Tỏa sáng phẩm chất “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”

“Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”

Lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam ta đã khẳng định vai trò quan trọng của người phụ nữ, đặc biệt là tinh thần “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”.

Năm Canh Tý 40, vào mùa Xuân, hai chị em Trưng Trắc - Trưng Nhị (con gái Lạc tướng Mê Linh) hội quân ở cửa sông Hát, lập đàn thề, phất cờ khởi nghĩa chống lại nhà Hán. Thiên Nam ngữ lục ghi lời thề của Trưng Trắc như sau: “Một xin rửa sạch nước thù/ Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng/ Ba kêu oan ức lòng chồng/ Bốn xin vẻn vẹn sở công lênh này”.

Điều đáng chú ý là phần lớn các tướng lĩnh của cuộc khởi nghĩa là phụ nữ được các thần tích, truyền thuyết ghi lại: Trưng Trắc, Trưng Nhị, Man Thiện, Diệu Tiên, Bát Nàn, Đào Kỳ, Lê Hoa, Lê Chân, Phương Dung, Trinh Thục, Thánh Thiên, Thiện Hoa, Nàng Tía, Xuân Hương, Ả Di, Ả Tắc, Ả Lã, Nàng Đô... Chỉ trong thời gian ngắn Hai Bà Trưng đã dẹp yên và làm chủ được 65 thành ở đất Lĩnh Nam. Sau khi đánh đổ chính quyền đô hộ nhà Hán, Trưng Trắc được suy tôn làm vua, tức là Trưng Vương, đóng đô ở Mê Linh (thuộc địa phận Thủ đô Hà Nội ngày nay). Trưng Vương ngay lập tức xây dựng chính quyền tự chủ và trong ba năm sau đó đã chuẩn bị kháng chiến chống lại cuộc xâm lược của nhà Hán.

Noi gương Hai Bà Trưng, Bà Triệu cũng đã từng khẳng định: “Tôi chỉ muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở Biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang san, cởi ách nô lệ, chứ tôi không chịu khom lưng làm tì thiếp người ta”. Bà Triệu xưng là Nhụy Kiều tướng quân (Vị tướng yêu kiều như nhụy hoa). Nghĩa quân do Bà Triệu lãnh đạo đã chiến đấu liên tiếp nhiều trận, thế lực ngày càng mạnh, quân số có tới hàng vạn người. Nghĩa quân của bà đánh thắng giặc Ngô nhiều trận, giết chết viên thứ sử Châu Giao của nhà Ngô.

Tinh thần yêu nước, chí khí quật cường của Hai Bà Trưng và Bà Triệu là nguồn cổ vũ lớn lao đối với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập tự chủ của dân tộc trong suốt chiều dài lịch sử.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, phát huy truyền thống “giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”, hàng ngàn, hàng vạn các mẹ, các chị cầm vũ khí trực tiếp tham gia giết giặc lập công. Ngoài những nữ chiến sĩ trong hàng ngũ các đơn vị chính quy, các binh chủng và các đơn vị kỹ thuật, còn có đông đảo phụ nữ tham gia chiến đấu trong phong trào dân quân, du kích, thanh niên xung phong ở khắp nơi.

Giai đoạn kháng chiến chống Pháp (1946 - 1954) cả nước ta có đến 980.000 nữ du kích. Trong đó có 12 nữ du kích được tặng danh hiệu Anh hùng như: Hồ Thị Bi, Nguyễn Thị Chiên, Mạc Thị Bưởi, Võ Thị Sáu... Từ năm 1950 đến năm 1954, nữ dân công vùng tự do đã đóng góp 9.578.000 ngày công vận chuyển lương thực, thực phẩm, súng đạn cho 18 chiến dịch, riêng chiến dịch Điện Biên Phủ là 2.381.000 ngày công.

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975), phụ nữ miền Nam đã lập được nhiều kỳ tích chói lọi. Ra đời từ phong trào Đồng Khởi ở Bến Tre (1960), “Đội quân tóc dài”- một “Binh chủng đặc biệt” của nữ giới đã phát triển lan rộng khắp miền Nam, đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh cách mạng ở miền Nam thời kỳ chống Mỹ. Các nữ anh hùng, nữ dũng sĩ diệt Mỹ miền Nam đã đánh giặc bằng đủ các loại vũ khí từ thô sơ đến hiện đại, lập nhiều chiến công chói lọi. Tiêu biểu là các nữ anh hùng Nguyễn Thị Út, Tạ Thị Kiều, Kan Lịch; các nữ liệt sĩ Tô Thị Huỳnh, Lê Thị Hồng Gấm, Trần Thị Tâm; tiểu đội 11 cô gái Sông Hương đã dũng cảm chiến đấu, đánh lui một tiểu đoàn địch trong chiến dịch Mậu Thân 1968...

Phụ nữ Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò, vị thế trong kỷ nguyên mới

Bước vào thời kỳ đất nước đổi mới, hội nhập, Đảng, Nhà nước ta luôn quan tâm tạo điều kiện để phụ nữ phát triển một cách toàn diện. Văn kiện Đại hội lần thứ XIII của Đảng chỉ rõ: “Phát huy truyền thống, tiềm năng, thế mạnh và tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên của các tầng lớp phụ nữ. Xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững và hội nhập quốc tế”.

Thực tế chứng minh, bằng tài năng, trí tuệ và nhiệt huyết, phụ nữ đã tham gia vào các lĩnh vực của đời sống xã hội, đóng góp xứng đáng vào công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong lĩnh vực chính trị, tỷ lệ phụ nữ tham gia công tác lãnh đạo, quản lý ngày càng tăng. Theo thông tin từ Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, năm 2023, phụ nữ giữ vị trí lãnh đạo quan trọng trong các bộ, ngành và cơ quan thuộc Chính phủ đạt 46,67%. Tỷ lệ nữ đại biểu Quốc hội nhiệm kỳ 2021-2025 là 30,3%, xếp thứ 64 trên thế giới, thứ 4 ở châu Á và đứng đầu các nước Đông Nam Á. Việt Nam được quốc tế công nhận là một trong 10 quốc gia thực hiện tốt nhất mục tiêu số 5 về thúc đẩy bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ và trẻ em gái trong các mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc. Trong lĩnh vực kinh tế, lao động nữ chiếm 46,7% tổng số lao động từ 15 tuổi trở lên; có mặt ở nhiều lĩnh vực, từ nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ đến công nghệ thông tin và tài chính...

Trên bản đồ kinh doanh toàn cầu, Việt Nam hiện xếp thứ 6 về tỷ lệ nữ doanh nhân và là nước châu Á duy nhất trong tốp 10 quốc gia có tỷ lệ doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo cao nhất. Trong lĩnh vực văn hóa, xã hội, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Trong thể thao, nhiều vận động viên nữ Việt Nam đạt thành tích cao ở cả cấp quốc gia, khu vực và quốc tế. Trong y tế, phụ nữ chiếm hơn 70% lực lượng y, bác sĩ và nhân viên y tế. Trong giáo dục, tỷ lệ nữ giáo viên chiếm hơn 76%. Nhiều nhà khoa học nữ của Việt Nam đã đạt được thành tựu lớn trong nghiên cứu, được quốc tế công nhận.

Phụ nữ cũng tham gia ngày càng hiệu quả vào lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại. Riêng lĩnh vực gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc, Việt Nam hiện là một trong những nước đứng đầu về tỷ lệ nữ tham gia với gần 20%, gấp gần 2 lần so với mức trung bình toàn cầu là 10%.

Cùng đất nước hướng tới hai mục tiêu 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng (mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước), phụ nữ Việt Nam không chỉ là người “giữ lửa” trong gia đình mà còn là động lực quan trọng, khơi dậy khát vọng và lan tỏa giá trị nhân văn trong xã hội.

Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 đã đề ra 12 chỉ tiêu chủ yếu, tập trung vào các nhóm nội dung lớn: Nâng cao năng lực số, năng lực hội nhập và chất lượng nguồn nhân lực nữ; triển khai hiệu quả phong trào "Bình dân học vụ số"; xây dựng gia đình "5 không, 3 sạch, 3 an"; hỗ trợ phụ nữ giảm nghèo, phát triển kinh tế, khởi nghiệp; thực hiện bình đẳng giới, bảo vệ phụ nữ và trẻ em; nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội; phát triển hội viên, xây dựng tổ chức Hội vững mạnh; đẩy mạnh công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Đại hội tiếp tục phát động cán bộ, hội viên, phụ nữ cả nước thực hiện Phong trào thi đua "Xây dựng người Phụ nữ Việt Nam thời đại mới" gắn với đẩy mạnh học tập và làm theo tấm gương, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tập trung thực hiện Cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch, 3 an" và 3 khâu đột phá, là: Phát huy vai trò của tổ chức Hội trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nữ, đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới; chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống Hội, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, tập trung hướng mạnh về cơ sở, gần dân, vì dân; thúc đẩy phụ nữ khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, làm giàu chính đáng.