Mở ra giai đoạn hợp tác thực chất, hiệu quả, sáng tạo và bền vững hơn giữa Việt Nam và New Zealand

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và mối quan hệ song phương phát triển ngày càng tốt đẹp.

Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam (từ ngày 12-13/8/2026) tiếp tục khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam coi trọng quan hệ với New Zealand - một đối tác thân thiện, giàu tiềm năng và chia sẻ nhiều điểm đồng với Việt Nam tại khu vực Nam Thái Bình Dương.

Đây cũng là dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn hợp tác thực chất, hiệu quả, sáng tạo và bền vững hơn trong giai đoạn mới.

Thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức

Ngay sau Lễ đón được tổ chức trang trọng theo nghi thức dành cho nguyên thủ nước ngoài thăm cấp Nhà nước New Zealand, gồm lễ đón truyền thống của thổ dân Maori và lễ đón chính thức, các nhà lãnh đạo tiến hành hội đàm, hội kiến; dự Hội nghị bàn tròn doanh nghiệp; Diễn đàn giáo dục Việt Nam-New Zealand; chứng kiến trao các văn kiện hợp tác.

Nhiều năm qua, hợp tác giáo dục đã trở thành cây cầu quan trọng giữa Việt Nam và New Zealand. Hàng nghìn sinh viên Việt Nam chọn New Zealand là nơi nghiên cứu, học tập; nhiều chương trình hợp tác giữa các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, viện nghiên cứu và doanh nghiệp đã được triển khai; các hoạt động trao đổi giảng viên, học giả, nghiên cứu chung và học bổng đã góp phần tăng cường hiểu biết, tạo dựng niềm tin và vun đắp tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước.

Đảng, Nhà nước Việt Nam chủ trương giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực chủ yếu để nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng tăng trưởng.

Việt Nam và New Zealand đều coi trọng giáo dục, đề cao đổi mới sáng tạo, hướng tới tăng trưởng xanh, phát triển bền vững, tôn trọng luật pháp quốc tế và đặt con người vào vị trí trung tâm của chính sách phát triển. Chính vì vậy, hai bên sẽ mở rộng hợp tác trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có trình độ, chuyên môn và kỹ năng đáp ứng giai đoạn phát triển mới; thúc đẩy các hãng hàng không của hai nước sớm mở đường bay thẳng để thu hẹp khoảng cách địa lý giữa hai nước, góp phần mở ra nhiều cơ hội giao lưu nhân dân, hợp tác mới, thực chất hơn và toàn diện hơn.

Giáo dục-đào tạo luôn được xác định là một trong những trụ cột bền vững và thành công nhất trong quan hệ song phương. Tại Diễn đàn giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp Việt Nam-New Zealand năm 2026 với chủ đề "Kiến tạo tương lai chung: Nhân tài, đổi mới sáng tạo và kỹ năng cho tương lai," bà Penny Simmonds, Bộ trưởng phụ trách Giáo dục Cao đẳng Đại học, Khoa học, Đổi mới, Công nghệ của New Zealand mong muốn tiếp tục hợp tác trên lĩnh vực giáo dục nhằm trang bị cho các sinh viên những kỹ năng để thành công trong giai đoạn hiện nay.

Chính phủ New Zealand luôn ủng hộ và tiếp tục hỗ trợ các khóa đào tạo ngắn hạn Tiếng Anh cho cán bộ Việt Nam; tạo điều kiện tăng cường trao đổi sinh viên và học giả cũng như các hoạt động hợp tác giữa các trường của hai nước để giúp cho học sinh Việt Nam tiếp cận được nền giáo dục New Zealand ngay tại Việt Nam.

Phát biểu tại Diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên cùng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế tri thức; ưu tiên các lĩnh vực có nhu cầu lớn và tính bổ trợ cao như trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, công nghệ số, an ninh mạng, công nghệ sinh học, nông nghiệp thông minh, công nghệ thực phẩm, năng lượng tái tạo, công nghệ môi trường, quản trị công và các ngành nghề mới của tương lai.

Hai bên thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao tri thức. Các trường đại học và viện nghiên cứu cần trở thành trung tâm sáng tạo tri thức, kết nối doanh nghiệp và giải quyết các vấn đề phát triển; hình thành thêm các nhóm nghiên cứu chung, chương trình đồng hướng dẫn nghiên cứu sinh, dự án đổi mới sáng tạo và cơ chế đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.Hai bên tăng cường hợp tác giáo dục nghề nghiệp và phát triển kỹ năng.

Hai bên cần cùng phát triển các chương trình đào tạo linh hoạt, công nhận tín chỉ và năng lực, đào tạo tại nơi làm việc và đào tạo lại cho lực lượng lao động.Hai bên tiếp tục mở rộng giao lưu sinh viên, giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia và cán bộ quản lý giáo dục. Mỗi giảng viên, nhà khoa học và học sinh, sinh viên là một sứ giả của tri thức và hữu nghị, góp phần làm cho quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, bền chặt và lan tỏa rộng rãi.

Các thỏa thuận hợp tác cần sớm được chuyển hóa thành chương trình hành động cụ thể, rõ mục tiêu, đầu mối, nguồn lực, sản phẩm và cơ chế đánh giá. Hợp tác giáo dục trong giai đoạn mới cần được đo bằng kết quả thực chất: Người học có kỹ năng tốt hơn, nhà trường đổi mới mạnh hơn, doanh nghiệp có nguồn nhân lực phù hợp hơn, và xã hội được hưởng lợi nhiều hơn từ tri thức và đổi mới sáng tạo.

Tạo thêm xung lực làm sâu sắc hơn quan hệ Việt Nam-New Zealand

New Zealand không chỉ có nhiều kinh nghiệm trong xây dựng nền giáo dục chất lượng cao, linh hoạt, gắn với người học, kỹ năng thực hành, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và nhu cầu của nền kinh tế mà còn có thế mạnh trong nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ thực phẩm, quản lý tài nguyên, kinh tế xanh, chuyển đổi số, phát triển bền vững và quản trị công hiện đại. Đây đều là những lĩnh vực phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam và mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực giữa hai nước.

Việt Nam là một trong những đối tác quan trọng của New Zealand tại Đông Nam Á, với nền kinh tế tăng trưởng nhanh, thị trường hơn 100 triệu dân, lực lượng lao động trẻ và mức độ hội nhập sâu vào thương mại toàn cầu. Việt Nam đang mở ra nhiều cơ hội mới cho hợp tác quốc tế và đầu tư; mong muốn các doanh nghiệp New Zealand quan tâm đến Việt Nam không chỉ như một thị trường, mà là đối tác nghiên cứu, phát triển sản phẩm, sản xuất và đổi mới sáng tạo tại Đông Nam Á. Việt Nam sẵn sàng là cửa ngõ để doanh nghiệp New Zealand mở rộng sang ASEAN; đồng thời New Zealand cũng có thể trở thành cầu nối để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị chất lượng cao tại khu vực Thái Bình Dương.

Nền kinh tế hai nước có tính bổ trợ cao, hai bên xác định thương mại-đầu tư là trụ cột hợp tác rất quan trọng, còn nhiều tiềm năng, nhất là trong thương mại nông, thủy, hải sản.

Tại Hội nghị bàn tròn doanh nghiệp New Zealand-Việt Nam, Bộ trưởng Thương mại và Đầu tư New Zealand Todd McClay cho rằng, bên cạnh các lĩnh vực truyền thống như nông sản và thực phẩm, hai nước còn nhiều dư địa hợp tác trong nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ y tế, giáo dục, nghiên cứu và phát triển kỹ năng.

Giai đoạn tiếp theo của quan hệ kinh tế New Zealand-Việt Nam sẽ ngày càng được thúc đẩy nhờ tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo. New Zealand mong muốn trở thành đối tác tin cậy của Việt Nam trong quá trình hiện đại hóa nền kinh tế, nâng cao năng suất và phát triển bền vững.

Là lãnh đạo doanh nghiệp và thành viên hội đồng quản trị của nhiều công ty tại New Zealand, bà Anna Curzon chia sẻ New Zealand có thế mạnh về công nghệ, nghiên cứu và tư duy đổi mới, trong khi Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực, năng lực sản xuất và khả năng kết nối thị trường.

Nhiều công ty tại New Zealand đã và đang mở rộng hoạt động, hợp tác tại Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ số, y tế, an ninh và quản lý chăn nuôi. Sự kết hợp giữa công nghệ và khả năng đổi mới của New Zealand với năng lực kỹ thuật và sản xuất của Việt Nam có thể tạo ra những sản phẩm, giải pháp có sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Nhấn mạnh tiềm năng hợp tác trong hạ tầng số, thông tin liên lạc trọng yếu và các giải pháp phục vụ an toàn công cộng, Tiến sỹ Yoram Benit, Giám đốc điều hành Tait Communications cho rằng, nhu cầu đầu tư của Việt Nam vào hạ tầng, an toàn công cộng và chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp công nghệ New Zealand.

Phát biểu tại Hội nghị bàn tròn doanh nghiệp Việt Nam-New Zealand, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam cam kết tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư theo hướng ổn định, minh bạch, cạnh tranh và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp New Zealand đầu tư lâu dài, hiệu quả, nhất là trong các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp thực phẩm, giáo dục, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh.

Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam chủ động hơn trong tiếp cận thị trường New Zealand, không chỉ mở rộng thương mại mà tiến tới cùng đầu tư, cùng nghiên cứu, cùng xây dựng thương hiệu và cùng phát triển thị trường. Chính cộng đồng doanh nghiệp sẽ là lực lượng biến tiềm năng thành dự án, biến công nghệ thành sản phẩm và tạo ra những giá trị phát triển mới cho cả hai nền kinh tế.

Thành công của hợp tác kinh tế Việt Nam-New Zealand sẽ không chỉ được đo bằng kim ngạch thương mại hay số lượng dự án, mà bằng chất lượng kết nối, hàm lượng công nghệ, mức độ tham gia vào các chuỗi giá trị mới và lợi ích thiết thực mang lại cho doanh nghiệp và người dân hai nước.

Trong suốt hơn 50 năm qua, Việt Nam-New Zealand đã không ngừng vun đắp nền tảng vững chắc cho quan hệ song phương. Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới New Zealand lần này đã tạo thêm xung lực làm sâu sắc hơn quan hệ hai nước, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp Việt Nam-New Zealand, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực./.