CỰU CHIẾN BINH LÀO CAI: Đồng hành phát triển sản phẩm OCOP, xây dựng nông thôn mới bền vững

Từ bản lĩnh người lính đến khát vọng làm giàu trên quê hương

Giai đoạn 2021-2026, phong trào thi đua “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi” tiếp tục khẳng định sức lan tỏa, trở thành động lực quan trọng thúc đẩy hội viên phát triển sản xuất, kinh doanh. Từ những mô hình kinh tế hộ gia đình đến trang trại, gia trại, hợp tác xã, doanh nghiệp, nhiều CCB đã vươn lên trở thành những điển hình tiên tiến, không chỉ làm giàu cho gia đình mà còn giúp đỡ đồng đội, tạo việc làm và đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Trong bối cảnh tỉnh Lào Cai mới được hình thành sau hợp nhất hai tỉnh Lào Cai và Yên Bái, không gian phát triển kinh tế được mở rộng, tiềm năng về nông nghiệp, lâm nghiệp, dược liệu, chăn nuôi, du lịch và kinh tế cửa khẩu ngày càng có điều kiện khai thác. Đây cũng là cơ hội để Hội CCB đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, gắn phong trào làm kinh tế giỏi với Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế nông thôn bền vững.

Thực tiễn phong trào thi đua đã xuất hiện nhiều mô hình kinh tế tiêu biểu, thể hiện rõ tinh thần dám nghĩ, dám làm, sáng tạo của người lính trong thời bình.

Tiêu biểu là CCB Phạm Hữu Chanh, xã Chấn Thịnh. Từ mô hình trồng hoa cắt cành, mang lại thu nhập gần 200 triệu đồng mỗi năm, ông tiếp tục phát triển Tổ hợp tác trồng ớt chuông xuất khẩu với 42 thành viên. Sản phẩm được doanh nghiệp Nhật Bản bao tiêu, mở ra hướng sản xuất nông nghiệp hàng hóa gắn với nhu cầu thị trường.

Cùng địa bàn, CCB Đoàn Văn Sử phát triển mô hình kinh tế tổng hợp kết hợp trồng cam và quế, đem lại thu nhập trên 500 triệu đồng mỗi năm. Bằng việc lựa chọn cây trồng phù hợp, kết hợp cây ăn quả với cây lâm nghiệp, gia đình ông đã khai thác hiệu quả đất đai, tạo nguồn thu ổn định và hướng tới phát triển sản xuất lâu dài.

Ở lĩnh vực kinh tế đồi rừng, thương binh Đào Đức Chỉ, xã Hưng Khánh, là tấm gương giàu nghị lực. Mang thương tật 42%, ông vẫn kiên trì cải tạo đất đồi, phát triển khoảng 19ha quế và tre măng Bát Độ, mang lại thu nhập 250-300 triệu đồng mỗi năm. Mô hình cho thấy khả năng khai thác lợi thế lâm nghiệp, mở rộng vùng nguyên liệu và tạo nguồn sản phẩm có tiềm năng chế biến, phát triển theo chuỗi giá trị.

Cũng tại xã Hưng Khánh, bệnh binh Hà Ngọc Nga, dù suy giảm sức khỏe 61%, vẫn nỗ lực phát triển mô hình trồng quế, cây dược liệu dưới tán rừng kết hợp nuôi cá, đạt thu nhập gần 300 triệu đồng mỗi năm. Đây là hướng sản xuất đa dạng, tận dụng hiệu quả tài nguyên đất, rừng, góp phần nâng cao giá trị kinh tế và mở ra triển vọng phát triển các sản phẩm đặc trưng địa phương.

Trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, CCB Nguyễn Văn Quyến - Giám đốc Hợp tác xã Mỹ nghệ Hoa Mai, phường Lào Cai, đã phát triển cơ sở sản xuất nhỏ thành hợp tác xã có thương hiệu trong lĩnh vực đồ gỗ mỹ nghệ, doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, tạo việc làm cho nhiều lao động, trong đó có CCB và con em gia đình chính sách. Năm 2016, ông được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Ưu tú.

Mỗi người một hướng đi, một lĩnh vực sản xuất, nhưng những điển hình trên đều có điểm chung là biết khai thác lợi thế địa phương, coi trọng chất lượng, chủ động liên kết và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, giúp đỡ đồng đội cùng phát triển. Đây chính là những nhân tố tích cực để Hội CCB tiếp tục phát hiện, bồi dưỡng, nhân rộng và vận động tham gia sâu hơn vào phát triển sản phẩm OCOP.

Phát triển OCOP - hướng đi nâng cao giá trị sản phẩm của CCB

Theo tài liệu chuyên đề của Chi cục Chất lượng và Phát triển nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai năm 2026, toàn tỉnh có 556 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao, thuộc 274 chủ thể. Trong đó, 494 sản phẩm đạt 3 sao, 60 sản phẩm đạt 4 sao và 2 sản phẩm đạt 5 sao. Cơ cấu chủ thể gồm 125 hợp tác xã, 101 hộ gia đình, 38 doanh nghiệp và 10 tổ hợp tác. Đáng chú ý, có 99 chủ thể do phụ nữ đại diện và 89 chủ thể do người dân tộc thiểu số đại diện theo số liệu thống kê của chuyên đề.

Những kết quả này cho thấy OCOP đã trở thành động lực thúc đẩy tổ chức lại sản xuất nông thôn, chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết chuỗi giá trị, gắn với vùng nguyên liệu địa phương. Theo số liệu chuyên đề, 60,7% chủ thể ghi nhận doanh thu sản phẩm tăng, 55,6% sản phẩm có giá bán tăng và 57,9% chủ thể tham gia các kênh siêu thị, cửa hàng tiện lợi, thương mại điện tử.

Đây là cơ hội để các CCB phát huy kinh nghiệm tổ chức sản xuất, quản lý kinh tế và uy tín trong cộng đồng, tham gia xây dựng những sản phẩm đặc trưng từ quế, chè, dược liệu, cây ăn quả, nông sản chế biến, chăn nuôi và nghề thủ công truyền thống. Tuy nhiên, muốn sản phẩm trở thành OCOP có giá trị thực chất, các chủ thể phải đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn thực phẩm, nguồn gốc nguyên liệu, bao bì, nhãn hiệu, truy xuất nguồn gốc và khả năng tiêu thụ. Vì vậy, Hội cần đóng vai trò vận động, kết nối, hỗ trợ hội viên tiếp cận chính sách, khoa học kỹ thuật và thị trường.

Đặc biệt, đội ngũ doanh nhân CCB là nguồn lực quan trọng trong liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Năm 2025, các doanh nghiệp hội viên Hội Doanh nhân CCB tỉnh đạt doanh thu khoảng 3.450 tỷ đồng, nộp ngân sách 170 tỷ đồng, tạo việc làm cho khoảng 2.250 lao động. Giai đoạn 2022-2025, các doanh nhân CCB đóng góp hơn 11,28 tỷ đồng cho hoạt động an sinh xã hội, xây dựng 23 căn nhà Nghĩa tình đồng đội.

Phát biểu tại Hội nghị tập huấn “Bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm, nước sạch trong xây dựng nông thôn mới hiện đại năm 2026” vừa được tổ chức tại tỉnh Lào Cai, Thiếu tướng Trần Đình Hướng - Phó Trưởng ban Công tác CCB Trung ương Hội CCB Việt Nam, nhấn mạnh quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế; cần chuyển từ tư duy thụ động xử lý hậu quả sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguồn thải, thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và xây dựng lối sống thân thiện với môi trường. Đây là định hướng có ý nghĩa trực tiếp đối với các chủ thể CCB tham gia phát triển OCOP. Một sản phẩm muốn có thương hiệu và chỗ đứng lâu dài trên thị trường phải được tạo ra từ vùng nguyên liệu an toàn, quy trình sản xuất bảo đảm chất lượng, chế biến hợp vệ sinh, sử dụng nguồn nước sạch và có trách nhiệm với môi trường. Bên cạnh kết quả đạt được, phát triển OCOP vẫn còn những khó khăn về vốn, năng lực quản trị, marketing, xây dựng thương hiệu và thị trường; chất lượng một số sản phẩm chưa đồng đều, liên kết sản xuất còn hạn chế. Đây cũng là những vấn đề đặt ra đối với các hội viên CCB khi tham gia chương trình.

Thời gian tới, Hội CCB tỉnh cần tiếp tục gắn phong trào “CCB giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi” với phát triển OCOP; rà soát, lựa chọn những mô hình có tiềm năng để hỗ trợ nâng cao chất lượng và hoàn thiện sản phẩm. Chú trọng xây dựng hợp tác xã, tổ hợp tác, liên kết giữa hộ sản xuất với doanh nghiệp; tăng cường tập huấn về khoa học kỹ thuật, quản trị, sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử.

Phát huy truyền thống vẻ vang, Hội CCB tỉnh Lào Cai tiếp tục khơi dậy tiềm năng, sức sáng tạo của hội viên, đưa phong trào làm kinh tế giỏi phát triển theo chiều sâu, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, xanh, hài hòa, bản sắc và hạnh phúc.