Kỳ 2: Chi bộ - nơi nghị quyết bén rễ từ cơ sở

Kỳ 1: Từ tầm nhìn lớn đến năng lực thực thi

Từ nghị quyết chung đến việc cụ thể

Một nghị quyết lớn thường xác lập mục tiêu ở tầm chiến lược, nhưng con đường để mục tiêu ấy thành hiện thực lại bắt đầu từ những việc rất cụ thể. Với một cơ quan, đó có thể là rút ngắn quy trình xử lý hồ sơ; với một đơn vị sản xuất, là nâng năng suất và giảm lãng phí; với địa bàn dân cư, là giải quyết một vấn đề dân sinh kéo dài. Nếu không xác định được vấn đề cần ưu tiên, nghị quyết dễ được quán triệt đầy đủ nhưng khó chuyển thành thay đổi trong công việc hằng ngày.

Chất lượng lãnh đạo của chi bộ vì thế không thể chỉ đo bằng nền nếp sinh hoạt hay số lượng nội dung được phổ biến. Cần nhìn vào khả năng lựa chọn đúng vấn đề thuộc nhiệm vụ chính trị của đơn vị, tạo đồng thuận trên cơ sở trao đổi thẳng thắn, khơi dậy vai trò nêu gương của đảng viên và giám sát việc thực hiện kết luận. Sinh hoạt chi bộ phải có liên hệ với công việc chuyên môn, nhưng không biến thành cuộc họp hành chính hoặc thay thế trách nhiệm điều hành của lãnh đạo chuyên môn.

Bí thư chi bộ giữ vai trò kết nối

Trong quá trình ấy, bí thư chi bộ là người giữ nhịp lãnh đạo và kết nối chủ trương với thực tế. Vai trò này không phải làm thay tập thể, mà là xác định đúng trọng tâm, tổ chức thảo luận đi vào vấn đề, phân công phù hợp với năng lực và thẩm quyền, theo dõi tiến độ, kịp thời tháo gỡ vướng mắc. Khi nhiệm vụ gặp khó, người đứng đầu càng phải sâu sát; không thể chỉ giao việc rồi chờ báo cáo.

Phân công nhiệm vụ cần đi cùng điều kiện thực hiện. Giao trách nhiệm mà không rõ thẩm quyền, không đủ nguồn lực hoặc không có cơ chế phối hợp thì khó mang lại kết quả. Ngược lại, khi người được giao việc biết rõ mục tiêu, giới hạn quyết định, thời hạn và tiêu chí hoàn thành, trách nhiệm mới có địa chỉ và việc kiểm tra mới có căn cứ.

Một chi bộ tốt cần tạo môi trường để đảng viên phản ánh khó khăn, nói rõ bất cập và đề xuất cách làm mới. Sự thẳng thắn ấy giúp cấp ủy nhận diện vấn đề từ sớm, đồng thời củng cố niềm tin rằng ý kiến có trách nhiệm sẽ được xem xét. Đồng thuận không có nghĩa là né tránh khác biệt; đồng thuận có chất lượng được hình thành qua thảo luận, phân tích và thống nhất trách nhiệm.

Kiểm điểm kết quả, không chỉ kiểm điểm tiến độ

Việc đánh giá trong chi bộ không nên dừng ở số cuộc họp, văn bản hay đầu việc hoàn thành. Những thông tin ấy phản ánh hoạt động, nhưng chưa chắc phản ánh chất lượng lãnh đạo. Cần xem nhiệm vụ chính trị của đơn vị có tiến triển không, vai trò tiên phong của đảng viên có được thể hiện không, những hạn chế đã được chỉ ra có được khắc phục không và tập thể có rút ra được bài học cho cách lãnh đạo hay không.

Trong sinh hoạt định kỳ, chi bộ cần trở lại với những kết luận đã thống nhất: việc nào tiến triển, việc nào chưa đạt, trách nhiệm và nguyên nhân nằm ở đâu, cần kiến nghị cấp nào tháo gỡ. Đây không đơn thuần là quy trình theo dõi tiến độ, mà là cách duy trì tính liên tục của lãnh đạo, bảo đảm nghị quyết của chi bộ gắn với nhiệm vụ chính trị và không bị tách rời khỏi thực tế đơn vị. Cách làm này cũng giúp khắc phục bệnh hình thức. Kiểm điểm không nhằm tìm một bản báo cáo đẹp, mà để nhận diện đúng tình hình và điều chỉnh công việc. Nêu gương không nằm ở lời nói, mà thể hiện ở việc nhận trách nhiệm, xử lý việc khó và sửa chữa hạn chế đã được chỉ ra.

Để nghị quyết bén rễ

Để nghị quyết bén rễ, chi bộ cần thực hiện đúng vai trò hạt nhân chính trị trong mối quan hệ với cấp ủy cấp trên, người đứng đầu, bộ phận chuyên môn và đội ngũ đảng viên. Cấp ủy cấp trên định hướng, kiểm tra và bảo đảm điều kiện; lãnh đạo chuyên môn tổ chức công việc theo thẩm quyền; chi bộ phát huy vai trò lãnh đạo chính trị, nêu gương và giám sát; mỗi đảng viên thể hiện trách nhiệm trong phần việc được giao.

Dấu hiệu của một chi bộ lãnh đạo tốt không chỉ là công việc hoàn thành, mà còn là tinh thần trách nhiệm được nâng lên, những vấn đề khó được đưa ra thảo luận, đảng viên dám nhận việc và tập thể biết sửa mình sau kiểm điểm. Kết quả công việc là căn cứ quan trọng, song chiều sâu của vai trò chi bộ còn nằm ở việc xây dựng được phương pháp lãnh đạo và văn hóa trách nhiệm có thể duy trì lâu dài.

Khi bắt đầu từ vấn đề chính trị và thực tiễn của đơn vị, phát huy thảo luận dân chủ, nêu gương và kiểm điểm nghiêm túc, chi bộ giúp nghị quyết đi vào tổ chức bằng sức mạnh của tập thể và trách nhiệm của từng đảng viên. Đó là nét riêng của khâu cơ sở: không chỉ triển khai một chủ trương, mà xây dựng năng lực lãnh đạo để chủ trương được thực hiện bền bỉ trong công việc hằng ngày.

(Còn nữa)

TRẦN XUÂN HOÀNG

Phó Bí thư thường trực Đảng ủy, Ủy viên HĐQT 
Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam (BIDV)