Giao mùa, người bệnh hen phế quản cần làm gì để tránh cơn cấp?

Vào thời điểm giao mùa, thời tiết miền Bắc bắt đầu có những thay đổi rõ rệt. Nhiệt độ và độ ẩm biến động trong ngày, cùng với nguy cơ nhiễm virus đường hô hấp gia tăng, khiến các triệu chứng hen phế quản dễ tái phát.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, không khí lạnh hoặc khô đột ngột có thể kích thích đường thở, gây co thắt phế quản ở người bệnh hen. Khi kết hợp với các yếu tố khởi phát khác như nhiễm trùng đường hô hấp, dị nguyên hoặc thay đổi thời tiết, tình trạng viêm đường thở có thể trở nên nghiêm trọng hơn. Một số người bệnh dù kiểm soát hen tốt trong thời gian trước đó nhưng khi thời tiết thay đổi, tiếp xúc với không khí lạnh, mưa hoặc các yếu tố kích thích khác có thể xuất hiện cơn hen cấp. Do đó, giao mùa là thời điểm người bệnh hen cần đặc biệt chú ý đến việc kiểm soát bệnh.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường chia sẻ, trong quá trình thăm khám và điều trị cho các bệnh nhân, vấn đề bác sĩ thường gặp ở người bệnh hen là tâm lý “đỡ khó thở thì ngừng thuốc”.

Nhiều người cho rằng sau khi sử dụng thuốc cắt cơn, cảm thấy dễ thở hơn là bệnh đã được kiểm soát. Tuy nhiên, thuốc cắt cơn chủ yếu giúp làm giãn phế quản, cải thiện nhanh triệu chứng trong thời gian ngắn, trong khi tình trạng viêm đường thở - cơ chế quan trọng của bệnh hen vẫn có thể tồn tại. Theo đó, việc chỉ dựa vào thuốc cắt cơn mà bỏ qua thuốc kiểm soát hen theo chỉ định có thể khiến bệnh không được kiểm soát tốt, làm tăng nguy cơ xuất hiện các đợt cấp, ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ người bệnh.

Bác sĩ khuyến cáo, người bệnh cần phân biệt rõ thuốc cắt cơn hen và thuốc kiểm soát hen. Thuốc kiểm soát hen, có các thuốc corticosteroid dạng hít (ICS) theo chỉ định, có vai trò kiểm soát tình trạng viêm đường thở và giảm nguy cơ đợt cấp. Việc sử dụng thuốc nào, liều lượng và thời gian bao lâu cần được bác sĩ quyết định dựa trên tình trạng cụ thể của từng người bệnh.

Theo đó, để hạn chế nguy cơ lên cơn hen, nhất là thời điểm giao mùa người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ. Không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc kiểm soát hen, ngay cả khi triệu chứng đã ổn định. Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời gian và đúng kỹ thuật, đồng thời mang theo thuốc cắt cơn theo hướng dẫn của bác sĩ. Cần hạn chế tiếp xúc với những yếu tố có thể kích hoạt cơn hen như: khói thuốc lá, bụi, hóa chất, dị nguyên đã được xác định và không khí lạnh. Người bệnh nên giữ ấm phù hợp, tránh để cơ thể thay đổi nhiệt độ quá đột ngột. Giữ vệ sinh tay, hạn chế tiếp xúc với người đang mắc bệnh đường hô hấp, chủ động phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp. Ăn uống đủ chất dinh dưỡng, vận động phù hợp thể lực.

Khi người bệnh xuất hiện khó thở tăng dần, khò khè nhiều, tức ngực, nói khó do hụt hơi hoặc các triệu chứng không cải thiện sau khi sử dụng thuốc cắt cơn hen cần đến viện ngay để được thăm khám và điều trị kịp thời. Người bệnh hen nên tái khám định kỳ để bác sĩ đánh giá mức độ kiểm soát bệnh, chức năng hô hấp và điều chỉnh phác đồ khi cần thiết.