Quân đoàn 26 - Bản hùng ca nơi biên cương và nghĩa tình còn mãi

Bốn mươi bảy năm đã đi qua kể từ ngày Quân đoàn 26 ra đời, nhưng những ký ức về một thời "súng chắc tay, lòng son với nước" vẫn vẹn nguyên trong trái tim những người lính năm xưa. Cuộc gặp mặt không chỉ là dịp để ôn lại truyền thống vẻ vang, mà còn là hành trình trở về với những tháng năm gian khổ nhưng đầy tự hào, nơi tình đồng chí, đồng đội được tôi luyện bằng máu, mồ hôi và lòng yêu nước bất diệt.

Phát biểu ôn lại truyền thống, Đại tá Hoàng Anh Phúc - Trưởng Ban Liên lạc Bạn chiến đấu Quân đoàn 26, đã nhắc lại chặng đường hình thành và trưởng thành đầy vẻ vang của đơn vị.

Đầu năm 1978, trước những diễn biến ngày càng phức tạp trên tuyến biên giới phía Bắc, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Quân đội nhân dân Việt Nam. Ngày 22-4-1978, tại doanh trại Trung đoàn 246, Bộ Tổng Tham mưu công bố quyết định thành lập Sư đoàn Bộ binh 346 (Đoàn Lam Sơn), tạo nền tảng quan trọng cho việc xây dựng lực lượng chủ lực bảo vệ biên cương. Đến ngày 16-7-1979, nhằm tăng cường sức mạnh phòng thủ trên hướng chiến lược trọng yếu, Bộ Quốc phòng và Quân khu 1 quyết định thành lập Quân đoàn 26 (tiền thân là Quân đoàn 8), còn được biết đến với tên gọi thân thương Binh đoàn Pác Bó. Trung tướng Đàm Văn Ngụy được giao trọng trách Tư lệnh đầu tiên của Quân đoàn.

Ngay từ những ngày đầu thành lập, Quân đoàn quy tụ nhiều đơn vị chủ lực tinh nhuệ như Sư đoàn Bộ binh 346 (Đoàn Lam Sơn), Sư đoàn Bộ binh 311 (Đoàn Đông Khê), Sư đoàn Bộ binh 322, Trung đoàn Pháo binh 188, Trung đoàn Pháo binh 455, Trung đoàn Phòng không 814, Trung đoàn Công binh 522... tạo nên lực lượng chiến đấu hùng hậu, đủ sức đảm đương nhiệm vụ bảo vệ tuyến đầu của Tổ quốc.

Trong suốt gần mười năm mang phiên hiệu Quân đoàn 26 (1979-1988), cán bộ, chiến sĩ Quân đoàn đã cùng quân và dân các dân tộc tỉnh Cao Bằng kiên cường bám trụ nơi biên cương, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc, đập tan nhiều cuộc tiến công và các hành động khiêu khích của đối phương, giữ vững từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc.

Đặc biệt, năm 1984, khi chiến sự trên mặt trận Hà Tuyên diễn ra ác liệt, Quân đoàn 26 đã điều Trung đoàn 567 cùng Tiểu đoàn Đặc công 33 tham gia chiến đấu. Với tinh thần quả cảm và ý chí quyết chiến, quyết thắng, các đơn vị đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Đại đội 5, Trung đoàn 567 vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trở thành biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc.

Lịch sử chỉ dành cho Quân đoàn 26 một phiên hiệu tồn tại trong gần một thập niên. Nhưng khoảng thời gian ấy đủ để viết nên một bản hùng ca bất diệt. Những chiến công của cán bộ, chiến sĩ Quân đoàn cùng quân và dân Cao Bằng đã khắc sâu vào lịch sử quân đội và dân tộc như một dấu son chói lọi của thế kỷ XX, khẳng định ý chí "quyết tử để Tổ quốc quyết sinh", cho tinh thần sẵn sàng hy sinh để bảo vệ từng tấc đất quê hương.

Khi đất nước bước vào giai đoạn mới, yêu cầu điều chỉnh thế trận quốc phòng và tinh gọn lực lượng đặt ra, Quân đoàn 26 hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử và kết thúc phiên hiệu. Dẫu vậy, những đơn vị từng thuộc Quân đoàn như Sư đoàn 346, Công ty TNHH Xây lắp 86 thuộc Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 799, Trung đoàn 852 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Cao Bằng... vẫn tiếp tục phát huy truyền thống, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Xuất phát từ nguyện vọng tha thiết của những người lính sau ngày hoàn thành nhiệm vụ trở về địa phương hoặc chuyển công tác, Ban Liên lạc Bạn chiến đấu Quân đoàn 26 được thành lập và không ngừng lớn mạnh. Đến nay, Ban Liên lạc có hơn 400 hội viên, trong đó nhiều đồng chí từng đảm nhiệm trọng trách cấp tướng và cán bộ lãnh đạo ở các địa phương.

Hơn ba thập kỷ hoạt động, Ban Liên lạc đã trở thành mái nhà chung của những người lính Quân đoàn 26. Dù hoạt động trên tinh thần tự nguyện, nhưng tổ chức luôn duy trì nền nếp, đoàn kết và trách nhiệm. Những chuyến về nguồn, thăm lại chiến trường xưa, viếng nghĩa trang liệt sĩ, những phần quà nghĩa tình dành cho đồng đội có hoàn cảnh khó khăn, gia đình chính sách hay những lần sẻ chia lúc ốm đau, hoạn nạn... đã trở thành những việc làm thường xuyên, thắp sáng đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".

Ở bất cứ nơi đâu, những người lính Quân đoàn 26 năm xưa vẫn tiếp tục phát huy phẩm chất cao đẹp của Bộ đội Cụ Hồ; gương mẫu đi đầu trong các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động ở địa phương, góp phần xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh và phát triển kinh tế - xã hội, làm sáng đẹp thêm hình ảnh người cựu chiến binh trong thời kỳ mới.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Thượng tướng Bế Xuân Trường ghi nhận những đóng góp bền bỉ của Ban Liên lạc trong việc giữ gìn truyền thống, vun đắp nghĩa tình đồng đội, chăm lo đời sống hội viên và tiếp nối ngọn lửa cách mạng cho các thế hệ hôm nay. Đồng chí khẳng định, lịch sử là dòng chảy không ngừng kết nối quá khứ, hiện tại và tương lai; là nền tảng để hun đúc bản lĩnh, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và bồi đắp lý tưởng cách mạng cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Đồng chí mong muốn các CCB Quân đoàn 26 tiếp tục phát huy truyền thống vẻ vang, giữ vững phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ, tích cực tham gia xây dựng quê hương, đất nước; đồng thời quan tâm giáo dục truyền thống lịch sử, truyền lửa yêu nước cho thế hệ trẻ, để những giá trị thiêng liêng của quá khứ mãi được gìn giữ và tiếp nối. Thay mặt Trung ương Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Thượng tướng Bế Xuân Trường đã trao tặng lẵng hoa tươi thắm cùng quà tặng ý nghĩa chúc mừng Ban Liên lạc Bạn chiến đấu Quân đoàn 26.

Nhân dịp kỷ niệm 47 năm Ngày thành lập Quân đoàn 26, Ban Liên lạc Bạn chiến đấu Quân đoàn đã trang trọng tổ chức lễ mừng thọ các đồng chí hội viên cao tuổi. Những mái đầu bạc, những gương mặt in hằn dấu ấn của thời gian và chiến tranh hôm nay vẫn rạng ngời niềm vui khi được đồng đội quây quần, tri ân và chúc phúc.

Khép lại buổi gặp mặt là những cái bắt tay thật chặt, những ánh mắt rưng rưng và những nụ cười ấm áp của những người lính năm xưa. Thời gian có thể lùi xa, phiên hiệu Quân đoàn 26 đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử, nhưng bản hùng ca nơi biên cương vẫn còn vang vọng. Trong trái tim mỗi cán bộ, chiến sĩ, Quân đoàn 26 mãi là một phần ký ức thiêng liêng, là biểu tượng của lòng yêu nước, của ý chí kiên cường và của nghĩa tình đồng đội không bao giờ phai nhạt.