Tỉnh Lâm Đồng - Hoãn phiên tòa xét xử 6 cựu chiến binh

Chiều 12-1, Tòa án nhân dân (TAND) khu vực 6 - Lâm Đồng, tỉnh Lâm Đồng, tiến hành xét xử Vụ án hình sự sơ thẩm (lần 3) thụ lý số 35/2025/TLST-HS, ngày 8-5-2025, xảy ra từ năm 2015, đối với 6 bị cáo đều là cựu chiến binh (CCB), gồm: Vũ Tất Đắc, sinh năm 1953; Hoàng Văn Sằn, sinh năm 1957; Ngân Xuân Dũng, sinh năm 1960; Đỗ Mạnh Hùng, sinh năm 1962; Nguyễn Nam Thái, sinh năm 1967; và Cao Minh Điếm, sinh năm 1968; cùng trú tại thôn 6, xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng (trước ngày 1-7-2025, là thôn 6, xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông). Thẩm phán Mai Đoàn Minh Hương, Chủ tọa phiên xét xử. Tham gia bào chữa cho các bị cáo có 4 Luật sư của Đoàn Luật sư Hà Nội, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh, Đoàn Luật sư tỉnh Lâm Đồng; và 1 bào chữa viên nhân dân do Trung ương Hội CCB Việt Nam phân công. Kiểm sát viên Phạm Thạch Huy, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 6 – Lâm Đồng tham gia phiên tòa.

Đây là phiên xét xử sơ thẩm lần 3, và đã thi hành xong án tù giam và bồi thường đủ khoản tiền thiệt hại về rừng như phán quyết tại Bản án phúc thẩm số 117/2017/HS-PT, ngày 14, 15-12-2017 của TAND Đắk Nông, nhưng tiếp tục kháng án. Trên cơ sở kháng án của các CCB, ngày 18-5-2020, Ủy ban Thẩm phán TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định giám đốc thẩm số 16/2020/HS-GĐT, hủy toàn bộ Bản án phúc thẩm số 117/2017/HS-PT, ngày 14, 15-12-2017 của TAND Đắk Nông và Bản án sơ thẩm số 45/2017/HS-ST, ngày 12-9-2017 của TAND Gia Nghĩa để điều tra lại. Vì xét thấy trong vụ án này, Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm xác định các bị cáo phạm tội “hủy hoại rừng” là chưa đủ căn cứ.

  Vụ việc diễn biến như sau: Vào năm 2008, UBND xã Trường Xuân, huyện Đắk Song, tỉnh Đắk Nông giao 21 ha đất rừng tại khu vực Đắk Nhu, thuộc thôn 6, xã Trường Xuân cho cán bộ, hội viên Chi hội CCB thôn 6, xã Trường Xuân quản lý, bảo vệ. Đến cuối năm 2014, diện tích này bị lấn chiếm, chỉ còn lại 3 ha. Ngày 17-12-2014, Chi hội CCB thôn 6 họp thống nhất phát dọn 3 ha đất rừng để trồng keo gây quỹ hội. Trong các ngày 24, 25-1-2015 và 19, 20-4-2015, hội viên CCB tiến hành phát dọn đất thì bị Công an Gia Nghĩa “bắt quả tang”; sau đó bị truy tố, kết án 6-7 tháng tù giam về tội “hủy hoại rừng” và bồi thường thiệt hại tổng cộng 42.708.146 đồng.

Tuy nhiên, ngay trong phần làm tủ tục xét xử, Hội đồng xét xử đã quyết định hoãn phiên tòa do: giám định viên, người làm chứng, nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, (…) vắng mặt không lý do. Như vậy, trước khi xét xử sơ thẩm lần 3 này, vụ án đã trải qua 2 phiên xét xử sơ thẩm, 2 phiên xét xử phúc thẩm và 1 phiên giám đốc thẩm. Vụ án kéo dài 11 năm; trong đó có 6 năm xét xử sơ thẩm lần 3 kể từ ngày 18-5-2020, khi Ủy ban Thẩm phán TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh ban hành Quyết định giám đốc thẩm, hủy toàn bộ Bản án phúc thẩm của TAND Đắk Nông và Bản án sơ thẩm của TAND Gia Nghĩa để điều tra lại. Và trong 6 năm qua, phiên xét xử sơ thẩm lần 3 đã nhiều lần bị hoãn, hoặc trả hồ sơ điều tra bổ sung, các bị cáo đã phải đứng trước Tòa tổng cộng 20 lần, có 1 bị cáo đã qua đời vị lý do sức khỏe trong quá trình tố tụng.

Khi Thẩm phán Mai Đoàn Minh Hương, Chủ tọa phiên xét xử công bố quyết định hoãn phiên tòa, bị cáo Vũ Tất Đắc bức xúc cho rằng: “Việc phiên tòa xét xử sơ thẩm lần 3 này bị hoãn nhiều lần, kéo dài 6 năm chưa xong đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền lợi của cả 6 CCB, tác động tiêu cực đến đời sống sinh hoạt và kinh tế của bản thân cũng như gia đình các CCB. Bản thân tôi, tuổi cao, bệnh tật, mỗi lần tòa triệu tập xét xử phải đi gần 400 km từ tỉnh Gia Lai, sang tỉnh Lâm Đồng, rất vất vả, và không thể không bức xúc!”.

Thực hiện sự phân công của T.Ư Hội CCB Việt Nam, tham gia phiên toà xét xử sơ thẩm lần 3 này với tư cách là bào chữa viên nhân dân, bảo vệ quyền lợi cho các CCB, Đại tá Nguyễn Thái Bình, Phó trưởng Ban Công tác hội (Trung ương Hội CCB Việt Nam) nêu ý kiến với Hội đồng xét xử: “Để phiên xét xử lần sau không bị hoãn, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng biện pháp cưỡng chế đối, dẫn giải đối với giám định viên, người làm chứng, nguyên đơn dân sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan!”.

Liên quan đến việc giải quyết vụ án này, ngày 17-10-2025, Ban Chấp hành Trung ương Hội CCB Việt Nam có Văn bản số: 543/CCB-BCH, gửi Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, nêu quan điểm và khẳng định việc các cơ quan thi hành tố tụng của tỉnh Đắk Nông (cũ) khởi tố, điều tra, xét xử và kết án các CCB về tội “Hủy hoại rừng” là không đủ cơ sở. Trong đó, văn bản của Trung ương Hội CCB Việt Nam nhấn mạnh đến việc cơ quan điều tra xác định rừng bị thiệt hại chỉ trên “tài liệu, giấy tờ”, không chứng minh được trên thực tế, không thu được tang vật là “gỗ”, mặc dù giám định thiệt hại tới 64,71m3 gỗ; về vị trí và diện tích rừng bị thiệt hại cũng không xác định được con số thống nhất; vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng của cơ quan điều tra trong khám nghiệm hiện trường, trong trưng cầu giám định và giám định; trong thu giữ, niêm phong và giám định vật chứng. Văn bản của Trung ương Hội CCB Việt Nam cũng chỉ ra dấu hiệu cố ý làm sai lệnh hồ sơ vụ án, và những vi phạm thủ tục tố tụng trong hoạt động hỏi cung bị can.

Trung ương Hội CCB Việt Nam cho rằng hiện nay vụ án đã kéo dài sang năm thứ 11, và vẫn trong quá trình điều tra bổ sung. Nếu quá trình điều tra bổ sung vẫn không thể thu thập đầy đủ và hợp pháp các chứng cứ buộc tội thì áp dụng nguyên tắc “suy đoán vô tội”, và theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 230 Bộ luật Tố tụng Hình sự “Đã hết thời hạn điều tra vụ án nhưng không chứng minh được bị can thực hiện tội phạm” để đình chỉ điều tra vụ án, đình chỉ điều tra bị can. Vụ án cần phải được giải quyết khách quan, công bằng, đúng luật pháp, không làm oan sai; góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, quyền và lợi ích hợp pháp của các CCB trong vụ án./.