CỰU CHIẾN BINH VIỆT NAM – HOA KỲ TỪ KÝ ỨC CHIẾN TRANH ĐẾN NHỊP CẦU HÒA BÌNH, HỮU NGHỊ

Từ ký ức chiến trường đến cuộc gặp hôm nay

Ngày 4/9/2026, Hội Cựu chiến binh TP Hồ Chí Minh tổ chức chương trình gặp gỡ, trao đổi với Đoàn Tổ chức Cultural Vistas (Hoa Kỳ). Buổi làm việc diễn ra trong không khí trang trọng,cởi mở và chân thành, với trọng tâm là tăng cường quan hệ hữu nghị, trao đổi thông tin trong các hoạt động nhân đạo, phối hợp tìm kiếm thông tin về những người mất tích trong chiến tranh, góp phần khắc phục hậu quả chiến tranh và thúc đẩy sự hiểu biết giữa các bên.

Tham dự chương trình, về phía Hội CCB TP Hồ Chí Minh có Trung tướng Hoàng Văn Nghĩa, Phó Chủ tịch Hội CCB TP Hồ Chí Minh cùng đại diện các cơ quan, đơn vị liên quan và những cựu chiến binh có hiểu biết về các trận đánh tại khu vực Củ Chi, Trảng Bàng năm 1968. Về phía Đoàn Cultural Vistas có ông Đại tá .Martin J. Bowling.Quân đội Hoa kỳ làm Trưởng đoàn, cùng các thành viên trong đoàn.Tham dự chương trình có đồng chí Thiếu tướng Trần Thanh Đức đại diện Bộ Tư lệnh TP Hồ Chí Minh cùng đồng chí Nguyễn Minh Quế Phó Giám đốc Sở Ngoại vụ thành phố HCM và các lãnh đạo Liên hiệp,tổ chức hữu nghị TP Hồ Chí Minh và các cơ quan chuyên môn của Hội CCB thành phố.

Ngay từ những phút đầu, điều dễ nhận thấy là cuộc gặp không được đặt trong cách nhìn của một cuộc đối thoại về thắng – thua, mà là cuộc gặp của những con người đã đi qua chiến tranh và hôm nay cùng quan tâm đến những vấn đề còn lại sau chiến tranh. Những ký ức được nhắc lại không nhằm khơi lại đối đầu, mà để hiểu hơn những mất mát và tìm kiếm những giá trị chung của hiện tại.

Đối với nhiều gia đình, chiến tranh đã kết thúc từ nhiều thập kỷ nhưng sự chờ đợi vẫn chưa kết thúc. Một người thân chưa trở về, một thông tin chưa được xác minh, một địa điểm chưa được xác định… đều có thể trở thành nỗi day dứt kéo dài qua nhiều thế hệ. Vì vậy, mỗi nhân chứng, mỗi ký ức về một trận đánh, một đơn vị hay một địa bàn đều có thể mang ý nghĩa đối với công tác tìm kiếm và xác minh thông tin.

 Cuộc đối thoại đặc biệt với người lính Mỹ

Bên lề chương trình, phóng viên Báo Cựu chiến binh Việt Nam đã có cuộc trao đổi với ông Đại tá Martin J. Bowling, Trưởng đoàn Cultural Vistas. Đây là cuộc trò chuyện đáng chú ý bởi những câu hỏi được đặt trực diện vào các vấn đề chiến tranh, ký ức, người mất tích, trách nhiệm của những người từng tham chiến và cảm nhận về con người Việt Nam hôm nay.

Phóng viên đặt câu hỏi về cảm xúc của ông khi trở lại Việt Nam và gặp những cựu chiến binh Việt Nam; về những suy nghĩ của một người từng phục vụ trong quân đội Hoa Kỳ khi trở lại những địa danh gắn với chiến tranh; về Củ Chi, Trảng Bàng và những trận đánh năm 1968; cũng như trách nhiệm của những người từng tham chiến trong việc chia sẻ thông tin về những người mất tích.

Một câu hỏi được đặt ra: nếu một thông tin được cung cấp có thể giúp một gia đình tìm thấy tung tích người thân mất tích trong chiến tranh, điều đó có ý nghĩa như thế nào? Một câu hỏi khác hướng đến những giá trị lâu dài hơn: điều gì đã giúp những người từng ở hai phía chiến tuyến vượt qua quá khứ để hôm nay có thể ngồi cùng một bàn, chia sẻ ký ức và hợp tác vì mục tiêu nhân đạo?

Đặc biệt, phóng viên hỏi ông Martin J. Bowling: “Sau tất cả những gì ông đã biết và chứng kiến về chiến tranh Việt Nam, hôm nay khi đứng trước những cựu chiến binh Việt Nam, điều gì khiến ông xúc động nhất?”. Câu hỏi mở ra một khoảng lặng cần thiết trong cuộc trò chuyện, đưa câu chuyện từ lịch sử trở về với con người.

Cuộc phỏng vấn cũng đặt một câu hỏi hướng về tương lai: nếu được gửi một thông điệp tới những cựu chiến binh Việt Nam và Hoa Kỳ, cũng như thế hệ trẻ hai nước đang sống trong hòa bình hôm nay, ông muốn nói điều gì để mọi người hiểu rằng từ những mất mát của chiến tranh, hai bên có thể cùng nhau xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn?

Những câu hỏi ấy cho thấy mục tiêu của cuộc phỏng vấn không phải khơi lại sự đối đầu, mà tìm kiếm tiếng nói chung về hòa bình, trách nhiệm và lòng nhân ái. Khi một người lính Mỹ và những cựu chiến binh Việt Nam có thể cùng nhìn lại một quá khứ nhiều đau thương bằng thái độ bình tĩnh, tôn trọng, thì chính cuộc đối thoại đó đã mang trong mình giá trị của hòa giải.

Đối với báo chí, đây cũng là góc tiếp cận giàu tính nhân văn: nhìn chiến tranh từ số phận con người, nhìn hậu quả chiến tranh từ những gia đình còn chờ đợi, và nhìn quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ hôm nay từ những người từng trải qua chiến tranh nhưng đang cùng góp phần tạo dựng lòng tin.

 Từ những mất mát chung đến trách nhiệm chung

Một trong những giá trị nổi bật của chương trình là đặt con người ở vị trí trung tâm. Chiến tranh thường được ghi lại bằng chiến dịch, trận đánh, con số và địa danh. Nhưng với mỗi gia đình, chiến tranh lại được nhớ bằng một cái tên: một người cha, một người mẹ, một người con, một người chồng, một người vợ hay một người đồng đội chưa bao giờ trở về.

Bởi vậy, mỗi thông tin về người mất tích đều có thể mang lại ý nghĩa đặc biệt. Các cựu chiến binh, với những ký ức trực tiếp về chiến trường, có thể là những nhân chứng quan trọng. Những điều tưởng như đã bị thời gian phủ mờ đôi khi vẫn có thể được phục hồi qua ký ức, tài liệu, địa điểm và sự kết nối giữa những người từng có mặt trong cuộc chiến.

Từ đó, việc trao đổi giữa Hội CCB TP Hồ Chí Minh và Cultural Vistas có thêm một ý nghĩa thiết thực: kết nối quá khứ với hiện tại để góp phần giải quyết những vấn đề nhân đạo còn tồn tại. Đó là cách để những người lính năm xưa tiếp tục làm một việc có ích cho đồng đội của mình và cho những gia đình còn mong đợi.

Những cái bắt tay và thông điệp về hòa bình

Cuối chương trình, đại diện Hội CCB TP Hồ Chí Minh và Đoàn Cultural Vistas trao quà lưu niệm, chụp ảnh chung trong không khí thân tình. Những cái bắt tay, những nụ cười có thể giản dị, nhưng phía sau là một hành trình dài của lịch sử.

Từ chiến trường đến bàn hội đàm; từ những người từng đứng ở hai phía đến những người hôm nay cùng ngồi bên nhau; từ ký ức về chiến tranh đến những việc làm hướng tới hòa bình – đó là một hành trình không thể hoàn thành trong ngày một ngày hai. Nhưng mỗi cuộc gặp gỡ chân thành, mỗi thông tin được chia sẻ, mỗi gia đình có thêm một tia hy vọng đều góp phần làm cho hành trình ấy tiến thêm một bước.

 Với các cựu chiến binh, có lẽ không gì ý nghĩa hơn việc những năm tháng từng trải qua không chỉ được nhắc lại như một phần của lịch sử, mà còn trở thành động lực để thế hệ hôm nay hiểu hơn giá trị của hòa bình.

Cuộc gặp giữa Hội CCB TP Hồ Chí Minh và Tổ chức Cultural Vistas không dừng lại ở một chương trình giao lưu. Mà là cuộc gặp ký ức và hiện tại, của những người từng trải qua chiến tranh và những người đang góp phần xây dựng hòa bình.

Những người lính năm xưa hôm nay có thể trở thành những sứ giả của hòa bình, cùng nhau làm những việc có ích cho cộng đồng, cho những gia đình còn chờ đợi và cho thế hệ trẻ hai nước.Bởi sau tất cả, điều còn lại không phải là khoảng cách giữa những người từng đứng ở hai phía chiến tuyến, mà là sự trân trọng dành cho con người, cho sự sống và cho một tương lai không còn chiến tranh.