Điểm tựa vững chắc cho ngư dân vươn khơi, bám biển

Thật may mắn và hạnh phúc khi giữa tháng Tư này, tôi lại thêm một lần được đến thăm quân, dân quần đảo Trường Sa. Trên con tàu 561 thuộc Vùng 4 Hải quân, Đoàn công tác số 9 năm 2026 đến thăm quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1 với gần 200 đại biểu đến từ các tổng cục; các quân khu, học viện, đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng; các doanh nghiệp trong và ngoài quân đội cùng văn nghệ sỹ và phóng viên báo chí. Chuyến đi đã khắc sâu trong tôi ấn tượng đẹp và những điều mới mẻ trên vùng biển đảo thân yêu của Tổ quốc.

Khẳng định bản lĩnh, ý chí những người lính đảo

Đây là lần thứ 3 tôi được đến với quân dân quần đảo Trường Sa. Trên 7 đảo và 1 nhà giàn, được gặp gỡ, trao đổi và chứng kiến công việc, cuộc sống của bộ đội, tôi càng hiểu, quý trọng và cảm phục bản lĩnh, ý chí của những người lính đảo. Thật xúc động khi được tai nghe, mắt thấy kết quả hoàn thành nhiệm vụ, xây dựng đơn vị của của bộ đội trên từng đảo. Nhất là đối với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, xây dựng chính quy và bảo đảm đời sống cán bộ, chiến sĩ.

Đảo Trường Sa lớn - Đơn vị Anh hùng LLVT nhân dân, giữ vị trí trung tâm về kinh tế, quốc phòng của quần đảo. Cũng như các đảo khác trong quần đảo, liên tục những năm qua, cán bộ, chiến sĩ luôn cảnh giác, sẵn sàng chiến đấu cao, quản lý và bảo vệ vững chắc vùng biển, vùng trời, không để xảy ra sai sót, lọt mục tiêu. 100% cán bộ chiến sĩ có bản lĩnh ý chí và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ cao; đoàn kết thống nhất, an tâm phấn khởi, coi đảo là nhà, đồng đội là anh em... Đến thăm nơi ăn ở, sinh hoạt của bộ đội, ai cũng xúc động và bày tỏ sự ngưỡng mộ, tự hào khi được gặp những người lính biển da sạm nắng gió nhưng ánh mắt kiên nghị luôn ánh lên sự tự tin và tràn đầy sức sống.

Còn ở đảo Tiên Nữ, quyết tâm xây dựng đảo “Mạnh về phòng thủ, tốt về lối sống, đẹp về cảnh quan môi trường và mẫu mực về đoàn kết quân dân” của cán bộ, chiến sĩ được thể hiện bằng hành động của từng cán bộ, chiến sĩ tại các cụm chiến đấu và các công trình phòng thủ. Các đại biểu rất thán phục khi chứng kiến ở nơi đảo xa nhưng việc duy trì chế độ, rèn luyện kỷ luật đều được thực hiện nghiêm túc. Từ sắp xếp trật tự nội vụ từng giường, phòng, hệ thống bảng, biển đến duy trì các chế độ điều lệnh, học tập, sinh hoạt... đều thống nhất theo quy định.

Đời sống bộ đội được cải thiện

Thật vui mừng khi thấy tuy còn những khó khăn về địa bàn thời tiết, điều kiện bảo đảm về vật chất, tinh thần nhưng với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân cả nước, cuộc sống của bộ đội trên các đảo đã được cải thiện rất nhiều. Hầu hết doanh trại được xây vững chắc, có phòng Hồ Chí Minh, nhà bếp, nhà ăn; nguồn điện năng lượng mặt trời đã phổ biến; những đảo lớn có bệnh xá được trang bị nhiều thiết bị y tế hiện đại...

Trong Nhà văn hóa đa năng đảo Đá Lớn - công trình do Tập đoàn Điện lực Việt Nam đầu tư xây dựng, tôi rất ấn tượng với hàng chục máy tập thể lực “xịn sò” như một phòng tập gym nơi phố thị, được bố trí tại tầng một của tòa nhà. Qua tìm hiểu tôi được biết, trên nhiều đảo, nhà giàn của quần đảo cũng được trang bị những thiết bị tập luyện như thế này.

Những năm qua, nhiều công trình văn hóa, tâm linh đã được các tổ chức, địa phương, doanh nghiệp và cá nhân đầu tư xây dựng trên đảo đã góp phần thay đổi diện mạo của đảo, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho bộ đội. Tiêu biểu như Nhà đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam được Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đầu tư xây dựng trên đảo Đá Tây A. Trên khuôn viên rộng rãi, tòa nhà sừng sững ở phía sau Cột mốc chủ quyền. Đây là nơi sinh hoạt văn hóa, tinh thần tập trung của quân dân trên đảo và cũng là nơi tránh trú của bà con ngư dân mỗi khi gặp thiên tai bão gió trên biển.

Vì một “Trường Sa xanh”

Một điều gây ấn tượng mạnh với tôi cũng như các thành viên đoàn công tác trong chuyến đi này là sự nỗ lực, bền bỉ của những người lính biển trong thực hiện “xanh hóa Trường Sa”. Với người lính đảo, cây xanh thật quý và không thể thiếu, nhưng để có được màu xanh ấy cũng thật kỳ công.

Nhớ lại lần trước đến Trạm ra đa 11, ở đảo Trường Sa, tôi gặp hai chiến sĩ trẻ là Binh nhất Nguyễn Văn Đồng và Phạm Văn Ba đang cần mẫn dùng cuốc chim, xà beng đào, cậy từng mảng đá san hô trong nắng chiều chói chang. Hỏi ra thì được biết, còn mấy tháng nữa, hai anh đều hết kỳ phục vụ ở đảo. Theo thông lệ, trước khi rời đảo về bờ, các chiến sĩ đều trồng cây tặng lại đơn vị. Để trồng một cây bàng vuông ở khoảng trống phía trước Trạm, hai chiến sĩ Đồng và Ba phải đào hố từ mấy tháng trước, rồi cóp nhặt cỏ rác, lá cây cho vào để “tạo đất” trước khi trồng. Trồng xong phải che chắn nắng gió và tưới cho đến khi bén rễ... Lần này ra đảo, đến thăm lại nơi đó, tôi thật sự ngỡ ngàng, khâm phục khi thấy cả khoảng trống vốn trắng cát đá san hô năm xưa, nay đã được phủ bóng mát của những hàng bàng vuông, phong ba và cây tra xanh tốt.

Bây giờ, điều kiện vận chuyển từ bờ ra đảo thuận tiện hơn nên đất trồng, giống cây, phân bón chuyển ra nhiều và kịp thời hơn, nhưng việc trồng cây trên đảo cũng còn không ít gian nan. Cái khó lớn nhất vẫn là sự khắc nghiệt của thời tiết và thiếu nước. Thiếu tá CN Vũ Nam Du ở đảo Tiên Nữ và Trung úy quân y Bùi Đức Nhân, ở đảo Núi Le nói với tôi: “Vì nước ít nên anh em phải tận dụng nước sinh hoạt để tưới cây. Nhưng chỉ thu gom nước tắm rửa không có xà phòng, dầu gội thôi. Còn nước gội đầu, giặt quần áo thì phải xả riêng...”.

Để chống lại nắng gió, các vườn rau xanh và vườn ươm cây lâu năm đều phải có tường rào bằng tấm nhựa hoặc tôn cao quá đầu người, trên lợp lưới chống nắng. Cây đã trồng thì phải chụp lồng khung sắt, quây lưới kín xung quanh cao chừng 1 mét.

Với sự nỗ lực trồng cây, tăng gia, hầu hết các đảo đã bảo đảm đủ rau xanh trong bữa ăn của bộ đội. Trung tá Lê Văn Dũng - Chỉ huy trưởng đảo Tiên Nữ B cho biết: Thực hiện Chương trình Xanh hóa Trường Sa, lũy kế toàn đảo đã trồng được hơn 16 ngàn cây các loại; làm được 6 giếng nước và 4 bể lọc để phục vụ tưới cây; diện tích tăng gia hiện tại là 1.862m2 với tỷ lệ cây sống đạt trên 97%.

Đưa các nhà báo đến thăm vườn rau, vườn ươm của đơn vị, Đại úy Nguyễn Đức Việt - Chỉ huy trưởng đảo Đá Lớn vui vẻ kể: Năm vừa qua, những ô vườn nhỏ xinh này đã bảo đảm đủ rau xanh cho bộ đội. Toàn đảo trồng được 500 cây và ươm giống hàng trăm cây bàng, tra, phong ba để tiếp tục phủ xanh đảo.

Còn ở đảo Đá Tây A, năm 2025 đã cung cấp cho các đảo lân cận 3500 cây giống các loại. Đơn vị cũng làm mới được một vườn trồng rau 300m2 và phục hồi một vườn 200m2...

Như thấm được ý chí và nỗ lực của những người lính đảo, cây cối nơi đây cũng kiên cường vươn lên xanh tốt trong nắng gió trùng dương.

Điểm tựa vững chắc của ngư dân

Đến đảo nào chúng tôi cũng được nghe kể về những việc làm đầy ý nghĩa của bộ đội trên đảo với bà con ngư dân. Từ hỗ trợ nước ngọt, nhu yếu phẩm, rồi cấp cứu tai nạn, đến tiếp nhận, bảo đảm cho ngư dân tránh trú bão... Tại đảo Đá Tây A, trong năm 2025 và quý 1 năm 2026, đã phối hợp với Trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá cứu trợ miễn phí 4 lượt tàu cá; tổ chức làm được 128.560 cây đá, cung ứng 350m3 dầu và hỗ trợ 2.200m3 nước ngọt cho bà con ngư dân. Đảo đã tổ chức khám, cấp phát thuốc miễn phí cho 664 lượt người. Mới đây nhất là chiều ngày 5-4-2026, đảo tiếp nhận và cứu hộ tàu QNG 90521 TS bị hỏng trục điều khiển, đã đưa vào âu tàu để sửa chữa. Hiện có 2 tàu cá đang neo đậu để tiếp nhận hỗ trợ nước và sửa chữa.

Cũng từ đầu năm 2025 đến nay, đảo Tiên Nữ đã tổ chức cấp cứu cho 9 ngư dân; tổ chức khám và cấp phát thuốc miễn phí cho 1.025 lượt ngư dân. Đảo Trường Sa cấp 927 khối nước ngọt và nhu yếu phẩm, cung ứng 17,6 mét khối dầu cho 375 lượt tàu cá; thực hiện cấp cứu, điều trị 57 ca ngư dân bị tai nạn, ốm đau trên biển...

Đặc biệt, trong cơn bão số 13 và 15, năm 2025, các đảo đều tiếp nhận tàu cá vào neo đậu và giúp ngư dân trú tránh bão an toàn; hỗ trợ đầy đủ nước ngọt, thực phẩm, nhu yếu phẩm cần thiết. Nhất là ở các đảo có âu thuyền lớn, như: Đảo Đá Tây A đã tiếp nhận 250 lượt tàu và 1.700 lượt người; đảo Trường Sa hướng dẫn và giúp 150 lượt tàu cá vào âu tàu neo đậu chắc chắn và đưa bà con ngư dân lên đảo, bố trí ăn nghỉ an toàn...

Sự phát triển của các đảo như xây dựng các “ngôi nhà thứ hai” giữa biển khơi, giúp ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển, tăng hiệu quả kinh tế. Đồng thời cũng khẳng định chủ quyền dân sự thường xuyên trên vùng biển của Tổ quốc. Tôi rất mong và tin tưởng rằng Trường Sa không chỉ là pháo đài vững chắc bảo vệ chủ quyền biển đảo mà còn không ngừng phát triển để trở thành vùng kinh tế biển giàu đẹp của Tổ quốc.

Trên đường tàu trở về đất liền, CCB Phạm Mạnh Hùng - Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp, doanh nhân CCB Việt Nam xúc động nói với tôi: “Lần đầu tiên được ra thăm quần đảo, tận mắt chứng kiến cuộc sống của bộ đội và người dân, tôi thấy xúc động vô cùng. Trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, dù còn nhiều gian nan, vất vả nhưng cán bộ, chiến sỹ trên đảo vẫn luôn vững vàng, yêu đời, thực hiện tốt mọi nhiệm vụ. Tôi rất ngưỡng mộ, cảm phục và càng tin tưởng vào sức mạnh bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc...”. Chúng tôi đều cảm nhận rõ, khi đến với Trường Sa mang theo tình cảm, khi về nhận được niềm tin - niềm tin vững chắc vào những con người đang ngày đêm gìn giữ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.