Người Cựu chiến binh thầm lặng trên hai mặt trận

Bên căn nhà gỗ giản dị trên mảnh đất cha mẹ để lại, nay đã bước sang tuổi 73, ông Đỗ Văn Dũng vẫn giữ phong thái điềm đạm, khiêm nhường. Ít ai biết rằng, từ chính nơi ở bình dị này, ông đã đi qua hai mặt trận lớn của đời mình: Mặt trận kháng chiến và mặt trận kinh tế.

Sinh ra tại Quảng Nam, năm 13 tuổi, ông theo gia đình vào Sông Bé sinh sống. Để thuận lợi cho hoạt động cách mạng, năm 1963, theo chỉ đạo của tổ chức, gia đình ông chuyển về Thông Tây Hội, gần sân bay Tân Sơn Nhất, mở xưởng dệt làm cơ sở nuôi giấu cán bộ. Từ đó, cậu bé Đỗ Văn Dũng sớm hình thành ý thức cách mạng, tham gia vận chuyển tài liệu, thuốc men cho các chiến sĩ hoạt động bí mật ở Sài Gòn - Gia Định.

Năm 1965, ông được tổ chức bố trí hoạt động trong Đơn vị K41, trực thuộc Liên Quận ủy 4, với sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Tư Thệ, Võ Đình Chung (Út Chung), Trưởng ban Quân sự Quận 3, Khu ủy Sài Gòn - Gia Định (1965 -1967). Sau khi trưởng thành hơn, ông được điều sang mặt trận Trí vận. Năm 1971, khi vừa học xong lớp Đệ Nhất, ông được cử sang Nhật Bản du học ngành kinh tế quốc tế, chuẩn bị nguồn nhân lực cho công cuộc tái thiết đất nước sau chiến tranh.

Những năm tháng học tập tại Nhật, Đỗ Văn Dũng không chỉ miệt mài nghiên cứu mà là một trong những hạt nhân tích cực của phong trào sinh viên yêu nước, phản đối chiến tranh Việt Nam. Ông cùng các du học sinh tổ chức biểu tình, vận động kiều bào và bạn bè quốc tế ủng hộ hòa bình cho Việt Nam. Đêm 30-4-1975, ông là một trong những người trực tiếp tham gia đánh chiếm Đại sứ quán Việt Nam Cộng hòa tại Tokyo - một hành động táo bạo thể hiện tinh thần đấu tranh trên mặt trận đối ngoại, góp phần lan tỏa hình ảnh chính nghĩa của Việt Nam ra thế giới.

Vượt khó khăn, vừa học vừa làm, sinh viên Đỗ Văn Dũng giành được học bổng quốc gia Nhật Bản và trở thành một trong những người Việt Nam đầu tiên bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ kinh tế tại Đại học Tokyo. Năm 1981, trở về nước, ông được lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh tin tưởng, bố trí đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng trong lĩnh vực kinh tế - thương mại.

Trong bối cảnh đất nước vừa thoát khỏi chiến tranh, nguồn hàng xuất khẩu khan hiếm, thiếu kinh nghiệm về tiêu chuẩn quốc tế, ông Đỗ Văn Dũng đã trực tiếp sang Nhật tìm kiếm thị trường, kết nối đối tác cho các mặt hàng nông - lâm - thủy sản, than đá, dầu thô. Từ những lô hàng nhỏ, nhiều lần thất bại, do các doanh nghiệp Việt chưa nắm được tiêu chuẩn Nhật, dù chịu thiệt thòi, ông vẫn kiên trì đàm phán, từng bước giúp doanh nghiệp trong nước hiểu và đáp ứng các yêu cầu khắt khe của thị trường Nhật Bản.

Đặc biệt, ông là người đầu tiên tìm hướng ra cho dầu thô và than đá của Việt Nam tại Nhật lúc bất giờ, đồng thời đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành xuất khẩu thủy sản và gạo của nước ta. Việc nhập khẩu những dây chuyền xay xát gạo cỡ lớn, xây dựng nhà máy đông lạnh không chỉ mang lại ngoại tệ mà còn tạo nền tảng cho sản xuất hàng hóa quy mô lớn, phục vụ xuất khẩu lâu dài. Chính từ những đóng góp bền bỉ ấy, ông được Thủ tướng Võ Văn Kiệt tin tưởng mời tham gia Tổ Tư vấn kinh tế của Chính phủ.

Dẫu có hơn 60 năm cống hiến liên tục cho đất nước, từ thời chiến đến thời bình, CCB - Tiến sĩ Đỗ Văn Dũng vẫn chọn cho mình cuộc sống an yên, giản dị. Trong căn nhà xưa từng là “địa chỉ đỏ” của cách mạng, ông lưu giữ những kỷ vật thiêng liêng: Lư hương thờ Bác Hồ, những bức ảnh cũ chụp chung với các vị lãnh đạo nòng cốt vẫn còn vẹn nguyên.

Với ông, cống hiến cho dân, cho nước là trách nhiệm của người cộng sản, không cần phô trương hay đòi hỏi ghi công. Sự thầm lặng ấy, theo thời gian, lại chính là giá trị bền vững nhất, để lại dấu ấn sâu sắc trong hành trình phát triển của đất nước hôm nay và mai sau.