Khánh Hoà: Quyết tâm vượt khó trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”

Trong “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, tỉnh Khánh Hòa được Trung ương giao thực hiện 3 nhiệm vụ. Cụ thể: Tìm kiếm và quy tập khoảng 150 hài cốt liệt sĩ; xác minh và kết luận 168 khu vực tìm kiếm với 946 thông tin về mộ liệt sĩ; tổ chức lấy mẫu 2.234 hài cốt liệt sĩ phục vụ cho xác định ADN.

Đồng chí Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa cho biết: "Toàn tỉnh hiện có 8 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 7.000 phần mộ, trong đó vẫn còn 2.234 phần mộ chưa xác định được danh tính. Địa phương xác định đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc và thể hiện rõ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”. Do đó, toàn tỉnh quyết tâm khắc phục mọi trở ngại để hoàn thành xuất sắc mục tiêu đề ra".

Để hiện thực hóa mục tiêu, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa đã phối hợp với các địa phương tiến hành rà soát, khảo sát và xác minh các khu vực có thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ. Các địa phương cũng chủ động huy động lực lượng tham gia công tác khảo sát, thu thập dữ liệu và tuyên truyền, vận động nhân dân cung cấp thông tin. Một số địa phương ghi nhận tiến độ triển khai sớm và đúng kế hoạch bao gồm: Ninh Hải, Vạn Hưng, Diên Khánh, Cam Linh, Cam An, Ninh Chử, Thuận Nam và Vĩnh Hải.

Nhằm đảm bảo tính chuyên môn, tỉnh cũng đã thành lập 1 Tổ chuyên trách lấy mẫu hài cốt liệt sĩ gồm 20 người, chia thành 4 kíp lấy mẫu, cùng với sự phối hợp tăng cường của 4 cán bộ y tế từ Sở Y tế.

Vừa qua, địa phương đã tổ chức thực hiện thí điểm lấy mẫu ADN tại Nghĩa trang liệt sĩ Khánh Vĩnh. Qua khai quật 39 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin, kết quả ghi nhận có 6 mộ đủ điều kiện lấy mẫu giám định ADN (đạt tỷ lệ 15,3%), 33 mộ không đủ điều kiện (trong đó có 3 mộ trống).

Đại tá Trương Thành Việt, Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa đánh giá, việc thí điểm tại Nghĩa trang liệt sĩ Khánh Vĩnh đã giúp địa phương đánh giá sát thực tiễn. Từ đó, kịp thời rút kinh nghiệm về tổ chức lực lượng, quy trình kỹ thuật, số hóa thông tin cũng như công tác bảo đảm trước khi triển khai đồng loạt trên diện rộng.

Từ kết quả thí điểm và thực tiễn triển khai, tỉnh Khánh Hòa cũng nhìn nhận nhiều khó khăn, bất cập đang đặt ra. Đó là, nhiều phần mộ được xây dựng kiên cố bằng bê tông, ốp đá và chôn cất sâu, khiến quá trình khai quật, hoàn trả và xây dựng lại phát sinh nhiều chi phí lẫn khó khăn.Bên cạnh đó, do thời gian an táng đã lâu, hài cốt bị phân hủy mạnh dẫn đến tỷ lệ lấy mẫu đạt chuẩn phục vụ giám định ADN còn thấp. Hệ thống phần mềm số hóa và quản lý thông tin mẫu đôi lúc chưa ổn định.

Bên cạnh đó, nguồn kinh phí triển khai thực hiện nhiệm vụ còn hạn chế. Hiện chưa có danh mục phân bổ kinh phí cho công tác tìm kiếm, quy tập ở cấp xã. Chi phí cho công tác lấy mẫu theo định mức tại Nghị quyết số 26/2026/NQ-CP ngày 06/5/2026 được đánh giá là còn thấp, chưa phù hợp với thực tế. Ngoài ra, cán bộ làm công tác số hóa thông tin phải dùng điện thoại và dữ liệu di động cá nhân nhưng chưa có quy định hỗ trợ thỏa đáng.

Công tác tìm kiếm, quy tập gặp thách thức lớn khi nguồn thông tin hiện nay rất ít, nhiều trường hợp thiếu hồ sơ hoặc không còn nhân chứng. Sự thay đổi phức tạp của địa hình do thời tiết khắc nghiệt cùng tốc độ đô thị hóa nhanh cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc định vị các phần mộ.

Việc thẳng thắn nhận diện và tìm giải pháp tháo gỡ những “nút thắt” này sẽ là cơ sở quan trọng để tỉnh Khánh Hòa tiếp tục đẩy mạnh tiến độ, hướng tới thực hiện thắng lợi toàn diện các mục tiêu của “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.