Triển vọng kinh tế thế giới 2026: Ổn định trong trạng thái mong manh

Mặc dù mô hình tăng trưởng truyền thống dựa nhiều vào mở rộng tín dụng, kích thích tài khóa và tiêu dùng nợ đã dần cạn dư địa, trong khi các động lực nội sinh mới, từ công nghệ, tái cấu trúc chuỗi cung ứng đến chuyển đổi năng lượng vẫn đang trong quá trình hình thành, chưa đủ độ chín để tạo ra một lực đẩy đồng bộ, nền kinh tế thế giới vẫn duy trì được khả năng phục hồi trong năm 2026.

Động lực ở đây là các khoản đầu tư liên tục vào trí tuệ nhân tạo (AI), các biện pháp cắt giảm lãi suất và kích thích kinh tế của các chính phủ. Cơ quan thương mại và phát triển Liên hợp quốc (UNCTAD) cũng cho rằng công nghệ mới như AI có thể thúc đẩy sản xuất và tăng trưởng toàn cầu vào năm 2026. Còn theo Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF), có nhiều động lực phối hợp kích thích tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong năm 2026, như điều kiện tài chính dễ dàng hơn, thương mại phục hồi nhẹ và chi tiêu tiêu dùng tại các nền kinh tế lớn.

Tuy nhiên, kinh tế toàn cầu vẫn bị đe doạ từ việc môi trường thương mại biến động bởi chính sách bảo hộ gia tăng và chuỗi cung ứng bị gián đoạn ở nhiều khu vực, ảnh hưởng đến dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và các quyết định đầu tư dài hạn. Thực trạng này được cho là sẽ tiếp diễn trong năm 2026, đặt ra nhu cầu phải có các chính sách thúc đẩy đầu tư và đổi mới để hỗ trợ tăng trưởng bền vững trong dài hạn. Dù vậy, Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) đánh giá bức tranh tăng trưởng 2026 sẽ chứng kiến nền kinh tế toàn cầu “đứng vững giữa những yếu tố bất lợi”.

Đi vào các con số cụ thể, báo cáo Triển vọng kinh tế 2026 của Viện Kinh tế Mastercard dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu đạt 3,1% vào năm 2026, giảm nhẹ so với mức ước tính hiện tại là 3,2% vào năm 2025. Còn theo dự báo của Goldman Sachs Research, GDP toàn cầu sẽ tăng 2,8% vào năm 2026, cao hơn so với dự báo trước đó là 2,5%, cho thấy sự lạc quan vừa phải về động lực chung của kinh tế toàn cầu. Trong năm 2026, dự báo kinh tế toàn cầu sẽ đạt quy mô 124 nghìn tỷ USD.

Theo dự báo, kinh tế thế giới trong năm tới sẽ bị phân hóa sâu theo khu vực và nhóm nước. Tuy nhiên, câu chuyện kinh tế thế giới năm 2026 phần lớn sẽ gắn với hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc. Căng thẳng thương mại giữa hai nước vốn leo thang vào năm 2025 sau khi Mỹ tăng thuế đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc đã phần nào hạ xuống sau thoả thuận hưu chiến kéo dài một năm giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Hội nghị thượng đỉnh APEC ở Hàn Quốc vào cuối tháng 10-2025.

Trong bối cảnh đó, tăng trưởng GDP của Trung Quốc được dự báo sẽ đạt 4,5% vào năm 2026, giảm so với mức 4,8% năm 2025, một phần do nhu cầu hàng hóa Trung Quốc từ Mỹ giảm. Với Mỹ, Ngân hàng Goldman Sachs kỳ vọng nền kinh tế số 1 thế giới sẽ tiếp tục vai trò dẫn dắt với tốc độ tăng trưởng khoảng 2,6%. Còn Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) được đánh giá sẽ tăng trưởng khoảng 1,3% nhờ các biện pháp kích thích tài khóa và hoạt động sản xuất tại Tây Ban Nha và Đức, dù thách thức vẫn hiện hữu ở một số nền kinh tế lớn khác trong khu vực.

Xét về quy mô nền kinh tế, Mỹ tiếp tục giữ vị trí cường quốc số 1, với GDP dự báo đạt 31,8 nghìn tỷ USD trong năm 2026, gần bằng tổng GDP của 4 nền kinh tế xếp tiếp theo cộng lại. Trung Quốc (20,6 nghìn tỷ USD) và Đức (5,3 nghìn tỷ USD) tiếp tục giữ vị trí thứ hai và thứ ba. Năm 2025, Ấn Độ đã vượt Nhật Bản để trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới, với GDP dự báo sẽ đạt 4,5 nghìn tỷ USD vào năm 2026. Theo sát phía sau là Nhật Bản, xếp thứ năm với GDP 4,46 nghìn tỷ USD.

Xét theo khu vực, châu Á đã vượt qua Bắc Mỹ trở thành khu vực kinh tế lớn nhất thế giới với quy mô 39,1 nghìn tỷ USD. Bắc Mỹ tụt xuống thứ hai khi GDP được dự báo đạt 37 nghìn tỷ USD vào năm 2026. Các vị trí tiếp theo lần lượt là châu Âu, Trung Đông, Nam Mỹ, châu Phi và châu Đại Dương. Xét theo GDP bình quân đầu người, ba quốc gia giàu nhất thế giới không thay đổi so với năm trước, gồm Luxembourg (154.115 USD), Ireland (135.247 USD) và Thụy Sỹ (118.173 USD).

Kinh tế thế giới năm 2026 đang đứng trước một thời điểm bản lề. Kịch bản bi quan về một cuộc suy thoái sâu mang tính hệ thống có thể sẽ không trở thành hiện thực, song kỳ vọng về một sự phục hồi mạnh mẽ cũng không xuất hiện. Thay vào đó, bức tranh kinh tế toàn cầu sẽ mang gam màu trung tính: Tăng trưởng vẫn duy trì nhưng chậm lại, ổn định được củng cố nhưng mong manh, và triển vọng trung hạn đặt ra nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời.