GIÁNG SINH NOEL VÀ SỨC ĐỀ KHÁNG TRƯỚC CHIA RẼ TÔN GIÁO

Trong bối cảnh ấy, Giáng sinh Noel - một lễ trọng của đồng bào Công giáo ngày càng vượt ra khỏi khuôn khổ sinh hoạt tôn giáo thuần túy, trở thành một không gian văn hóa - xã hội mang sức đề kháng tự nhiên trước mọi mưu toan chia rẽ tôn giáo.

Từ lễ đạo đến ngày hội cộng đồng

Ở Việt Nam, Giáng sinh không chỉ là ngày Chúa Giêsu giáng sinh trong niềm tin Kitô giáo. Trên thực tế, Noel đã và đang được cộng đồng xã hội đón nhận như một ngày hội văn hóa. Từ thành thị đến nông thôn, từ giáo xứ đến khu dân cư không theo đạo, không khí Giáng sinh lan tỏa bằng ánh sáng của sự sẻ chia, bằng những hành động nhân ái, bằng tinh thần hướng thiện.

Khi theo dõi các phương tiện báo chí truyền thông và mạng xã hội, không khó để bắt gặp hình ảnh lãnh đạo Nhà nước, các ban ngành hay chính quyền địa phương đến thăm, chúc mừng Giáng sinh tại các nhà thờ trên khắp cả nước. Không chỉ có lãnh đạo các cấp, mà nhiều chức sắc của các tôn giáo khác như Phật giáo, Cao Đài, Hòa Hảo cũng đến thăm và gửi lời chúc mừng nhân dịp này.

Ở chiều ngược lại, vào các dịp lễ trọng của Phật giáo, Cao Đài hay Hòa Hảo, các vị giám mục, linh mục, mục sư cũng thường xuyên đến thăm và chúc mừng.

Nhiều năm qua, hình ảnh quen thuộc vào mỗi mùa Noel là các đoàn thanh niên, hội phụ nữ, cựu chiến binh, lực lượng vũ trang cùng bà con giáo dân tổ chức trang trí đường làng, vệ sinh môi trường, thăm hỏi gia đình chính sách, người neo đơn, trẻ em khó khăn. Đó không phải là những hoạt động mang màu sắc truyền giáo, mà là những việc làm rất đời, rất Việt Nam, rất cộng đồng.

Chính sự hòa quyện tự nhiên ấy đã cho thấy Việt Nam là một quốc gia đa tôn giáo, nhưng khác với nhiều nơi trên thế giới, các tôn giáo tại Việt Nam luôn đề cao sự tôn trọng, hòa hợp và đồng hành cùng nhau.

Chính tinh thần đoàn kết, tôn trọng lẫn nhau ấy đã và đang góp phần tạo nên sức mạnh bền vững của khối đại đoàn kết dân tộc.

Sức đề kháng hình thành từ thực tiễn đoàn kết

Chia rẽ tôn giáo không phải là hiện tượng tự phát. Trong chiến tranh trước đây cũng như trong bối cảnh hiện nay, nó luôn gắn với âm mưu “chia để trị”, “dùng niềm tin để phá niềm tin”. Các thế lực thù địch từng nhiều lần tìm cách lợi dụng tôn giáo, trong đó có Công giáo, để kích động mâu thuẫn, xuyên tạc chính sách tôn giáo của Đảng, Nhà nước, gieo rắc hoài nghi giữa người có đạo và không có đạo.

Tuy nhiên, thực tiễn đời sống đã tạo ra một “lá chắn xã hội” bền vững. Noel ở Việt Nam chính là một minh chứng sinh động.

Tại nhiều địa phương có đông đồng bào Công giáo, vào mỗi mùa Noel, các đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn đều chủ động phối hợp với giáo xứ, chính quyền cơ sở tổ chức các hoạt động giao lưu văn hóa - thể thao, khám bệnh, cấp thuốc miễn phí, hỗ trợ hộ nghèo sửa nhà, chuẩn bị Tết. Những việc làm ấy không ồn ào, không phô trương, nhưng lại có sức thuyết phục lớn hơn mọi khẩu hiệu.

Có những giáo xứ, linh mục trực tiếp mời cán bộ, chiến sĩ bộ đội cùng tham dự đêm Giáng sinh như những người con trong gia đình lớn. Ngược lại, nhiều đơn vị quân đội coi việc bảo đảm an ninh, trật tự trong đêm Noel không chỉ là nhiệm vụ, mà còn là trách nhiệm tình cảm đối với bà con giáo dân. Chính sự tương tác chân thành này đã làm cho mọi lời vu cáo về “xung đột tôn giáo”, “đàn áp tín ngưỡng” trở nên lạc lõng và vô nghĩa.

Khi Giáng sinh trở thành dịp để người lính đến với giáo dân bằng tinh thần “quân với dân như cá với nước”; khi chính quyền địa phương cùng linh mục, mục sư, chức sắc tôn giáo phối hợp tổ chức lễ hội an toàn, tiết kiệm, nghĩa tình; khi bà con không phân biệt tín ngưỡng cùng nhau chia sẻ niềm vui, thì mọi luận điệu kích động đều tự mất chỗ đứng.

Noel và khả năng “giải độc” thông tin xấu

Trong kỷ nguyên số, chia rẽ tôn giáo không chỉ diễn ra ngoài đời thực mà còn len lỏi mạnh mẽ trên không gian mạng. Những luận điệu xuyên tạc thường lợi dụng các sự kiện tôn giáo, trong đó có Noel, để bóp méo bản chất đời sống tín ngưỡng ở Việt Nam, thổi phồng cá biệt, quy chụp chính sách.

Thế nhưng, chính thực tiễn Noel tại Việt Nam đã trở thành “bằng chứng sống” để phản bác. Khi hình ảnh người không theo đạo đi chơi Noel một cách vui vẻ, an toàn; khi các nhà thờ mở cửa đón cả cộng đồng; khi các hoạt động thiện nguyện diễn ra công khai, minh bạch, thì những thông tin bịa đặt trên mạng xã hội không còn sức thuyết phục. Sự thật đời sống, một lần nữa, đóng vai trò như liều “vắc-xin” tự nhiên, giúp xã hội có sức đề kháng trước chiến tranh thông tin.

Một điểm đặc biệt của Công giáo Việt Nam là tinh thần gắn bó với dân tộc. Nhiều chức sắc, giáo dân luôn khẳng định rõ: Là người Công giáo trước hết là công dân Việt Nam.

Quan điểm này không chỉ thể hiện trong lời nói, mà được chứng minh bằng hành động cụ thể qua các phong trào thi đua yêu nước, bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.

Trong những đêm Noel yên bình, khi tiếng chuông nhà thờ ngân vang hòa cùng nhịp sống đời thường của làng quê, phố thị, người ta dễ dàng nhận ra một chân lý giản dị: Niềm tin tôn giáo, nếu được đặt trong lòng dân tộc, sẽ trở thành nguồn lực tích cực; ngược lại, mọi âm mưu tách tôn giáo khỏi cộng đồng dân tộc đều sẽ thất bại.

Noel - phép thử cho khối đại đoàn kết

Có thể nói, mỗi mùa Giáng sinh ở Việt Nam là một phép thử âm thầm nhưng hiệu quả đối với khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nếu xã hội còn rạn nứt, nếu mâu thuẫn tôn giáo còn sâu sắc, thì Noel khó có thể trở thành ngày hội chung như hiện nay.

Thực tế ngược lại đã chứng minh, sự hòa hợp không phải là khẩu hiệu, mà là kết quả của cả một quá trình xây dựng lòng tin.

Trong bối cảnh các thế lực thù địch vẫn chưa từ bỏ ý đồ lợi dụng tôn giáo để chống phá, việc nhìn nhận đúng vai trò của Noel có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đó không chỉ là vấn đề văn hóa - tôn giáo, mà còn là vấn đề an ninh tư tưởng, an ninh xã hội.

Giáng sinh Noel ở Việt Nam hôm nay là minh chứng sinh động cho sức đề kháng bền bỉ của xã hội trước mọi âm mưu chia rẽ tôn giáo. Từ đời sống thực tiễn đến không gian mạng, từ sinh hoạt tín ngưỡng đến hoạt động cộng đồng, Noel đã vượt lên trên ý nghĩa của một lễ đạo để trở thành biểu tượng của sự hòa hợp, đoàn kết và nhân văn.

Khi ánh sáng Giáng sinh lan tỏa không chỉ trong nhà thờ mà còn trong từng mái nhà, từng con phố, từng đơn vị quân đội, thì mọi luận điệu gây chia rẽ sẽ tự bị đẩy lùi. Đó chính là “sức đề kháng” quý giá mà dân tộc Việt Nam đã và đang bồi đắp bằng niềm tin, bằng hành động và bằng sự gắn bó máu thịt giữa đồng bào các tôn giáo trong đại gia đình Việt Nam.