“Khúc sông” trên phố Cầu Cốc: Khi nước mưa từ khu đô thị mới đổ về làng cũ

guyên nhân ngập úng, theo người dân địa phương, không chỉ vì hạ tầng thoát nước yếu, mà còn vì nước từ khu đô thị Vinhomes Smart City được bơm xả sang khu dân cư làng Tây Mỗ cũ. Quan sát bằng mắt thường, cốt nền dự án Vinhomes Smart City (đoạn từ ngõ 67 ra tới ngõ 43 phố Cầu Cốc) vốn được nâng cao hơn mặt bằng tự nhiên của khu dân cư cũ - có đoạn lên hơn tới 1m. Trong các trận mưa lớn, toàn bộ lượng nước mưa từ khu đô thị bị dồn xuống phía thấp - chính là khu dân cư Tổ dân phố (TDP) Dưới và Dộc, biến nơi đây thành “bể chứa nước” bất đắc dĩ.

Hai cơn bão, một nguyên nhân

Trận mưa lớn cuối tháng 9 và đầu tháng 10 vừa qua khiến phố Cầu Cốc ngập nặng trong nhiều ngày. Người dân phản ánh nước không rút nổi dù mưa đã tạnh, bởi dòng nước từ khu đô thị vẫn tiếp tục chảy về. Hình ảnh ghi lại cho thấy, đoạn ngõ 67 biến thành dòng sông đục, hai bên nhà dân bị nước dềnh vào sát thềm. Xe máy, ô tô không thể qua nổi, nhiều hộ dân phải lội bì bõm giữa dòng nước để ra đường lớn.

Nhiều người dân Tây Mỗ gọi đây là “vùng lũ giữa lòng đô thị”, khi chỉ một cơn mưa cũng đủ khiến đoạn dài phố Cầu Cốc thành biển nước.

Điều đáng chú ý là, ngay sau khi bão tan vài ngày, nước vẫn không rút - người dân kiểm tra bắt quả tang một số công nhân, bảo vệ của khu đô thị đang vận hành máy bơm từ hệ thống thoát nước khu đô thị bơm sang phố Cầu Cốc. Trước phản ứng gay gắt của người dân, ngày 9-10-2025, đại diện chính quyền phường Tây Mỗ, đại diện Công ty quản lý Vinhomes Smart Security, Ban quản lý hạ tầng khu đô thị cùng đại diện tổ dân phố đã lập biên bản làm việc về sự việc. Biên bản này xác nhận: Hệ thống bơm của khu đô thị Vinhomes Smart City đang hoạt động và có thể đã bơm thoát nước mưa từ khu đô thị sang khu dân cư Tây Mỗ.

Trong buổi làm việc, đại diện chính quyền phường Tây Mỗ đã yêu cầu chủ đầu tư khu đô thị phải dừng ngay việc bơm xả nước vào khu dân cư, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra toàn bộ hệ thống tiêu thoát nước, tìm giải pháp xử lý lâu dài để bảo đảm an toàn cho người dân.

Phía đại diện Vinhomes Smart City cam kết: “Không tiếp tục bơm nước mưa từ khu đô thị sang khu dân cư Tây Mỗ, chờ cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát; làm việc với các đơn vị chức năng để đấu nối hệ thống thoát nước, không dồn áp lực sang khu dân cư cũ; gửi văn bản xin lỗi người dân Tây Mỗ về việc gây ảnh hưởng ngập úng vừa qua; hỗ trợ phối hợp xử lý tạm thời, sẽ mở lối đi tắt sang khu đô thị để khắc phục những điểm ngập nặng trên phố Cầu Cốc”.

Tuy nhiên, dù cam kết đã được lập thành biên bản, người dân vẫn lo ngại rằng nếu không có biện pháp kỹ thuật cụ thể, tình trạng ngập sẽ còn tái diễn trong các đợt mưa tiếp theo.

Phố từng quy hoạch 40m - giờ sau mưa là thành... con “ngõ nước” và “nút cổ chai”

Câu chuyện ngập úng ở Cầu Cốc càng thêm nghịch lý khi ít ai biết rằng, trước khi Vinhomes Smart City về xây dựng, con phố đã nằm trong quy hoạch mở rộng, với mặt cắt lên tới 40m, thuộc Dự án Khu Đô thị Đại học Tây Nam (cũ). Thế nhưng, sau nhiều năm, và sau khi Khu đô thị Vinhomes Smart City xây dựng, việc điều chỉnh quy hoạch con đường này đến nay chưa được công bố rõ ràng, khiến người dân đặt nhiều câu hỏi. Bên cạnh đó, phần đất vốn dĩ là con mương tiêu nước, cấp nước cho cánh đồng Tây Mỗ xưa - một trong những hạ tầng thoát lũ tự nhiên của làng - lại bị vùi lấp khi Dự án Vinhomes Smart City về triển khai, không còn chức năng thoát nước tự nhiên.

Theo tìm hiểu, cuối năm 2024, huyện Nam Từ Liêm (cũ) đã phê duyệt chủ trương đầu tư mở rộng, chỉnh trang phố Cầu Cốc. Tuy nhiên, do lý do nào đó mà dự án chỉ dừng lại ở mức đổ thêm đất, bo lại vỉa và trồng cỏ cho “sạch sẽ”. Chỉ sau vài tháng, khu vực được “chỉnh trang” ấy lại bị người dân nhổ bỏ cỏ để trồng rau xanh - một minh chứng rõ nét cho sự lãng phí trong đầu tư công.

Không chỉ ngập úng, người dân Tây Mỗ còn phải đối mặt với tình trạng ùn tắc giao thông kéo dài. Khi lối chính (đoạn qua ngõ 67) bị nước nhấn chìm, các hộ dân TDP Dộc, Lò, Hạnh chỉ còn một đường duy nhất để ra ngoài: Đi vòng ngược lên đường Hữu Hưng, đi qua TDP Tó. Nhưng đoạn cuối phố Cầu Cốc giao với đường Hữu Hưng lại đang bị “thắt cổ chai” bởi tình trạng lấn chiếm, xây dựng trái phép trên đất công, đất nông nghiệp.

“Lối chính thành sông, lối vòng thì tắc - người dân như bị cô lập giữa làng” - một cư dân TDP Dộc bức xúc nói. Mỗi giờ cao điểm, hàng trăm phương tiện chen chúc nhau qua đoạn đường nhỏ, khói bụi và tiếng còi inh ỏi. Xe cứu thương, xe chở hàng hay học sinh đi học đều khổ sở.

Từ ngập úng, tắc nghẽn cho đến lãng phí trong chỉnh trang, phố Cầu Cốc hôm nay đang là bức tranh thu nhỏ của những bất cập trong quy hoạch và quản lý đô thị. Người dân nơi đây không đòi hỏi cao xa - họ chỉ cần một hệ thống thoát nước đúng chuẩn, một con đường đúng quy hoạch, và hơn hết, là sự tôn trọng từ các dự án lân cận đối với đời sống cộng đồng cũ.

Các cam kết trong biên bản làm việc ngày 9-10-2025 là tín hiệu tích cực, nhưng nếu không được giám sát và thực thi nghiêm túc, mọi thứ sẽ lại rơi vào vòng luẩn quẩn: Mưa là ngập, ngập là bơm, bơm lại dồn sang dân. Khi ấy, “phố Cầu Cốc - làng Tây Mỗ” sẽ mãi là vùng trũng của cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng - vùng trũng của quy hoạch, vùng trũng của trách nhiệm đô thị.