Bộ Tài chính ký kết 11 hợp đồng cho vay lại vốn ODA Nhật Bản với 8 tỉnh miền núi phía Bắc

Các hợp đồng được ký kết nhằm triển khai Dự án Phát triển nông thôn thích ứng với thiên tai và Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số khu vực miền núi, trung du phía Bắc. Tổng trị giá 11 hợp đồng đạt 39,256 tỷ Yên, tương đương khoảng 6.680 tỷ đồng.

Dự lễ ký kết có Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương; Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki; lãnh đạo các đơn vị thuộc Bộ Tài chính; đại diện JICA cùng lãnh đạo các địa phương thụ hưởng dự án.

Phát biểu khai mạc buổi lễ, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu việc ký kết các hợp đồng cho vay lại đầu tiên trên cơ sở Hiệp định vay song phương đầu tiên được thực hiện sau khi Việt Nam tiến hành sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo Thứ trưởng, việc ký kết các hợp đồng cho vay lại là bước đi đầu tiên để triển khai các dự án vay mang mã số VN24-P1 và VN25-P1 tại 8 tỉnh miền núi phía Bắc. Đây không chỉ là cơ sở pháp lý quan trọng để các địa phương tổ chức thực hiện dự án mà còn xác lập rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của các bên trong quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn vốn vay nước ngoài; nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm nhẹ thiên tai; đồng thời thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ đối với ngân sách trung ương.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương khẳng định: Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp đang được triển khai mạnh mẽ, việc ký kết các hợp đồng cho vay lại càng có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng cao tính chủ động, trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương, bảo đảm kỷ luật tài khóa, giữ vững an toàn nợ công quốc gia.

Đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp chặt chẽ của các địa phương trong quá trình chuẩn bị, hoàn thiện thủ tục ký kết, Thứ trưởng bày tỏ tin tưởng, với sự chỉ đạo quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương; sự phối hợp hiệu quả của các sở, ngành cùng sự đồng hành của nhà tài trợ, các dự án sẽ được triển khai đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, phát huy hiệu quả đầu tư, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực miền núi phía Bắc.

Nhân dịp này, lãnh đạo Bộ Tài chính trân trọng cảm ơn Chính phủ Nhật Bản, Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam và JICA đã luôn đồng hành, hỗ trợ Việt Nam trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong các lĩnh vực ứng phó với biến đổi khí hậu, phòng, chống thiên tai và phát triển nông thôn bền vững.

Phát biểu tại buổi lễ, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki cho biết, việc ký kết lần này đánh dấu bước triển khai quan trọng đối với nguồn vốn ODA của Nhật Bản dành cho các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Trước đó, tháng 3/2026, thỏa thuận liên quan đến tỉnh Yên Bái đã được ký kết giữa đại diện phía Nhật Bản và Bộ Tài chính Việt Nam.

Theo Đại sứ Ito Naoki, Hiệp định vay được ký kết dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Nhật Bản trong chuyến thăm Việt Nam vừa qua đã trở thành dấu mốc quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa hai nước, góp phần củng cố lòng tin, tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản trên nhiều lĩnh vực.

Trong khuôn khổ chương trình, đại diện lãnh đạo các địa phương đã ký kết hợp đồng cho vay lại với Bộ Tài chính và ký giao ước thi đua thực hiện dự án, cam kết giải ngân 100% nguồn vốn nước ngoài theo kế hoạch được giao.

Thay mặt các địa phương thụ hưởng dự án, ông Hoàng Gia Long, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang cho biết, khu vực miền núi phía Bắc có vị trí chiến lược, là nơi sinh sống của đông đảo đồng bào các dân tộc thiểu số; trong khi sản xuất nông nghiệp vẫn là ngành kinh tế chủ lực và đang chịu tác động ngày càng lớn của thiên tai, biến đổi khí hậu.

Theo ông Hoàng Gia Long, nguồn vốn ODA ưu đãi của JICA không chỉ góp phần hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế cho người dân, mà còn tạo điều kiện để các địa phương tiếp cận kinh nghiệm quản lý, công nghệ và tri thức tiên tiến, qua đó thúc đẩy phát triển bền vững, từng bước thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền.

Lãnh đạo các địa phương cam kết triển khai dự án với tinh thần chủ động, nghiêm túc và hiệu quả cao nhất; thực hiện đầy đủ các quy định về đầu tư công, đấu thầu, quản lý và sử dụng vốn ODA; bố trí kịp thời nguồn vốn đối ứng; tăng cường phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, ngành trung ương và JICA để kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.

Đồng thời, các địa phương sẽ thực hiện nghiêm công tác giám sát, đánh giá và báo cáo theo quy định của Việt Nam và nhà tài trợ; bảo đảm thực hiện đầy đủ nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo các hợp đồng cho vay lại đã ký kết, góp phần sử dụng hiệu quả nguồn vốn ODA, hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững tại khu vực miền núi phía Bắc.

Việc ký kết 11 hợp đồng cho vay lại là điều kiện quan trọng để 8 tỉnh miền núi phía Bắc triển khai các dự án sử dụng vốn vay JICA theo các Thỏa thuận vay VN24-P1 và VN25-P1 ký ngày 1/5/2026. Đây cũng là những hợp đồng cho vay lại đầu tiên được thực hiện sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, góp phần tăng cường trách nhiệm giải trình của chính quyền địa phương, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Trung ương và địa phương, bảo đảm kỷ luật tài khóa, an toàn nợ công quốc gia và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước.