Đổi mới tư duy, nhận thức trong giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Thiếu tướng Trần Đình Hướng nhấn mạnh, giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới hiện đại là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò, trách nhiệm của Hội CCB các cấp. Đồng chí yêu cầu cán bộ Hội chủ động nghiên cứu, nắm vững chủ trương, cơ chế, chính sách mới; nâng cao năng lực tham mưu, tổ chức thực hiện và vận dụng phù hợp với điều kiện từng địa phương. Trọng tâm là đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của hội viên và nhân dân; gắn hỗ trợ nguồn vốn với hướng dẫn phát triển sản xuất, tạo sinh kế, nâng cao thu nhập. Cùng với đó, cần tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động ủy thác, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội của tổ chức Hội, bảo đảm các chương trình, chính sách được triển khai công khai, minh bạch, đúng đối tượng và hiệu quả.

Thông điệp xuyên suốt Hội nghị là: Đổi mới tư duy phải đi đôi với đổi mới cách làm; lấy người dân làm chủ thể, lấy hiệu quả giảm nghèo và chất lượng cuộc sống làm thước đo; chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang đồng hành, tạo điều kiện để người dân chủ động vươn lên bằng chính nội lực của mình.

Hội nghị tập trung vào ba chuyên đề trọng tâm. Chuyên đề thứ nhất giới thiệu một số nội dung, chính sách triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2030, gắn với điều kiện thực tế tỉnh Cao Bằng. Nội dung tập huấn làm rõ các nguyên tắc tổ chức thực hiện: bảo đảm thống nhất, đồng bộ, đúng mục tiêu, đúng đối tượng; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo phương châm địa phương quyết định, địa phương tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả; ưu tiên nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và địa bàn đặc biệt khó khăn. Việc quản lý, sử dụng nguồn lực phải công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả, tránh trùng lặp, chồng chéo; đồng thời phát huy quyền tham gia, giám sát của người dân và tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số. Tổng nguồn lực thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 là 808.558 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Trung ương 345.000 tỷ đồng, gồm 244.200 tỷ đồng vốn đầu tư công và 100.800 tỷ đồng kinh phí thường xuyên; ngân sách địa phương 395.392 tỷ đồng; ngân sách nhà nước cấp thực hiện tín dụng chính sách 23.000 tỷ đồng; vốn đối ứng của các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng 20.429 tỷ đồng và các nguồn huy động hợp pháp khác 24.737 tỷ đồng.

Chương trình đặt ra nhiều mục tiêu cụ thể đến năm 2030: thu nhập bình quân của người dân nông thôn tăng gấp 2,5-3 lần so với năm 2020; tỷ lệ nghèo đa chiều giảm bình quân 1-1,5% mỗi năm; phấn đấu khoảng 65% số xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó khoảng 10% đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, mục tiêu là giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều xuống dưới 10%, từng bước khắc phục tình trạng khó khăn về hạ tầng và sinh kế.

Để đạt được các mục tiêu này, nội dung tập huấn đi sâu vào những nhiệm vụ thiết thực như hoàn thiện quy hoạch và hạ tầng thiết yếu nông thôn; phát triển giao thông, thủy lợi, điện, nước sạch, hạ tầng số; bảo vệ môi trường, xây dựng cảnh quan nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp. Đặc biệt, cần phát triển nông nghiệp sinh thái, sản xuất an toàn, hữu cơ, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu; cơ cấu lại sản xuất theo lợi thế địa phương và nhu cầu thị trường. Các giải pháp đa dạng hóa sinh kế, nhân rộng mô hình giảm nghèo, phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, đào tạo nghề, kết nối việc làm, nâng cao thu nhập cũng được chú trọng. Cùng với đó là yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu hộ nghèo, hộ cận nghèo, ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện.

Chuyên đề thứ hai tập trung hướng dẫn phương pháp, quy trình kiểm tra, giám sát hoạt động ủy thác cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách thông qua tổ chức chính trị - xã hội; đồng thời trao đổi về phối hợp quản lý nguồn vốn, xử lý nợ quá hạn, nợ khoanh. Đây là nhiệm vụ gắn trực tiếp với trách nhiệm của tổ chức Hội trong bảo đảm an toàn và nâng cao hiệu quả nguồn vốn tín dụng chính sách.

Theo hướng dẫn tại Văn bản số 727/HD-NHCS ngày 11-2-2026 của Tổng Giám đốc Ngân hàng Chính sách xã hội, cần kiểm tra 100% khoản vay mới trong vòng 30 ngày kể từ ngày giải ngân; kiểm tra 100% khoản vay không hoạt động từ 3 tháng trở lên. Tại mỗi Tổ tiết kiệm và vay vốn, tỷ lệ kiểm tra sử dụng vốn vay tối thiểu đạt 75% số khoản vay đối với xã thuộc vùng khó khăn và 90% đối với các xã còn lại. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc bình xét cho vay, quản lý Tổ tiết kiệm và vay vốn, giải ngân, sử dụng vốn đúng mục đích, thu nợ, thu lãi và việc chấp hành các quy định về tín dụng chính sách.

Từ những yêu cầu đó, các cấp Hội cần chủ động xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát; phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội và chính quyền địa phương trong rà soát nhu cầu vay vốn, hướng dẫn hội viên sử dụng vốn đúng mục đích, kịp thời phát hiện và chấn chỉnh sai sót, hạn chế nguy cơ phát sinh nợ quá hạn. Hiệu quả tín dụng không chỉ được đánh giá bằng số vốn giải ngân mà quan trọng hơn là khả năng tạo việc làm, phát triển sản xuất, tăng thu nhập và giúp hộ vay thoát nghèo bền vững. Việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi hoạt động tín dụng chính sách cũng cần được đẩy mạnh.

Chuyên đề thứ ba làm rõ vai trò của CCB trong thực hiện giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng nông thôn mới hiện đại và giảm nghèo bền vững giai đoạn 2026–2030. Trên cơ sở Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12-12-2013 của Bộ Chính trị, nội dung tập huấn tập trung vào những quy định chung, hoạt động giám sát xã hội, phản biện xã hội và kinh phí bảo đảm. Trong đó, chú trọng hướng dẫn các cấp Hội lựa chọn vấn đề giám sát sát với thực tiễn, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của hội viên, nhân dân; thực hiện đúng quy trình, bảo đảm khách quan, có căn cứ và theo dõi việc tiếp thu, giải quyết kiến nghị sau giám sát.

Thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, Hội CCB góp phần phát hiện những bất cập trong thực hiện chính sách, chương trình, dự án; kiến nghị cơ quan có thẩm quyền khắc phục hạn chế, ngăn ngừa thất thoát, lãng phí, tiêu cực, bảo đảm các nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng, phát huy hiệu quả. Đây cũng là phương thức để tổ chức Hội tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, củng cố niềm tin của nhân dân và phát huy quyền làm chủ ở cơ sở.

Đối với tỉnh Cao Bằng, nhiệm vụ giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi địa phương hiện có 53 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn, mục tiêu đến năm 2030 phấn đấu có 21 xã đạt chuẩn nông thôn mới gắn với giảm nghèo bền vững. Điều đó đòi hỏi các cấp Hội phải bám sát địa bàn, nắm chắc hoàn cảnh hội viên, chủ động phối hợp với cấp ủy, chính quyền và các ngành chức năng để triển khai chính sách phù hợp; đồng thời phát huy vai trò nêu gương của CCB trong phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa và giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương.

Hội nghị cũng dành thời gian để các đại biểu trao đổi, thảo luận, liên hệ thực tiễn và làm rõ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai tại cơ sở. Trước đó, các đại biểu xem video clip về phong trào “ccb giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi” giai đoạn 2021-2026.

Sáng 7-11, đoàn đại biểu tham quan mô hình thực tế tại xã Trường Hà, qua đó trao đổi, học tập kinh nghiệm và tìm hiểu cách vận dụng vào hoạt động Hội ở địa phương.

Thông qua Hội nghị, yêu cầu đặt ra đối với mỗi cấp Hội, mỗi cán bộ, hội viên là phải chuyển hóa kiến thức được trang bị thành chương trình, kế hoạch và hành động cụ thể; chủ động tham mưu, phối hợp, kiểm tra, giám sát và nhân rộng những mô hình hiệu quả. Phát huy bản chất Bộ đội Cụ Hồ, tinh thần trách nhiệm và ý chí tự lực, tự cường, cán bộ, hội viên CCB tiếp tục là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia giảm nghèo, phát triển kinh tế và xây dựng nông thôn mới. Kết quả cuối cùng phải được thể hiện bằng những chuyển biến thực chất: hộ nghèo giảm bền vững, sinh kế được cải thiện, thu nhập tăng, môi trường sống ngày càng tốt hơn và người dân được thụ hưởng những thành quả phát triển. Đó cũng là thước đo vai trò, trách nhiệm và hiệu quả hoạt động của tổ chức Hội trong giai đoạn mới.