Đổi thay trên chiến khu xưa

Trang sử hào hùng

Dấu ấn lịch sử còn ghi rõ, Chiến khu Trung Thuần thời đánh Pháp có hai giai đoạn nổi bật nhất, đó là thời kỳ trước và sau năm 1945. Để chuẩn bị cho cuộc cách mạng lật đổ ách đô hộ của thực dân Pháp, tỉnh Quảng Bình đã chọn Trung Thuần làm căn cứ địa cách mạng. Đây là nơi luyện quân, chuẩn bị khí giới để nổi dậy cướp chính quyền. Tháng 7-1945, các cơ quan đầu não của huyện và của tỉnh đã tập trung tại đây để thống nhất kế hoạch hành động. Ngày 23-8-1945, lệnh Tổng khởi nghĩa được truyền về Chiến khu, các lực lượng quân sự và chính trị đã cơ động về đồng bằng, đánh chiếm các đồn bốt địch trong thời gian ngắn. Sau đó hòa vào dòng người như thác lũ kéo vào tỉnh lỵ, chiếm các vị trí quan trọng. Cuộc Tổng khởi nghĩa tuy có muộn hơn so với miền Bắc nhưng đã giành thắng lợi trọn vẹn. Chính quyền về tay nhân dân trong niềm vui của mọi tầng lớp giai cấp.

Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, chiến khu Trung Thuần càng có vị trí quan trọng hơn. Đồng chí Đồng Sĩ Nguyên khi ấy là Chỉ huy trưởng quân sự huyện đã khảo sát và xây dựng nơi đây làm căn cứ vững chắc, cùng khu hậu cần tại chỗ để kháng chiến lâu dài. Đồng chí đã chỉ huy Đại đội 5 đẩy lùi nhiều trận càn của địch. Dựa vào lợi thế hiểm yếu của miền sơn cước, những người lính Đại đội 5 đã thoắt ẩn thoắt hiện, vừa đánh phục kích vừa công đồn, làm cho giặc Pháp hoang mang run sợ. Tiêu biểu có các trận đánh ở Ba Đồn, Tiên Lương, Minh Cầm - là những nơi còn vang mãi chiến công của bộ đội ta.

Chiến khu Trung Thuần một lần nữa lại nổi tiếng trong kháng chiến chống Mỹ. Với địa thế nằm trên đường quốc lộ 22B thuộc hệ thống Đường Hồ Chí Minh, nối miền Bắc qua Quảng Bình vào tiền tuyến, Đại tướng Hoàng Văn Thái và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã vào đây khảo sát để xây dựng khu hậu cần chiến lược, kịp thời chi viện cho chiến trường. Trong thời gian dài, Trung Thuần trở thành điểm tập kết lớn về lực lượng và các loại vũ khí trang bị, quân trang quân dụng. Các kho hàng, bến bãi được xây dựng kiên cố trong và ngoài nhà dân. Mảnh đất này ngày đêm nhộn nhịp quân vào quân ra. Mặc cho địch ném bom, bắn phá, chiến khu vẫn là lũy thép kiên cường, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ để bảo vệ căn cứ an toàn. Cũng tại nơi đây, vào tháng 4-1971, các đơn vị chủ lực của quân đội ta đã làm lễ xuất quân để làm nên chiến thắng Đường 9 Nam Lào. Sau đó, Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào dự Hội nghị tổng kết chiến dịch này tại Chiến khu. Với quá khứ hào hùng, có bề dày lịch sử và chiều sâu văn hóa đặc sắc, năm 1995, Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch) đã công nhận Trung Thuần là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Đổi thay trên Chiến khu xưa

Phát huy truyền thống kiên cường trong chiến đấu, nhân dân vùng chiến khu Trung Thuần đã chung tay xây dựng cuộc sống mới trên mảnh đất đầy bom cày đạn xới. Sau khi sáp nhập 3 xã theo mô hình địa phương 2 cấp, xã Trung Thuần hiện có gần 17 nghìn dân, với diện tích chủ yếu là gò đồi, đã tạo sức bật mới từ kinh tế vườn, rừng. Nhiều hộ dân đã phát triển trang trại, gia trại, trồng hồ tiêu kết hợp nuôi ong, nuôi gà. Công tác khuyến nông được chú trọng, các dự án sản xuất, chăn nuôi được người dân tiếp cận và thực hiện có hiệu quả cao.

Đồng chí Tưởng Xuân Hải - Bí thư Đảng ủy xã Trung Thuần cho biết: Xã đang tập trung vào 2 khâu đột phá là hình thành vùng nguyên liệu và phát triển các thành phần kinh tế địa phương. Sau đó tiếp tục khâu đột phá thứ 3, là thu hút các nhà đầu tư xây dựng nhà máy, thu mua và chế biến nguyên liệu. Hiện nay toàn xã có 121 hecta hồ tiêu, hơn 200 hecta các loại cây nông sản như gừng, ngô, hành, sắn và hàng ngàn hecta cây công nghiệp khác. Hệ thống điện, đường, trường, trạm được đầu tư nâng cấp, đời sống của nhân dân ngày càng nâng cao.

Tự hào với truyền thống hào hùng, lực lượng CCB xã Trung Thuần đã và đang tích cực đóng góp công sức, trí tuệ để xây dựng quê hương. Hội CCB xã hiện có 973 hội viên, sinh hoạt ở 8 chi hội. Những năm qua, Hội CCB đã tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng, gắn với nâng cao nhận thức và trách nhiệm của CCB trong thời kỳ đổi mới. Trong đó thường xuyên tổ chức cho hội viên chăm sóc Khu di tích Chiến khu Trung Thuần, lấy đây là địa chỉ đỏ để kể chuyện truyền thống cho thế hệ trẻ và hội viên CCB. Đồng thời đã động viên CCB phát huy tiềm năng lợi thế, tự lực tự cường vươn lên làm giàu, giảm nghèo bền vững. Từ chỗ toàn xã có 3% hộ nghèo, nay chỉ còn 1,5%; số hộ khá và giàu chiếm 70%. Nổi bật là các mô hình trồng hồ tiêu và nuôi ong của CCB Phan Văn Thủy; CCB Nguyễn Văn Bá với mô hình nuôi gà; trang trại nuôi heo rừng của CCB Hoàng Văn Thỷ... Nhiều mô hình kinh tế cho thu nhập trên 300 triệu đồng/năm.

Chiến khu xưa nay đã thay da đổi thịt nhờ sự chung sức, đồng lòng xây dựng quê hương giàu mạnh, văn minh.