Thanh Hóa báo cáo sơ kết một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp

Không làm gián đoạn việc phục vụ người dân

Theo báo cáo của Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái, sau một năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh đã triển khai hiệu quả các nghị quyết, kết luận của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy và xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Qua đó, đạt được nhiều kết quả quan trọng, tạo nền tảng nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị.

Bên cạnh đó, tỉnh đã chủ động ban hành đầy đủ các văn bản chỉ đạo, thành lập các cơ quan tham mưu, hướng dẫn và thường xuyên kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện, bảo đảm việc triển khai diễn ra chặt chẽ, đúng định hướng. Kết quả nổi bật là tổ chức bộ máy trong hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở được tinh gọn, giảm đầu mối, khắc phục tình trạng chồng chéo, nâng cao chất lượng quản lý và điều hành.

Cùng với đó, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác của các cơ quan, đơn vị từng bước được hoàn thiện; công tác cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Công tác cán bộ được thực hiện dân chủ, khách quan, gắn với vị trí việc làm và năng lực thực tiễn, qua đó phát huy tốt sở trường, nâng cao trách nhiệm và hiệu quả thực thi công vụ.

Đặc biệt, sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hoạt động của các cơ quan, đơn vị, nhất là cấp xã, được duy trì thông suốt, không làm gián đoạn việc phục vụ người dân và doanh nghiệp. Tình hình kinh tế - xã hội tiếp tục phát triển, quốc phòng, an ninh được giữ vững. Đồng thời, các chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động bị ảnh hưởng bởi quá trình sắp xếp được thực hiện đầy đủ, kịp thời, góp phần tạo sự đồng thuận và ổn định trong quá trình đổi mới tổ chức bộ máy.

Bộ máy chưa thực sự tinh gọn

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thanh Hóa cũng chỉ ra nhiều khó khăn, vướng mắc. Hiện tỉnh có 166 xã, phường, là địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã đứng thứ hai cả nước (sau TP Hồ Chí Minh). Vì vậy, bộ máy vẫn chưa thực sự tinh gọn, còn nhiều đầu mối trực thuộc, gây áp lực lên công tác quản lý của chính quyền và các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.

Quy mô đơn vị hành chính cấp xã còn nhỏ, gây nhiều khó khăn cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời làm phân tán nguồn nhân lực và tài nguyên của địa phương.

Một số xã, phường không có đủ quỹ đất và không gian phát triển nên việc bố trí các công trình đầu mối, khu sản xuất công nghiệp và nông nghiệp quy mô lớn còn hạn chế. Đối với các phường có diện tích nhỏ, việc thu hút đầu tư xây dựng các khu đô thị mới cũng gặp nhiều khó khăn.

Ngoài ra, hệ thống hạ tầng kỹ thuật giữa khu vực cũ và mới chưa đồng bộ, chất lượng chưa cao, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị.Đối với các xã miền núi, hơn 90% diện tích là đồi núi, địa hình chia cắt, phần diện tích đất đồng bằng còn lại manh mún, phân tán nên gặp nhiều trở ngại trong phát triển kinh tế và xây dựng kết cấu hạ tầng.

Số lượng đơn vị hành chính cấp xã lớn cũng dẫn đến bộ máy cồng kềnh, làm tăng chi phí thường xuyên, chi phí nhân sự cũng như kinh phí đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện và trang thiết bị phục vụ hoạt động.

Theo đó, trong thời gian tới, Thanh Hóa sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, triển khai các nghị quyết, kết luận của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; đồng thời gắn với tinh giản biên chế, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ từ tỉnh đến cơ sở nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Nhiều kiến nghị, đề xuất với Trung ương

Để tạo không gian, nguồn lực, dư địa phát triển, đồng thời tinh gọn bộ máy, tiết kiệm kinh phí ngân sách nhà nước, tỉnh Thanh Hóa đề nghị Trung ương xem xét cho tỉnh nghiên cứu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, do hiện nay quy mô bình quân về diện tích và dân số của nhiều xã còn thấp so với bình quân chung của cả nước, ảnh hưởng đến công tác quy hoạch, quản lý và thu hút đầu tư.

Bên cạnh đó, tỉnh Thanh Hóa cũng đề nghị sửa đổi Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND và ban hành Nghị quyết hướng dẫn cụ thể về: Phạm vi ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND cấp xã; Quy trình giám sát đầu tư công ở cấp xã; Tăng số lượng đại biểu HĐND cấp xã để bảo đảm cơ cấu tổ chức các Ban chuyên trách.

Xem xét việc tổ chức lại Ban Xây dựng Đảng cấp xã theo hướng tách thành Ban Tổ chức và Ban Tuyên giáo - Dân vận nhằm nâng cao tính chuyên môn hóa, tăng hiệu quả tham mưu và đáp ứng yêu cầu lãnh đạo toàn diện của cấp ủy trong tình hình mới, đồng bộ với tổ chức bộ máy cấp tỉnh.

Ngoài ra, Thanh Hóa cũng đề nghị Chính phủ nghiên cứu cho chủ trương bổ sung phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã, thành lập thanh tra cấp xã hoặc bố trí đội ngũ thanh tra viên ở phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã; bổ sung phòng nông nghiệp Nông nghiệp và Môi trường thuộc UBND cấp xã.

Đề nghị Trung ương quy định cụ thể về số lượng cấp phó của các tổ chức chính trị - xã hội; sớm giao biên chế năm 2026 và giai đoạn 2026 2031; Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có một số phường, xã bố trí thêm các địa điểm tiếp nhận hồ sơ (như: phường Hạc Thành, phường Đông Sơn…). Tuy nhiên, các đơn vị chưa làm được con dấu thứ 2 nên trong quá trình giải quyết hồ sơ cho tổ chức, cá nhân còn bất cập.Do đó, kính đề nghị Trung ương sớm có quy định về sử dụng con dấu thứ 2 cho các tổ chức này.