Bài 4: Mặt trận Tổ quốc - nòng cốt khối đoàn kết toàn dân

Sứ mệnh vẻ vang của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Cách đây gần 96 năm, ngày 18-11-1930, dưới sự chủ trì của Đảng, Hội Phản đế Đồng minh - tổ chức đầu tiên của Mặt trận Dân tộc thống nhất Việt Nam (nay là MTTQ Việt Nam) được thành lập. Trải qua các thời kỳ cách mạng với những hình thức tổ chức và tên gọi khác nhau, MTTQ Việt Nam vẫn luôn giữ vững sứ mệnh vẻ vang của mình trong việc huy động sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần quyết định tạo nên những thắng lợi vĩ đại của dân tộc.

Thời kỳ đấu tranh giành chính quyền (1930 -1945), Mặt trận đã góp phần quan trọng vào việc tổ chức, tập hợp quần chúng đấu tranh, rèn luyện và chuẩn bị lực lượng cho Cách mạng Tháng Tám 1945.

Trong các cuộc kháng chiến trường kỳ gian khổ, chính sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc đã kết tụ nên những thắng lợi vĩ đại. Nhờ phát huy tinh thần “Đại đoàn kết toàn dân tộc”, hàng triệu triệu người con đất Việt thuộc các giai cấp, tôn giáo, dân tộc khác nhau đã hội tụ dưới lá cờ của Đảng, chiến đấu hy sinh cho độc lập, tự do và thống nhất đất nước.

Bước vào thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, MTTQ Việt Nam đã có nhiều đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh; phát huy dân chủ ở cơ sở, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân; thực hiện tốt vai trò tập hợp và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, tạo sự đồng thuận xã hội. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, MTTQ Việt Nam đã phát động các phong trào thi đua yêu nước mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, trở thành nền tảng tinh thần, động lực phát triển của xã hội, như phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, “Cả nước chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”, “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”...

Không thể phủ định vị trí, vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Với dã tâm chống phá cách mạng đến cùng, các thế lực thù địch không ngừng tìm cách xuyên tạc, phủ định vị trí, vai trò của Đảng cộng sản và hệ thống chính trị của Việt Nam, trong đó có MTTQ Việt Nam. Chúng hồ đồ quy kết, rằng: MTTQ Việt Nam “thay vì đại diện cho xã hội dân sự, thì họ lại phản bội nhân dân bằng cách chọn lọc ứng cử viên toàn là đảng viên Đảng cộng sản”; “MTTQ là “bình phong” cho chế độ đảng cử dân bầu”; là “tác nhân của nguyên tắc phản dân chủ”; “MTTQ là con rối do Đảng cộng sản giật dây”...

Gần đây, trên một số các trang mạng xã hội còn đăng tải thông tin “kiến nghị” rằng, “MTTQ Việt Nam là tổ chức không cần thiết trong xã hội, chỉ tiêu tốn tiền của dân”, “MTTQ Việt Nam đi “xin” dân rồi lại “ban phát” như một hình thức ban ơn của Đảng”...

Đây là những phát ngôn vô căn cứ, mang tính kích động nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc và phủ nhận truyền thống tương thân tương ái của người Việt. Thực tế, MTTQ không bao giờ “xin” tiền theo nghĩa tiêu cực. Các quỹ: Vì người nghèo, cứu trợ thiên tai... đều dựa trên tinh thần tự nguyện và lòng hảo tâm của các cá nhân, tổ chức. Đây là cơ chế huy động nguồn lực xã hội hóa để giải quyết những vấn đề cấp bách mà ngân sách nhà nước chưa thể bao phủ hết. Việc người dân đóng góp chính là biểu hiện của tinh thần “lá lành đùm lá rách”, một giá trị đạo đức cao đẹp đã tồn tại ngàn đời.

Việc trao tặng quà hay hỗ trợ không phải là sự ban ơn của cá nhân hay tổ chức nào, mà là trách nhiệm và nghĩa vụ của hệ thống chính trị trong việc chăm lo đời sống nhân dân. Trong đó, MTTQ Việt Nam đóng vai trò là cầu nối, là người điều phối công bằng để nguồn lực từ cộng đồng đến đúng tay những người thực sự cần. Mọi quy trình từ tiếp nhận đến phân bổ đều được thực hiện công khai, minh bạch và có sự giám sát của nhân dân. Những kẻ xuyên tạc đã cố tình sử dụng các từ ngữ có tính kích động như “xin”, “ban phát” để đánh tráo bản chất của hoạt động thiện nguyện mang tính nhân văn sâu sắc. Mục tiêu của chúng là tạo ra tâm lý nghi ngờ, khiến người dân quay lưng với các hoạt động cộng đồng. Thế nhưng, thực tế đã chứng minh rõ ràng rằng: Không thể phủ định vị trí, vai trò của MTTQ Việt Nam. Bởi lẽ MTTQ Việt Nam là tổ chức liên minh chính trị, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của dân. Vì vậy, việc huy động sức dân để lo cho dân là một quy trình dân chủ, nhân văn, hoàn toàn không phải là mối quan hệ “xin - cho” như các thế lực thù địch vẫn rêu rao.

Thực tế những năm qua, trong những thời điểm cam go nhất như đại dịch COVID-19 hay những trận bão lũ lịch sử, chúng ta đã chứng kiến hàng triệu triệu tấm lòng cùng hướng về một điểm tựa chung, đó là tình đoàn kết, nghĩa đồng bào mà hạt nhân chính là MTTQ Việt Nam. Đó còn là những ngôi nhà đại đoàn kết được dựng lên, những suất học bổng nâng bước em thơ đến trường ... Sự tin tưởng, đồng hành và sức mạnh lòng dân chính là câu trả lời đanh thép nhất, biến những nguồn lực xã hội thành sức mạnh vật chất cụ thể để “không ai bị bỏ lại phía sau”. Hành động thiện nguyện dưới sự điều phối của MTTQ đã làm sáng ngời đạo lý “thương người như thể thương thân”, trở thành nét đẹp văn hóa chính trị đặc sắc của Việt Nam.

“Khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng tham gia”

Đó là thông điệp của Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tại Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI (nhiệm kỳ 2026-2031). Theo đồng chí Bùi Thị Minh Hoài, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã nhấn mạnh và làm sâu sắc hơn định hướng chiến lược về xây dựng, củng cố và phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới, đó là phát huy mạnh mẽ vai trò chủ thể của nhân dân, dân chủ xã hội chủ nghĩa, sức mạnh của nhân dân và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nghị quyết Đại hội yêu cầu: “Tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị-xã hội, các tổ chức xã hội, xã hội-nghề nghiệp trong phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tập hợp, phát huy mọi nguồn lực, năng lực sáng tạo của nhân dân và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc”.

Quán triệt sâu sắc Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đặc biệt là quan điểm “Dân là gốc”, Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI (nhiệm kỳ 2026-2031) đã đưa ra những chủ trương, quyết sách mới, lấy việc tôn trọng, bảo đảm, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, hạnh phúc và sự hài lòng của nhân dân làm thước đo và mục tiêu phấn đấu của MTTQ các cấp. MTTQ Việt Nam phát huy mạnh mẽ vai trò nòng cốt chính trị trong xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; trọng tâm là nâng cao năng lực tham gia quản trị xã hội, góp phần hoàn thiện và vận hành hiệu quả cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ” và phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”.

Để hiện thực hóa yêu cầu đó, trong nhiệm kỳ này, MTTQ Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hành động nhằm vận động sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp nhân dân, khơi dậy tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Tập trung triển khai Đề án “Chuyển đổi số MTTQ Việt Nam giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2035” trong hệ thống MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội và các tổ chức thành viên các cấp. Đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị-xã hội với cơ sở dữ liệu quốc gia và bộ, ngành liên quan, bảo đảm đồng bộ, liên thông. Xây dựng trung tâm dữ liệu dùng chung, phục vụ dự báo, tham mưu, hoạch định chủ trương, chính sách. Bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu; ban hành quy chế bảo mật, an toàn thông tin trong sử dụng và khai thác nền tảng số.

Tiếp tục nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội theo hướng đi vào vấn đề lớn, gắn với lợi ích thiết thực của nhân dân. Phát huy vai trò của nhân dân tham gia công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam, nhất là đối với nội dung, lĩnh vực tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân. Phát huy vai trò của MTTQ Việt Nam ngay từ khâu xây dựng chính sách trong việc đề xuất chủ trương, chính sách nhằm tập hợp, phát huy truyền thống, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, quy định chi tiết những vấn đề được luật giao hoặc hướng dẫn một số vấn đề cần thiết trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

(Còn nữa)