Người cựu chiến binh nuôi hơn 300 trẻ mồ côi

Người cha đặc biệt của các cháu có hoàn cảnh khó khăn

“Có một người cha đã dành cả cuộc đời vì tất cả các con (mà số con có đến hàng trăm). Các con vẫn luôn tự hào về người cha thân yêu của mình, tuy không sinh ra con nhưng đã có công nuôi dưỡng. Cha là chủ nhân của ngôi nhà mang tên “Hy Vọng”, nơi đã nuôi chúng con lớn khôn và luôn là tổ ấm thân thương để đón chúng con trở về”. Đó là lời tự sự trên trang cá nhân của em Bế Thị Liêm, dân tộc Tày, quê ở Lạng Sơn, hiện đang làm việc tại Hà Nội.

Liêm kể với tôi, cách đây hơn chục năm, lúc đó em 12 tuổi, chuẩn bị học lớp 6. Khi các bạn cùng trang lứa nô nức cùng bố mẹ sắm sửa sách vở, quần áo cho năm học mới thì em lại đứng trước nguy cơ phải nghỉ học vì bố của em đã mất, một mình mẹ em không thể lo cho tất cả 3 người con đến trường. “Em rất muốn được tiếp tục đi học như các bạn nhưng thương mẹ vất vả quá!”, Liêm nói trong nước mắt.

Thế nhưng, may mắn đã đến với Liêm. Em được cô giáo chủ nhiệm giới thiệu và UBND xã làm thủ tục cho em được đến Trung tâm Hy Vọng Lộc Bình (Lạng Sơn). Tại đây, em đã được gặp người cha đặc biệt, đó là Trung tá CCB Nguyễn Trung Chắt. Cha Chắt đã nuôi Liêm ăn học từ lớp 6 đến bậc đại học. Giờ đây, Liêm đã có việc làm ổn định tại một doanh nghiệp lớn ở Hà Nội, có tổ ấm gia đình riêng, nhưng trước những biến động của cuộc sống, Liêm đều hỏi ý kiến cha Chắt. “Cha Chắt luôn là điểm tựa tinh thần của em” - Liêm xúc động nói với tôi như vậy.

Những người con của CCB Nguyễn Trung Chắt trưởng thành như Liêm trong 23 năm qua có khá nhiều. Tại các Trung tâm Hy Vọng, có nhiều người con nuôi của ông đã trưởng thành, nay quay lại làm quản lý.

Với tác phong của một người đã nhiều năm là Bộ đội Cụ Hồ nên cách nuôi dạy, rèn con của ông Chắt ở các trung tâm Hy Vọng có những nét rất đặc biệt để các con tự giác và trưởng thành. Theo ông Chắt, điều ông quan tâm nhất là phải dạy các con học làm người. Tuy nhiên, để dạy một đứa trẻ nên người là hành trình không hề đơn giản. Ông mang kiến thức quản lý bộ đội vào việc quản lý các con. Cứ 5 giờ 30 phút sáng, ông cho gõ kẻng báo thức, gọi các con dậy tập thể dục. Ngoài giờ học, ông dạy các con cách trồng rau, nuôi lợn, chăm gà, kỹ năng vệ sinh cá nhân... Đồng thời, ông cũng phải làm việc như một “quan tòa”, giải quyết cả chuyện các con đánh, cãi nhau, những lỗi được các mẹ nuôi ở trung tâm ghi lại. “Phải theo dõi, chuyện trò, chúng nó mới nghe, chứ không phải treo khẩu hiệu là xong”, ông cho biết.

Hành trình mang tên “Hy vọng”

CCB Nguyễn Trung Chắt tâm sự: “Tôi đã đi qua những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh. Là Bộ đội Cụ Hồ, tôi đã từng tham gia chiến đấu trong hai cuộc chiến lớn - Giải phóng miền Nam năm 1975 và bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979. Trải qua mưa bom bão đạn, tôi hiểu sâu sắc giá trị của sự sống và hòa bình, hiểu rằng điều quý nhất của mỗi người trong cuộc đời này là; được sống, được yêu thương. Năm 1997, tôi rời quân ngũ, mang theo trong tim lời thề của người lính Cụ Hồ: “Khi đất nước yên bình, vẫn phải sống sao cho xứng đáng là người lính cụ Hồ”. Dù đã nghỉ hưu, tôi không thể ngơi nghỉ. Cuộc sống khi đó còn chật vật, kinh tế gia đình khó khăn, ba đứa con còn tuổi ăn học. Tôi làm đủ nghề: sản xuất, kinh doanh buôn bán, thầu khoán xây dựng, có lúc còn lái xe thuê...

Đến năm 2003, khi cuộc sống đã ổn định. Con cái đã trưởng thành, tôi nhận ra rằng; mình cần làm một điều gì đó lớn hơn, có ý nghĩa cho cuộc đời và xã hội. Trên những con đường quê hương, tôi thấy những đứa trẻ mỗ côi, không nơi nương tựa - những ánh mắt buồn, những bước chân lang thang giữa cuộc đời, hình ảnh ấy cứ ám ảnh tôi. Đã từng là những đứa trẻ, tôi nghĩ; nếu không bàn tay nâng đỡ, những đứa trẻ ấy rồi sẽ ra sao? Lòng trắc ẩn của con người thôi thúc tôi và suy nghĩ giản dị lúc ấy là; gom các cháu lại, nuôi dạy để chúng có được cơ hội sống như bao những đứa trẻ khác. Một mái nhà, một bữa cơm, một tấm lòng - có lẽ cũng đủ để giữ chúng khỏi lạc lối, tránh được những tệ nạn xã hội, để xóm làng được yên bình. Tôi nhớ lời Bác Hồ dạy: “Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”. Tôi cũng tâm đắc với định nghĩa của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc UNICEF: “Một xã hội văn minh là một xã hội mà ở đó người ta dành những gì tốt nhất cho trẻ em”. Những điều đó thôi thúc tôi xây dựng Cơ sở bảo trợ xã hội ngoài công lập đầu tiên tại quê nhà, đặt tên là “Trung tâm Hy vọng Tiên Cầu” tại thôn Tiên Cầu, huyện Kim Động (cũ), tỉnh Hưng Yên. Toàn bộ tiền tiết kiệm của gia đình, sức lực của tôi và người thân đều dồn vào đó. Ngày khánh thành, Trung tâm đón 24 đứa trẻ mồ côi. Từ ấy, hành trình làm “ Cha - Mẹ” của những đứa con không cùng huyết thống bắt đầu.

Khi Trung tâm Tiên Cầu đi vào hoạt động ổn định, trái tim tôi lại hướng về Biên cương - nơi đã từng khoác áo chiến sĩ năm xưa. Năm 2007, theo lời mời của lãnh đạo tỉnh Lạng Sơn, tôi tiếp tục xây dựng nên Trung tâm Hy vọng Lộc Bình tại huyện Lộc Bình (cũ), đón 48 các cháu là người dân tộc Tày, Nùng, Sán Chỉ vào nuôi dưỡng. Đến năm 2019, tôi xây dựng thêm Trung tâm Hy vọng thứ 3 tại huyện Hữu Lũng (cũ), tỉnh Lạng Sơn, tiếp nhận vào nuôi dưỡng thêm 30 cháu nhỏ mồ côi. Tôi chọn hai chữ “Hy Vọng” làm tên gọi, bởi tôi không muốn các con mãi cứ mang danh “mồ côi”. Tôi muốn mỗi đữa trẻ khi nhắc đến ngôi nhà ấy đều cảm thấy; ở đó, chúng được nuôi dưỡng bằng Hy vọng và có một tương lai tươi sáng hơn. Hơn 20 năm trôi qua, tôi đã làm cha, làm mẹ, làm bác của hơn 300 các cháu là những đứa trẻ mồ côi do UBND các xã, phường gửi đến Trung tâm Hy vọng”.

Trung tá đi “ăn xin” để nuôi con

Trả lời câu hỏi của tôi: “Bằng cách nào bác xoay xở nuôi tới hơn 300 người con trong 23 năm qua?”, CCB Nguyễn Trung Chắt cười hóm hỉnh: “Nhiều người đã hỏi tôi câu này, nhưng đến khi đưa họ đi thăm các trung tâm Hy Vọng, tìm hiểu thực tế cuộc sống của các con là họ tìm ngay được câu trả lời. Nhiều lúc cũng phải đi “ăn xin” để nuôi con đấy anh ạ”.

Quả thật, khi tìm hiểu thực tế tại Trung tâm Hy Vọng Hữu Lũng, chúng tôi đã tìm được câu trả lời. Tất cả rau xanh ăn tại bếp đều do các con của ông trồng quanh nhà, mùa nào rau ấy, giống rau ông đi xin. Thức ăn thừa được tận dụng để nuôi gà, nuôi lợn. “Thức ăn cho các con hằng ngày cũng phải tìm cách mua cho rẻ, nếu muốn mua cá, tôi xem nhà nào tát ao, mua những loại cá nhỏ về xay ra, chế biến thành chả, ăn vẫn ngon” - ông kể. Đặc biệt, để có đủ đồ dùng cho các con, có lúc ông phải lọ mọ đi xin cả băng vệ sinh. “Khi tôi thấy các mẹ ghi tiền mua băng vệ sinh hằng tháng nhiều quá, tôi hỏi các con mới biết, do các mẹ mua loại rẻ tiền, dùng không tốt, nên tốn nhiều. Vậy là tôi tìm đến nhà máy sản xuất để xin” - ông chia sẻ.

Điều đáng mừng là các con của ông đều thương bố, tranh thủ thời gian lao động. Với các cháu học đại học, cao đẳng tại Hà Nội, ông đưa các con đến ở một căn hộ lớn của ông tại phường Đại Mỗ. Tại đây cũng có vườn rau tăng gia. Ông còn đi xin xe đạp điện cũ để các con có phương tiện đến trường. “Thấy ông Trung tá CCB đi xin tiền, xin hàng làm việc thiện, nhiều người đã ủng hộ. Trong thời điểm dịch Covid-19 căng thẳng, có mạnh thường quân đã ủng hộ các cháu hàng tấn thóc” - ông Chắt kể.

 Khi các con nuôi lập gia đình, ông Chắt cũng là người đứng ra tổ chức. Nhiều cháu sau khi có việc làm ổn định đã góp tiền vào các Trung tâm Hy vọng để nuôi dưỡng các em. Vợ và 3 người con đẻ của ông cũng luôn tạo điều kiện, giúp đỡ ông làm việc thiện.

Trung tá CCB Nguyễn Trung Chắt nói với tôi rằng, niềm vui lớn nhất của ông là được thấy các con mình nuôi dưỡng trưởng thành. Đến nay, đã có: 46 cháu tốt nghiệp đại học, cao đẳng. Nhiều cháu là sĩ quan quân đội, công an. “Đặc biệt cháu Ngô Quốc Hưng; người đã được tôi tiếp nhận vào nuôi dưỡng tại Trung tâm Hy vọng từ năm 2003, nay là thạc sĩ ngành công tác xã hội đã trở về Trung tâm làm việc, tiếp nối công việc tôi đang làm. Đó là món quà vô giá - minh chứng rằng hạt giống của Hy vọng đã nảy mầm và đang lan tỏa” - ông Chắt xúc động nói.