SỬA ĐỔI, BỔ SUNG ĐIỀU LỆ HỘI CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM: Đổi mới để phát triển, kiện toàn để vững mạnh

Điều lệ “bắt nhịp” với những thay đổi của thực tiễn

Ngày 17-6-2026, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội CCB Việt Nam đã thông qua Điều lệ Hội khóa VIII và ngày 17-7-2026, Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhất trí thông qua. Điều lệ mới gồm phần mở đầu, 9 chương, 30 điều; đồng thời bổ sung, sửa đổi 8 vấn đề mới để phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận của Trung ương về mô hình chính quyền hai cấp, Kết luận số 196-KL/TW ngày 3-10-2025 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác CCB Việt Nam trong tình hình mới, Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và thực tiễn hoạt động của Hội.

Điều lệ Hội khóa VIII trước hết có sự đổi mới về tính chất và vị trí của Hội CCB Việt Nam. Theo đó, Hội được xác định là tổ chức chính trị - xã hội, là thành viên trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. So với Điều lệ khóa VII, nội dung “trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam” được bổ sung nhằm phù hợp với các quy định của Hiến pháp sửa đổi năm 2025 và các kết luận của Đảng về thực hiện mô hình chính quyền ba cấp. Đây là sự điều chỉnh có ý nghĩa quan trọng về mặt tổ chức. Khi vị trí của Hội trong hệ thống chính trị được xác định rõ hơn, yêu cầu đặt ra không chỉ là thống nhất về tên gọi hay quan hệ hành chính, mà phải từng bước làm rõ cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, phối hợp và phát huy tính chủ động của tổ chức Hội. Điều lệ mới vì vậy tạo cơ sở để các cấp Hội xác định rõ hơn vị trí, chức năng, quan hệ công tác của mình; đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo và tính độc lập tương đối của tổ chức Hội trong thời gian tới.

Một trong những đổi mới nổi bật của Điều lệ khóa VIII là bổ sung và làm rõ nội hàm nhiệm vụ tham gia xây dựng, bảo vệ Đảng, chính quyền, chế độ xã hội chủ nghĩa và bảo vệ Nhân dân. Không dừng ở việc xác định nhiệm vụ chung, Điều lệ mới làm rõ yêu cầu đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; bảo vệ nền tảng tư tưởng, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Hiến pháp và pháp luật của Nhà nước, nhất là trên không gian mạng; thực hiện Luật Dân chủ ở cơ sở; đấu tranh ngăn ngừa suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”; phòng, chống quan liêu, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và các tệ nạn xã hội.

Trong môi trường thông tin hiện nay, không gian mạng đã trở thành một địa bàn quan trọng của đời sống chính trị - xã hội. Các quan điểm sai trái, xuyên tạc có thể lan truyền nhanh chóng, tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội. Vì vậy, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ được thực hiện bằng những phương thức tuyên truyền truyền thống, mà phải được triển khai cả trên môi trường số.

Xây dựng tổ chức thực sự vững mạnh

Điều lệ Hội khóa VIII đồng thời làm rõ hơn nội hàm xây dựng tổ chức Hội, theo hướng xây dựng Hội trong sạch, vững mạnh; làm tốt công tác phát triển hội viên, bảo đảm cả số lượng và chất lượng; xây dựng tổ chức cơ sở Hội hoạt động thiết thực, hiệu quả. Trong thực tế, nếu tổ chức cơ sở chỉ chú trọng hội họp, phổ biến văn bản mà chưa giải quyết được những vấn đề thiết thực của hội viên và địa phương thì khó tạo được sức sống. Vì vậy, yêu cầu “thiết thực, hiệu quả” phải trở thành thước đo phương thức hoạt động của Hội. Đây cũng là bước chuyển từ tư duy coi trọng đủ tổ chức sang coi trọng chất lượng hoạt động của tổ chức.

Một trong những vấn đề có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển của Hội là phát triển hội viên. Hiện nay, Hội CCB Việt Nam có hơn 3 triệu hội viên. Hằng năm, khoảng 50.000 hội viên từ trần, trong khi số kết nạp mới khoảng hơn 60.000; tại một số địa phương, số hội viên từ trần còn cao hơn số kết nạp mới. Đáng chú ý, đa số hội viên hiện nay đã ở độ tuổi 70 trở lên. Nếu không chủ động phát triển hội viên mới, số lượng hội viên sẽ giảm nhanh.

Điều lệ Hội khóa VIII mở rộng đối tượng kết nạp nhằm quán triệt Kết luận số 196-KL/TW ngày 3-10-2025 của Bộ Chính trị và phù hợp với yêu cầu thực tiễn của Hội. Đáng chú ý, việc mở rộng hội viên yêu cầu phải tính toán tiêu chí, điều kiện phù hợp với từng vùng, miền, tránh kết nạp ồ ạt làm ảnh hưởng đến chất lượng Hội. Đây là một nguyên tắc rất quan trọng: Phát triển hội viên phải đồng thời giải quyết hai bài toán - tăng nguồn lực và bảo đảm chất lượng.

Điều lệ Hội khóa VIII đặc biệt mở rộng đối tượng đối với cựu quân nhân đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự; người được Bộ Quốc phòng đào tạo, phong quân hàm sĩ quan dự bị; công nhân, viên chức quốc phòng hoàn thành nhiệm vụ trong Quân đội đã nghỉ hưu; cán bộ, nhân viên công tác tại Ban Cơ yếu Chính phủ do Bộ Quốc phòng quản lý đã nghỉ hưu. Tuy nhiên, mở rộng đối tượng chỉ là bước đầu. Để cựu quân nhân thực sự trở thành lực lượng của tổ chức Hội, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, làm cho tổ chức Hội thực sự thiết thực, gần gũi và có sức tập hợp cao hơn.

Đổi mới hệ thống tổ chức để phù hợp mô hình chính quyền mới

Điều lệ khóa VIII quy định hệ thống tổ chức Hội theo ba cấp, gồm Trung ương Hội; Hội CCB cấp tỉnh, thành phố và khối 487 ở Trung ương; Hội CCB cấp xã, phường và khối 487 ở địa phương.

Thực tế triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp cho thấy ở một số nơi còn chưa thống nhất về tổ chức Hội trong khối 487. Điều lệ và các hướng dẫn mới vì vậy có vai trò tạo cơ sở để từng bước thống nhất mô hình tổ chức, bảo đảm hoạt động Hội không bị gián đoạn trong quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức.

Điều quan trọng hơn là trong quá trình kiện toàn tổ chức phải bảo đảm nguyên tắc: Hội ở mỗi cấp đặt dưới sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự chỉ đạo, hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng cấp và Ban Chấp hành Hội cấp trên; đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức liên quan và gắn bó mật thiết với Nhân dân. Đây chính là cơ sở để bảo đảm tổ chức có sự thống nhất nhưng hoạt động không máy móc; có sự lãnh đạo nhưng vẫn phát huy tính chủ động; có sự phối hợp nhưng vẫn giữ được vai trò, trách nhiệm đặc thù của Hội.

Một điểm đổi mới đáng chú ý là điều chỉnh chế độ hội nghị của Ban Thường vụ Trung ương Hội và Hội CCB cấp tỉnh từ định kỳ 6 tháng một lần thành 3 tháng một lần, phù hợp với yêu cầu đánh giá định kỳ hằng quý đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý trong hệ thống chính trị.

Ở tổ chức cơ sở, Điều lệ cũng có sự điều chỉnh linh hoạt về chế độ họp. Những nơi có Ban Thường vụ thì Ban Chấp hành thường kỳ 6 tháng họp một lần, Ban Thường vụ họp hằng tháng; nơi không có Ban Thường vụ thì Ban Chấp hành họp thường kỳ hằng tháng. Khi cần thiết có thể tổ chức họp bất thường. Đây là sự điều chỉnh phù hợp với thực tế sau sáp nhập đơn vị hành chính. Có xã, phường diện tích rộng, số hội viên lên tới hàng nghìn người, nhiều chi hội; trong khi công nghệ thông tin đã được phổ cập trong hoạt động Hội.

Hướng mạnh về cơ sở, tăng vai trò giám sát và phản biện xã hội

Điều lệ khóa VIII bổ sung nhiều nội dung đối với tổ chức cơ sở Hội. Trong đó, đáng chú ý là nhiệm vụ tham gia giám sát, phản biện xã hội theo sự chỉ đạo của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cấp ủy địa phương; góp phần giữ vững ổn định chính trị ở cơ sở; quản lý, giáo dục, bồi dưỡng phẩm chất, năng lực hội viên; phát triển hội viên mới; kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật hội viên.

Cơ sở là nơi gần dân nhất, hiểu dân nhất và cũng là nơi những vấn đề của đời sống xã hội biểu hiện cụ thể nhất. Với uy tín của lực lượng CCB, tổ chức Hội có điều kiện tham gia đóng góp ý kiến, giám sát, phản biện và tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện chủ trương, chính sách.

Một nội dung thể hiện rõ tinh thần đổi mới từ thực tiễn là nghiên cứu, thí điểm cho chi hội ở những nơi đông hội viên tổ chức đại hội và bầu Ban Chấp hành. Sau sáp nhập, có nơi 3-5 thôn được nhập thành một thôn mới, diện tích rộng, số hội viên lên tới 300-500 người, trong khi nhiều chi hội trưởng tuổi cao. Việc có Ban Chấp hành chi hội được kỳ vọng giảm áp lực cho chi hội trưởng, chi hội phó, nhất là khi thực hiện những nhiệm vụ thường xuyên như tổ chức lễ tang, lễ phủ Quân kỳ và các hoạt động nghĩa tình đồng đội.

Điều lệ Hội khóa VIII quy định Ban Chấp hành các cấp quyết định số lượng, cơ cấu, thành phần Ban Kiểm tra; trong đó bố trí một đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ làm Trưởng Ban Kiểm tra, cùng phó Trưởng ban và các thành viên theo quy định. Việc nâng vị thế Trưởng Ban Kiểm tra là một bước điều chỉnh có ý nghĩa thực chất. Kiểm tra, giám sát không thể là khâu “đi sau” mà phải trở thành một bộ phận quan trọng trong xây dựng tổ chức Hội trong sạch, vững mạnh. Đặc biệt, trong điều kiện mở rộng đối tượng hội viên và tổ chức Hội ngày càng lớn, công tác kiểm tra, giám sát càng phải được thực hiện thường xuyên, khách quan, đúng nguyên tắc; vừa phòng ngừa sai phạm, vừa bảo vệ tổ chức, giáo dục hội viên và giữ nghiêm kỷ luật Hội.

Sửa đổi, bổ sung Điều lệ Hội CCB Việt Nam khoá VIII là yêu cầu tất yếu, nhưng sửa Điều lệ mới chỉ là bước khởi đầu. Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với các cấp Hội trong nhiệm kỳ mới là phải đưa Điều lệ vào cuộc sống, biến những quy định mới thành chương trình, kế hoạch và phương thức hoạt động cụ thể. Điều lệ mới cần trở thành cơ sở để đổi mới tư duy lãnh đạo, đổi mới phương thức tập hợp hội viên, đổi mới hoạt động ở cơ sở và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Hội. Đó chính là yêu cầu cốt lõi để Điều lệ Hội CCB Việt Nam khóa VIII thực sự trở thành nền tảng tổ chức, động lực đổi mới và công cụ quan trọng góp phần xây dựng Hội CCB các cấp trong sạch, vững mạnh, hoạt động thiết thực, hiệu quả, tiếp tục phát huy vai trò chính trị - xã hội của CCB trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.