Chuẩn bị chu đáo chào đón Ngày hội non sông

Bầu cử - cơ chế thực hiện quyền làm chủ của nhân dân

Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng định: Mọi quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân. Quyền lực đó được thực hiện thông qua Quốc hội và HĐND các cấp - những cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Bầu cử là dịp quan trọng để nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình. Thông qua lá phiếu, mỗi cử tri trực tiếp tham gia vào quá trình hình thành các cơ quan quyền lực nhà nước.

Đối với Quốc hội - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất - các đại biểu được bầu ra vừa đại diện cho cử tri của địa phương mình, vừa đại diện cho toàn thể nhân dân cả nước. Đối với HĐND các cấp, các đại biểu là những người trực tiếp tham gia quyết định nhiều vấn đề quan trọng liên quan đến sự phát triển của địa phương.

Chính vì vậy, công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử luôn được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng. Mỗi khâu trong quá trình tổ chức bầu cử đều phải được tiến hành thận trọng, khách quan và đúng quy định của pháp luật.

Chuẩn bị kỹ lưỡng từ Trung ương đến cơ sở

Một trong những đặc điểm nổi bật của công tác chuẩn bị bầu cử tại Việt Nam là sự tổ chức chặt chẽ, đồng bộ từ Trung ương đến cơ sở.

Ngay từ sớm, các cơ quan chức năng đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo nhằm bảo đảm công tác bầu cử được triển khai đúng quy trình, đúng tiến độ. Các ủy ban bầu cử ở các cấp được thành lập theo quy định của pháp luật để tổ chức và điều hành các hoạt động liên quan đến bầu cử tại địa phương.

Hệ thống ban bầu cử và tổ bầu cử cũng được thành lập tại các đơn vị bầu cử và khu vực bỏ phiếu. Đây là lực lượng trực tiếp thực hiện các công việc cụ thể như lập danh sách cử tri, chuẩn bị cơ sở vật chất cho phòng bỏ phiếu và tổ chức kiểm phiếu sau khi kết thúc bầu cử.

Theo Hội đồng Bầu cử quốc gia, trên phạm vi cả nước thành lập 182 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội, để bầu 500 ĐBQH khóa XVI. Việc phân chia đơn vị bầu cử được tiến hành trên cơ sở quy mô dân số, đặc điểm địa bàn, bảo đảm nguyên tắc đại diện hợp lý cho các vùng miền, các giai tầng xã hội và các thành phần dân tộc. Cơ cấu đại biểu được xây dựng theo hướng bảo đảm tỷ lệ hợp lý giữa đại biểu chuyên trách và kiêm nhiệm, giữa đại biểu nam và nữ, giữa đại biểu trẻ tuổi, đại biểu là người dân tộc thiểu số, đại biểu ngoài Đảng, đại biểu tái cử và đại biểu lần đầu tham gia Quốc hội. Cùng với bầu cử ĐBQH, cử tri cả nước còn tham gia bầu đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Theo dự kiến, cả nước sẽ bầu hơn 300 nghìn đại biểu HĐND ở các cấp chính quyền địa phương.

Cả nước hiện có 34 Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, 3.321 Ủy ban bầu cử cấp xã; 182 Ban bầu cử đại biểu Quốc hội; 744 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh; 22.541 Ban bầu cử đại biểu HĐND cấp xã và 72.195 Tổ bầu cử.

Việc lập, rà soát và niêm yết danh sách cử tri được thực hiện nghiêm túc. Theo báo cáo của 34/34 tỉnh, thành phố, cả nước có 73.457.255 cử tri. Danh sách cử tri được niêm yết công khai đúng thời hạn tại trụ sở UBND cấp xã và các địa điểm sinh hoạt cộng đồng.

Để bảo đảm mọi công việc được thực hiện chính xác, các địa phương đã tổ chức nhiều lớp tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác bầu cử. Nội dung tập huấn tập trung vào quy trình tổ chức bầu cử, cách xử lý các tình huống phát sinh cũng như các quy định pháp luật liên quan.

Một trong những yếu tố quan trọng bảo đảm cho cuộc bầu cử được tổ chức thành công là sự chỉ đạo, kiểm tra, giám sát thường xuyên của các cơ quan Trung ương.

Hội đồng Bầu cử Quốc gia cùng các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, kế hoạch triển khai, đồng thời tổ chức các đoàn công tác trực tiếp kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại nhiều địa phương trên cả nước.

Trong các chuyến công tác, các đồng chí lãnh đạo Quốc hội và thành viên Hội đồng Bầu cử Quốc gia đã làm việc với địa phương, kiểm tra thực tế tại các khu vực bỏ phiếu, nắm bắt tiến độ triển khai từ khâu hiệp thương, lập danh sách cử tri, chuẩn bị cơ sở vật chất cho đến công tác tuyên truyền và bảo đảm an ninh trật tự. Các đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng tiến hành kiểm tra tại nhiều tỉnh, thành phố, qua đó ghi nhận công tác chuẩn bị được triển khai nghiêm túc, đồng bộ, cơ bản bảo đảm tiến độ theo kế hoạch.

Đồng chí Trần Thanh Mẫn - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng bầu cử Quốc gia làm Trưởng đoàn đã trực tiếp đến kiểm tra công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031 tại các tỉnh, thành phố: Hải Phòng, Nghệ An, Đồng Nai... Qua kiểm tra, Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao sự chuẩn bị chu đáo của các địa phương từ việc bố trí phòng bỏ phiếu, chuẩn bị hòm phiếu đến niêm yết danh sách cử tri. Đồng thời, yêu cầu các địa phương tiếp tục rà soát danh sách cử tri, tăng cường công tác tuyên truyền để mọi người dân hiểu rõ ý nghĩa của cuộc bầu cử và tích cực tham gia thực hiện quyền công dân.

Các đô thị lớn chủ động triển khai công tác chuẩn bị

Tại các đô thị lớn như TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, công tác chuẩn bị bầu cử được triển khai với tinh thần khẩn trương và trách nhiệm cao. Quy mô cử tri của hai đô thị đặc biệt này cũng thuộc nhóm lớn nhất cả nước. Hà Nội hiện có hơn 6 triệu cử tri, còn TP. Hồ Chí Minh có khoảng 7 triệu cử tri tham gia bầu cử.

Tại TP. Hà Nội, Hội đồng Bầu cử quốc gia quyết định thành lập 11 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội, bầu 32 đại biểu Quốc hội khóa XVI. Tại nhiều xã, phường, danh sách cử tri đã được niêm yết công khai tại trụ sở UBND, nhà văn hóa và các khu dân cư để người dân kiểm tra và phản ánh kịp thời nếu có sai sót. Bên cạnh đó, các phường, xã cũng tích cực chuẩn bị cơ sở vật chất cho phòng bỏ phiếu, bảo đảm các điều kiện cần thiết để cử tri thực hiện quyền bầu cử thuận lợi. Nhiều tuyến phố được trang trí cờ hoa, băng rôn và khẩu hiệu tuyên truyền, tạo nên bầu không khí phấn khởi, rộn ràng hướng tới Ngày hội lớn của toàn dân.

Tại phường Đông Ngạc, địa điểm bỏ phiếu của khu dân cư được bố trí tại trụ sở UBND, HĐND và nhà văn hóa các tổ dân phố. Trước cửa nhà văn hóa, cờ đỏ sao vàng tung bay, các bảng thông tin về ứng cử viên được niêm yết ngay ngắn để cử tri theo dõi. CCB Hoa Ngọc Tân - Chi hội trưởng Chi hội CCB Tổ dân phố Trù 4 - thành viên tổ bầu cử tại khu vực chia sẻ: “Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Các thành viên tổ bầu cử thường xuyên rà soát danh sách cử tri, kiểm tra lại cơ sở vật chất của phòng bỏ phiếu. Mỗi khâu đều phải chuẩn bị cẩn thận để bảo đảm ngày bầu cử diễn ra thuận lợi”.

Tại phường Dịch Vọng, nhiều khu dân cư cũng đã hoàn tất việc phát thẻ cử tri và niêm yết danh sách cử tri theo đúng quy định. Là cử tri nhiều năm tham gia bầu cử tại địa phương, CCB Trần Văn Khánh bày tỏ: “Chúng tôi luôn quan tâm theo dõi thông tin về các ứng cử viên. Lá phiếu của cử tri là sự gửi gắm niềm tin. Vì vậy mỗi người đều cân nhắc kỹ trước khi lựa chọn đại biểu”.

TP. Hồ Chí Minh có 13 đơn vị bầu cử, bầu 38 đại biểu Quốc hội, là địa phương có số lượng đại biểu Quốc hội được bầu nhiều nhất cả nước. Đồng thời, thành phố tiến hành bầu 125 đại biểu HĐND thành phố nhiệm kỳ 2026-2031. Thành phố đã thành lập hàng nghìn tổ bầu cử tại các khu dân cư. Các tổ bầu cử được phân công nhiệm vụ cụ thể, từ việc phát thẻ cử tri đến hướng dẫn cử tri thực hiện quyền bầu cử trong ngày bầu cử. Một điểm đáng chú ý là nhiều địa phương tại thành phố đã tổ chức diễn tập quy trình bầu cử nhằm kiểm tra khả năng vận hành của hệ thống tổ chức. Những buổi diễn tập này giúp các tổ bầu cử làm quen với quy trình làm việc, đồng thời phát hiện và khắc phục kịp thời những vấn đề phát sinh.

Vùng nông thôn và miền núi nỗ lực khắc phục khó khăn

Cùng với các đô thị lớn, công tác chuẩn bị bầu cử tại nhiều địa phương vùng nông thôn, miền núi và vùng sâu, vùng xa cũng đang được triển khai nghiêm túc, chu đáo. Trong điều kiện địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng phương án phù hợp, bảo đảm mọi cử tri đều có điều kiện thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình trong ngày bầu cử.

Tại các xã vùng cao của tỉnh Điện Biên, nơi địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều bản làng nằm cách xa trung tâm xã hàng chục kilômét, việc tổ chức bầu cử đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Chính quyền địa phương đã bố trí các khu vực bỏ phiếu tại nhà văn hóa bản, trường học hoặc trụ sở sinh hoạt cộng đồng - những địa điểm thuận lợi để cử tri có thể đến bỏ phiếu. Đồng thời, các tổ bầu cử thường xuyên rà soát danh sách cử tri, nắm chắc số lượng người dân sinh sống tại từng bản để bảo đảm không bỏ sót cử tri đủ điều kiện tham gia bầu cử. Ở một số xã vùng biên giới của tỉnh, các tổ bầu cử đã chủ động phối hợp với lực lượng biên phòng và chính quyền cơ sở tổ chức tuyên truyền về ý nghĩa của cuộc bầu cử, giúp đồng bào các dân tộc hiểu rõ quyền và trách nhiệm của mình. Nhờ đó, dù điều kiện đi lại còn nhiều khó khăn, người dân vẫn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao trong việc tham gia ngày hội lớn của đất nước.

Tại tỉnh Tuyên Quang, công tác chuẩn bị bầu cử ở các xã miền núi cũng được triển khai đồng bộ với sự tham gia của cả hệ thống chính trị ở cơ sở. Nhiều khu vực bỏ phiếu được đặt tại các nhà văn hóa thôn, tạo điều kiện thuận lợi để cử tri đến thực hiện quyền bầu cử. Danh sách cử tri và tiểu sử tóm tắt của những người ứng cử được niêm yết công khai để người dân theo dõi và tìm hiểu trước khi bỏ phiếu. Ở một số địa bàn có dân cư sinh sống rải rác, các tổ bầu cử đã chuẩn bị hòm phiếu phụ để phục vụ cử tri cao tuổi, người khuyết tật hoặc những người gặp khó khăn trong việc đi lại. Đây là giải pháp thiết thực nhằm bảo đảm mọi công dân đủ điều kiện đều có thể tham gia bầu cử.

Tại khu vực miền Trung, nhiều xã miền núi của tỉnh Quảng Ngãi cũng đang tích cực chuẩn bị cho ngày bầu cử. Do địa bàn rộng, nhiều thôn nằm cách xa trung tâm xã, chính quyền địa phương đã bố trí thêm các khu vực bỏ phiếu tại các điểm sinh hoạt cộng đồng trong thôn để cử tri thuận tiện tham gia. Một số địa phương còn tổ chức các tổ bầu cử lưu động, mang theo hòm phiếu phụ đến tận các khu dân cư ở vùng sâu, vùng xa. Bên cạnh việc chuẩn bị cơ sở vật chất, công tác tuyên truyền về bầu cử tại các địa phương miền núi cũng được tăng cường thông qua hệ thống loa truyền thanh cơ sở, các buổi họp thôn, bản và hoạt động của các tổ chức đoàn thể. Nội dung tuyên truyền tập trung vào quyền và nghĩa vụ của cử tri, tiêu chuẩn của ĐBQH và đại biểu HĐND, cũng như quy trình bỏ phiếu trong ngày bầu cử.

Những nỗ lực của các địa phương vùng nông thôn và miền núi đã thể hiện tinh thần trách nhiệm và quyết tâm cao trong công tác chuẩn bị bầu cử. Dù còn nhiều khó khăn về điều kiện tự nhiên và hạ tầng, các cấp chính quyền vẫn chủ động tìm giải pháp phù hợp nhằm bảo đảm để mọi công dân đủ điều kiện đều có cơ hội thực hiện quyền bầu cử của mình.

Có thể khẳng định rằng, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sự tham gia tích cực của cả hệ thống chính trị, cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 đang được chuẩn bị chu đáo. Những bước chuẩn bị đang diễn ra trên khắp cả nước - từ các thành phố lớn đến những vùng nông thôn, miền núi - chính là nền tảng để bảo đảm ngày bầu cử diễn ra thành công.

Ngày bầu cử là sự kiện chính trị quan trọng, đồng thời cũng là dịp để mỗi công dân thực hiện quyền và trách nhiệm của mình đối với đất nước. Với tinh thần dân chủ, đoàn kết và trách nhiệm, cử tri cả nước đang hướng tới ngày bầu cử với niềm tin và kỳ vọng rằng những đại biểu được lựa chọn sẽ thực sự xứng đáng đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Sự chuẩn bị nghiêm túc, chặt chẽ trên phạm vi cả nước hôm nay chính là tiền đề quan trọng góp phần làm nên thành công của Ngày hội lớn - Ngày hội của lòng dân, của tinh thần dân chủ và của khát vọng phát triển đất nước trong giai đoạn mới.