng hợp tác thời gian tới, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko thống nhất tiếp tục phát huy các cơ chế đối thoại, phối hợp nhằm xử lý những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai dự án; đồng thời đẩy nhanh tiến độ thực hiện Dự án Nhiệt điện Ô Môn III, Trường Đại học Việt Nhật và thúc đẩy trao đổi về khoản vay hỗ trợ ngân sách trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị JICA phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu hài hòa hóa quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, nâng cao hiệu quả huy động, quản lý và sử dụng vốn ODA.

Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko đánh giá cao hiệu quả của Tổ công tác ba bên, đồng thời đề nghị tiếp tục tăng cường phối hợp, đẩy nhanh tiến độ giải ngân, thanh toán cho các nhà thầu và triển khai các dự án đã được cam kết vốn.

Chủ tịch JICA khẳng định Nhật Bản mong muốn mở rộng hợp tác với Việt Nam trong phát triển hạ tầng, đào tạo nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và công nghệ bán dẫn. Đây là những lĩnh vực hai nước có tiềm năng phát huy thế mạnh, tạo động lực tăng trưởng trong giai đoạn mới.

Kết thúc buổi làm việc, hai bên bày tỏ tin tưởng quan hệ hợp tác phát triển Việt Nam – Nhật Bản sẽ tiếp tục đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả, góp phần củng cố quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.