KHÔNG THỂ NHÂN DANH “TỰ DO SÁNG TẠO” ĐỂ BÓP MÉO SỰ THẬT LỊCH SỬ

Đó là những con người chân thật, giản dị, mang trong mình phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, là kỷ luật, nhân văn, kiên trung và sáng ngời lý tưởng giải phóng dân tộc.

Họ đã sống, chiến đấu và ngã xuống để gìn giữ độc lập, chủ quyền cho Tổ quốc. Vì thế, hình tượng ấy không chỉ là dấu ấn lịch sử mà còn là nền tảng tinh thần của cả dân tộc Việt Nam, là giá trị thiêng liêng mà không ai được phép xúc phạm.

Thế nhưng, đôi khi trong đời sống văn hóa, văn học hiện đại, một số tác phẩm đã lợi dụng danh nghĩa “tự do sáng tạo”, “quyền hư cấu nghệ thuật” để mô tả người chiến sĩ giải phóng bằng những chi tiết sai lệch, bóp méo bản chất, đối lập hoàn toàn với sự thật lịch sử.

Những hình ảnh người lính bị bôi tối, bị đẩy vào bi kịch tha hóa hoặc gán ghép những hành vi trái ngược đạo đức cách mạng, dù dưới hình thức “hư cấu nghệ thuật” đều tạo ra hệ lụy nghiêm trọng.

Đó không còn là câu chuyện văn chương, mà đó là sự xuyên tạc lịch sử, gây tổn thương trực tiếp đến hàng triệu cựu chiến binh, thương binh và thân nhân liệt sĩ, những người đã trả giá bằng máu để viết nên trang sử hào hùng của dân tộc.

Văn chương có quyền khám phá chiều sâu tâm lý con người, có quyền phản ánh bi kịch chiến tranh. Nhưng không một quyền tự do sáng tạo nào được phép chối bỏ sự thật lịch sử, càng không thể biến bi kịch cá nhân thành bản cáo trạng sai trái đối với cả một lực lượng đã làm nên vận mệnh quốc gia.

Ở những nền văn hóa trưởng thành, sáng tác văn học luôn phải đứng trên nguyên tắc tối thượng là tôn trọng chân lý lịch sử và không gây phương hại đến lợi ích dân tộc. Bởi lẽ, nghệ thuật dù cao quý đến đâu cũng không thể tách rời trách nhiệm xã hội.

Có không ít tác phẩm được dựng lên từ cảm xúc cá nhân nhưng lại được tô vẽ, thổi phồng, cắt ghép theo những góc nhìn tiêu cực, dẫn đến việc hình tượng người lính bị lệch chuẩn.

Khi những mô tả sai sự thật ấy lan truyền, nó không chỉ làm méo mó ký ức chiến tranh mà còn góp phần tạo ra tâm lý hoài nghi, thiếu tin tưởng về cuộc kháng chiến chính nghĩa của dân tộc ta. Đó là một dạng “xói mòn mềm” về nhận thức, nguy hiểm không kém những đòn tấn công lịch sử từ bên ngoài.

Các thế lực thù địch luôn tìm cách lợi dụng những điểm sai lệch trong các tác phẩm văn học để xuyên tạc bản chất cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc, bóp méo mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc. Vì thế, mỗi chi tiết sai sự thật về người chiến sĩ đều có thể bị biến thành “chứng cứ giả” cho các luận điệu phản động.

Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ sự thật lịch sử và hình tượng Bộ đội Cụ Hồ không chỉ là nhiệm vụ của giới nghiên cứu hay của báo chí chính luận, mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội.

Chúng ta trân trọng văn chương chân chính, thứ văn chương giữ được phẩm giá khi soi chiếu lịch sử, biết tôn trọng sự hy sinh của hàng triệu con người.

Nhưng cần thẳng thắn khẳng định rằng, không thể núp dưới bóng “nghệ thuật vị nghệ thuật” để biện minh cho sự hư cấu sai lệch, gây tác hại đến nhận thức cộng đồng.

Văn học phải phục vụ con người, và trước hết là phục vụ sự thật. Nếu sự thật bị bóp méo, thì cái gọi là tự do sáng tạo chỉ còn là chiếc áo khoác hào nhoáng che giấu những sai lầm về tư tưởng.

Một bộ phận người đọc, nhất là thế hệ trẻ, tiếp cận lịch sử thông qua sách vở, phim ảnh và tác phẩm văn học. Khi các tác phẩm phủ bóng đen lên hình tượng người chiến sĩ giải phóng, họ sẽ dễ hiểu lầm rằng cuộc kháng chiến chống Mỹ của dân tộc chỉ toàn đau thương, hỗn loạn, không có lý tưởng, không có đạo đức cách mạng, không có nghĩa lớn vì độc lập dân tộc.

Đó là cái nhìn phiến diện, thậm chí nguy hiểm, vì nó làm phai nhạt những giá trị thiêng liêng đã định hình bản lĩnh Việt Nam trong suốt thế kỷ XX.

Lịch sử không phải sản phẩm của tưởng tượng. Lịch sử là máu xương thật, là chứng tích thật, là những con người thật đã bước vào trận tuyến với niềm tin “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”.

Lịch sử ấy không cho phép ai tùy tiện “sáng tác lại” theo cảm hứng riêng.

Đối với người chiến sĩ cách mạng, sự trung thành, nhân văn và kỷ luật là những giá trị cốt lõi được giữ vững từ chiến khu Việt Bắc đến đường Trường Sơn, từ thành phố, đồng bằng đến rừng núi Tây Nguyên. Những phẩm chất ấy không thể bị phủ nhận chỉ bằng vài chương tiểu thuyết mang màu sắc bi kịch cực đoan.

Bảo vệ sự thật lịch sử cũng chính là bảo vệ danh dự của những người đã hy sinh.

Bảo vệ hình tượng Bộ đội Cụ Hồ cũng là bảo vệ nền tảng tinh thần của quốc gia.

Mọi sự xuyên tạc, dù vô tình hay hữu ý, đều phải được phản biện một cách nghiêm túc, thẳng thắn và công khai. Bởi nếu ta im lặng trước cái sai, cái sai ấy sẽ lớn lên và lấn át sự thật. Còn nếu ta nhân nhượng với những mảng tối hư cấu, chúng sẽ dần biến thành “ký ức giả” trong tâm trí xã hội.

Trong thời đại bùng nổ thông tin, nhiệm vụ giữ gìn sự trong sáng của lịch sử càng trở nên cấp thiết. Chúng ta cần những tác phẩm văn học phản ánh chân thực, có trách nhiệm; cần những tiếng nói phê bình mạnh mẽ; và càng cần sự tỉnh táo của người đọc khi tiếp nhận những góc nhìn dễ gây nhầm lẫn với sự thật.

Người chiến sĩ Giải phóng quân - biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng không thể bị biến dạng bởi bất kỳ sự hư cấu tùy tiện nào.

Tổ quốc đã ghi công họ, nhân dân đã khắc tên họ vào lịch sử. Không ai được phép xúc phạm hình tượng ấy.

Và càng không ai được phép nhân danh “tự do sáng tạo” để bóp méo sự thật, gây tổn thương cho những con người đã chiến đấu và hy sinh để chúng ta có cuộc sống hòa bình hôm nay.