Làng Ông Tía - địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng

Tiếng kèn xung trận của nhân dân các xã vùng cao

Từ trung tâm hành chính xã Hiệp Đức, chúng tôi dọc theo Quốc lộ 14E về hướng tây khoảng 12km đến ngã ba đối diện trụ sở UBND xã Sông Trà, rẽ trái đi khoảng 5km đến trụ sở UBND Phước Trà, đi tiếp thêm khoảng 8km về hướng tây thì đến làng Ông Tía.

Đây là nơi diễn ra cuộc khởi nghĩa vũ trang đầu tiên, mở đầu cuộc chiến đấu giành chính quyền về tay Nhân dân theo chủ trương tại Hội nghị lần thứ 15 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) về con đường cách mạng ở miền Nam.   

Nằm dưới chân núi Vin, trước đây, làng ông Tía là một thôn của xã Phước Nhan, rồi đổi thành thôn 9, xã Phước Trà thuộc huyện Phước Sơn cũ, nay là thôn 6 xã Phước Trà. Lúc bấy giờ có nhiều núi cao, rừng rậm, địa hình hiểm trở. Dù khó khăn vất vả, dân làng cùng chung sống hòa thuận, gắn bó khăng khít, một lòng theo con đường cách mạng của Đảng, của Bác Hồ.

Theo lịch sử để lại, làng Ông Tía sống chung trong một ngôi nhà dài gồm 30 gia đình với 125 khẩu. Vốn có truyền thống yêu nước, căm thù giặc, một lòng theo Đảng, Bác Hồ, dân làng bí mật tham gia cách mạng, cả làng không một ai theo địch, kể cả những người địch cử ra làm việc cho chúng cũng rất mực trung thành với cách mạng, với Nhân dân.

Sau khoảng thời gian dài chuẩn bị và lên phương án, đúng 5 giờ sáng ngày 13/3/1960, tận dụng lúc địch mất cảnh giác, cuộc tấn công bắt đầu. Chỉ trong thời gian ngắn, toàn bộ số lính đóng tại làng đã bị tiêu diệt. Nhân dân trong làng cũng nổi dậy hưởng ứng. Tiếng thanh la, tù và vang lên khắp núi rừng, tạo nên khí thế mạnh mẽ hỗ trợ cho lực lượng tự vệ.

Với tinh thần bất khuất và quật cường, khởi nghĩa Làng Ông Tía là cuộc nổi dậy của quần chúng có vũ trang đầu tiên ở miền núi Quảng Nam - Đà Nẵng lúc bấy giờ. Cuộc khởi nghĩa tuy không lớn, nhưng là một điển hình thành công về sự vận dụng đúng đắn đường lối, phương châm của Đảng về sức mạnh lòng dân.

Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng

Ông Hoàng Văn Hùng, Chủ tịch UBND xã Phước Trà cho biết, thắng lợi của khởi nghĩa làng Ông Tía là một mốc son chói lọi trong cuộc đấu tranh chống Mỹ - Diệm của nhân dân Quảng Nam - Đà Nẵng nói chung và Phước Trà - Hiệp Đức nói riêng. Khởi nghĩa Làng Ông Tía thắng lợi, làm thất bại chiến dịch “Thượng du vận” của địch; là một trong những minh chứng cho sự sáng suốt, đúng đắn và kịp thời cho con đường cách mạng Việt Nam lúc bấy giờ.

Cuộc khởi nghĩa vũ trang còn khẳng định con đường phát triển cơ bản của cách mạng Việt Nam ở miền Nam - con đường lấy sức mạnh từ quần chúng, dựa vào lực lượng quần chúng là chủ yếu, kết hợp lực lượng vũ trang để đánh đổ quyền thống trị đế quốc phong kiến, dựng lên chính quyền của Nhân dân; đồng thời  ghi nhận những đóng góp to lớn của đồng bào dân tộc xã Phước Trà nói chung và làng Ông Tía nói riêng.

Để giữ gìn và phát huy ý nghĩa lịch sử to lớn của di tích, công tác bảo tồn, tôn tạo, phục dựng các thiết chế văn hóa, lịch sử nơi đây luôn được cấp ủy, chính quyền quan tâm.

Sau khi được công nhận Di tích lịch sử cấp tỉnh vào năm 2005, năm 2006, UBND huyện Hiệp Đức cũ đã lập dự án quy hoạch tổng thể và quy hoạch chi tiết di tích, triển khai xây dựng các hạng mục như nhà Rông, Bia ghi danh đội tự vệ Làng Ông Tía, sân bê tông, tường rào bảo vệ… với diện tích khoanh vùng bảo vệ trên 1ha.

Nhân các ngày lễ hội của đồng bào dân tộc thiểu số như mừng lúa mới, đâm trâu, nhất là hằng năm, vào dịp kỷ niệm khởi nghĩa vũ trang Làng Ông Tía (13/3/1960 – 13/3/2026, kỷ niệm 66 năm), Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Phước Trà tổ chức sôi nổi các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, múa cồng chiêng… thu hút sự tham gia của đông đảo người dân.

Hằng năm nhiều cơ quan ban, ngành, trường học trong và ngoài huyện cũng đã chọn di tích lịch sử Cuộc khởi nghĩa Làng Ông Tía làm điểm đến để tham quan, về nguồn, giáo dục truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ…

Tin nên đọc

Người mẹ vùng cát trắng

10:10 08/03/2026

Với lòng tin yêu Đảng, Bác Hồ của đồng bào dân tộc miền núi xã Phước Trà cùng với truyền thống yêu nước, yêu quê hương, ngày nay cùng với sự quan tâm đầu tư, phát triển của Nhà nước, Nhân dân làng Ông Tía vẫn luôn một lòng bám trụ, nỗ lực lao động, sản xuất, phấn đấu vươn lên phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống gia đình.