Người lính tình nguyện và tấm lòng lương y giữa đời thường

Khúc tráng ca bên dãy Trường Sơn

Sinh năm 1946 tại vùng quê Nga Sơn giàu truyền thống cách mạng, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, chàng trai trẻ Mai Đình Quán lên đường nhập ngũ vào tháng 2/1964. Những ngày đầu binh nghiệp, ông công tác tại Công an Nhân dân Vũ trang huyện Vĩnh Linh (Bình Trị Thiên), nơi “đầu sóng ngọn gió” của dải đất miền Trung nắng cháy.

Tuy nhiên, bước ngoặt lớn nhất trong cuộc đời ông là vào tháng 11/1964, khi ông chuyển sang Tiểu đoàn 18 Pháo binh, Quân khu 4 và bắt đầu hành trình sang tỉnh Khăm Muộn, miền Trung nước Lào làm nhiệm vụ. Từ một chiến sĩ pháo binh trực tiếp cầm súng, ông Quán được cử đi học y tá rồi y sĩ tại Đoàn 559 để trở về đơn vị chăm sóc thương bệnh binh.

Suốt 16 năm ròng rã trên đất bạn, ông đã cùng đơn vị phối hợp với quân giải phóng Lào mở rộng vùng giải phóng, bảo vệ hành lang chiến lược. Những địa danh như Saravane, Paksé hay cao nguyên Bolovens đã trở thành một phần máu thịt, thấm đẫm mồ hôi và cả máu của những người lính tình nguyện. Với ông, đó không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là tình cảm “ruột thịt”: “Hồi đó tiền bạc không phải là thứ chúng tôi nghĩ đến. 16 năm ở Lào, bà con coi mình như con em trong nhà. Có mẩu sắn, bát cơm cũng nhường nhau. Cái tình ấy sâu nặng lắm” - CCB Mai Đình Quán chia sẻ.

Đầu năm 1975, khi Sư đoàn 968 kết thúc nhiệm vụ quốc tế để về tham gia Chiến dịch Tây Nguyên và Chiến dịch Hồ Chí Minh, CCB Mai Đình Quán vẫn kiên trì trong màu áo lính. Sau ngày thống nhất, ông trải qua nhiều cấp bậc từ Chuẩn úy đến Thượng úy và đến tháng 1/1986, ông đảm nhận trọng trách Bệnh xá trưởng Trung đoàn 425. Ông chính thức nghỉ hưu vào tháng 12/1987 với quân hàm Đại úy, khép lại một chương đời binh nghiệp lẫy lừng nhưng cũng đầy gian khổ.

Tấm lòng lương y giữa đời thường

Rời quân ngũ trở về quê hương thôn Ngũ Kiên, xã Ba Đình với chiếc ba lô cũ kỹ và tâm hồn đầy ắp kỷ niệm chiến trường, CCB Mai Đình Quán chưa bao giờ nghĩ mình sẽ thực sự “nghỉ ngơi”. Vốn có kiến thức y học tích lũy qua bao năm tháng ở bên Lào, ông lại tiếp tục dùng đôi bàn tay ấy để chăm sóc sức khỏe cho bà con lối xóm.

Hình ảnh người cựu chiến binh già với túi thuốc quen thuộc, không quản đêm hôm hay đường sá xa xôi đi thăm khám cho người dân đã trở thành biểu tượng của sự tận tụy tại địa phương. CCB Mai Đình Quán chia sẻ: “Vì tôi là bộ đội nên người dân trong xã rất tin tưởng. Có những lúc gia đình họ đi vắng, nhưng trong nhà có người ốm gọi điện nhờ, tôi vẫn phải tự đến thăm khám và tiêm thuốc cho bệnh nhân”. Đặc biệt, CCB Mai Đình Quán chưa bao giờ đặt nặng chuyện tiền nong khi khám bệnh cho người dân, lòng hảo tâm ấy đã lay động biết bao trái tim người dân trong thôn.

Anh Mai Văn Bích, một người dân trong thôn Ngũ Kiên, xúc động nhớ lại: “Bác Quán hiền hậu lắm. Có những lần tôi ốm nặng giữa đêm, bác đến tận giường tiêm thuốc rồi ngồi đợi cho đến khi tôi cắt cơn mới về. Bác chữa bệnh không chỉ bằng thuốc, mà bằng cả cái tâm của người lính”.

Không chỉ dừng lại ở việc khám chữa bệnh, CCB Mai Đình Quán còn là một tấm gương sáng trong các phong trào xã hội ở địa phương. Theo lời ông Trần Văn Thiện, Trưởng thôn Ngũ Kiên, ông Quán luôn là người tiên phong trong mọi việc, là điểm tựa tinh thần vững chắc để thế hệ trẻ học tập về lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.

Với những đóng góp to lớn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước và làm nghĩa vụ quốc tế, CCB Mai Đình Quán đã được Nhà nước và Quân đội trao tặng nhiều phần thưởng cao quý: 3 Huân chương Chiến sĩ vẻ vang; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ hạng Nhì; Huân chương Chiến công hạng Nhất.... Đặc biệt, tấm Huân chương Itsala Lào hạng Nhì là minh chứng vàng son cho tình hữu nghị Việt - Lào bền chặt mà ông đã góp phần vun đắp.

Dù sở hữu hàng loạt danh hiệu cao quý, nhưng khi trở về với đời thường, CCB Mai Đình Quán vẫn chọn cho mình lối sống giản dị, khiêm nhường. Ông chính là minh chứng sống động cho hình ảnh “Bộ đội Cụ Hồ” - những người không chỉ anh dũng trên chiến trường mà còn vĩ đại giữa những điều bình dị nhất của cuộc đời.