ĐỔI MỚI - MỆNH LỆNH PHÁT TRIỂN CỦA DÂN TỘC

Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia ngày càng gay gắt, đổi mới không còn là lựa chọn, mà là mệnh lệnh phát triển, là điều kiện để tồn tại và vươn lên.

Đổi mới - Từ lựa chọn chiến lược đến yêu cầu sống còn

Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, mỗi bước tiến lớn của đất nước đều gắn liền với những quyết định đổi mới có tính đột phá về tư duy và phương thức hành động.

Công cuộc đổi mới khởi xướng từ Đại hội VI đã đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội, mở ra thời kỳ tăng trưởng liên tục, cải thiện mạnh mẽ đời sống Nhân dân và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam.

Bước vào thập niên thứ ba của thế kỷ XXI, bối cảnh phát triển đã thay đổi căn bản. Nguồn lực truyền thống dần cạn kiệt, lợi thế lao động giá rẻ suy giảm, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào khai thác tài nguyên và đầu tư chiều rộng không còn phù hợp.

Trong khi đó, thế giới đang bước vào kỷ nguyên kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức, nơi năng suất, sáng tạo và chất lượng thể chế quyết định sức mạnh quốc gia.

Chính trong bối cảnh đó, Đại hội XIV khẳng định rõ, phải tiếp tục đổi mới tư duy phát triển, đổi mới mô hình tăng trưởng, đổi mới cách tổ chức thực hiện, để đường lối đúng không dừng lại trên văn bản mà trở thành những chuyển biến cụ thể, đo đếm được trong đời sống xã hội.

Đổi mới tạo ra động lực phát triển mới

Những kết quả phát triển kinh tế - xã hội năm 2025 là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn của đường lối đổi mới. Nền kinh tế Việt Nam đạt mức tăng trưởng GDP trên 8%, thuộc nhóm cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong bối cảnh kinh tế thế giới phục hồi chậm, thương mại toàn cầu suy giảm và nhiều nền kinh tế lớn tăng trưởng thấp.

Quy mô GDP của Việt Nam năm 2025 vượt 510 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người tiến sát mốc 5.000 USD, phản ánh sự mở rộng cả về lượng và chất của nền kinh tế. Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch tích cực, với tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo và dịch vụ hiện đại ngày càng tăng, nông nghiệp công nghệ cao phát triển theo hướng bền vững.

Đặc biệt, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã từng bước trở thành động lực trung tâm của tăng trưởng. Năm 2025, các hoạt động khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đóng góp trực tiếp khoảng 2,5% GDP, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước.

Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ cải thiện nhanh về chỉ số đổi mới toàn cầu, phản ánh sự lan tỏa của tinh thần sáng tạo trong doanh nghiệp và xã hội.

Chuyển đổi số được đẩy mạnh trên phạm vi toàn quốc, từ quản trị nhà nước, sản xuất kinh doanh đến cung cấp dịch vụ công, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm chi phí xã hội và tăng tính minh bạch.

Đây chính là biểu hiện cụ thể của việc đổi mới biện pháp tổ chức thực hiện, một yêu cầu mà Đại hội XIV đặc biệt nhấn mạnh.

Đổi mới tư duy phát triển

Đổi mới mà Đại hội XIV đề ra không phải là sự thay đổi nhất thời, mà là đổi mới mang tính hệ thống, bắt đầu từ tư duy phát triển. Đó là sự chuyển dịch từ mục tiêu tăng trưởng đơn thuần sang phát triển nhanh và bền vững; từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh; từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển.

Đổi mới mô hình tăng trưởng đồng nghĩa với việc phải tái cấu trúc nền kinh tế, nâng cao năng suất lao động, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số; đồng thời, xây dựng thể chế phát triển hiện đại, minh bạch, ổn định và có khả năng thích ứng cao trước những biến động toàn cầu.

Trong lĩnh vực xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, đổi mới thể hiện ở yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ đức, đủ tài, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung.

Quan điểm “Dân là gốc”, lấy sự hài lòng và hạnh phúc của Nhân dân làm thước đo hiệu quả lãnh đạo chính là biểu hiện tập trung của tư duy đổi mới vì con người, vì phát triển bền vững.

Đổi mới gắn với kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm hành động

Một điểm nhấn đặc biệt trong tinh thần Đại hội XIV là yêu cầu khắc phục bằng được tình trạng “tổ chức thực hiện là khâu yếu”. Đổi mới không chỉ nằm ở nghị quyết hay chủ trương, mà phải thể hiện ở hành động cụ thể, ở kết quả cuối cùng.

Điều đó đòi hỏi mỗi cấp ủy, mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu phải chuyển mạnh từ “nhận thức đúng” sang “triển khai hiệu quả”, từ “quyết tâm cao” sang “kết quả rõ ràng”.

Đổi mới phải đi đôi với kỷ luật, kỷ cương; với kiểm tra, giám sát; với trách nhiệm giải trình; và với việc đánh giá cán bộ bằng sản phẩm cụ thể, bằng hiệu quả thực tiễn.

Chỉ khi tinh thần đổi mới được cụ thể hóa thành các chương trình hành động khả thi, được tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ và đến cùng, thì đường lối đúng mới thực sự trở thành động lực phát triển.

Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao, và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao, không thể đạt được nếu thiếu đổi mới mạnh mẽ và liên tục.

Đây là khát vọng lớn của dân tộc, nhưng cũng là thách thức chưa từng có tiền lệ.

Tinh thần đổi mới mà Đại hội XIV khẳng định chính là chìa khóa để Việt Nam vượt qua “bẫy thu nhập trung bình”, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bảo đảm độc lập, tự chủ và tự cường trong phát triển.

Đổi mới không làm phai nhạt những giá trị cốt lõi, mà ngược lại, là cách thức để bảo vệ và hiện thực hóa những giá trị đó trong điều kiện mới.

Tinh thần “đổi mới” được Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh tại bế mạc Đại hội XIV không chỉ là thông điệp của một nhiệm kỳ, mà là định hướng chiến lược cho cả chặng đường phát triển lâu dài của đất nước.

Khi đổi mới trở thành ý chí chung, hành động chung và trách nhiệm chung của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, thì những quyết sách của Đại hội XIV sẽ không chỉ dừng lại ở tầm nhìn, mà sẽ được chuyển hóa thành sức mạnh hiện thực, đưa đất nước ta tiến lên mạnh mẽ, vững chắc, xứng đáng với niềm tin và khát vọng của Nhân dân.