Mở không gian phát triển từ kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài  

Đổi mới tư duy để nâng cao chất lượng dòng vốn

Trong suốt chặng đường gần 40 năm đổi mới, chủ trương mở cửa và thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) đã mang lại những thành tựu to lớn cho nền kinh tế. Hàng chục nghìn dự án FDI được triển khai, hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư được huy động, góp phần thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở rộng xuất khẩu, tạo việc làm và nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.

Song cùng với những kết quả đạt được, mô hình phát triển dựa chủ yếu vào thu hút vốn cũng bộc lộ những giới hạn. Chất lượng của một bộ phận dự án chưa cao, khả năng lan tỏa còn hạn chế, liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước chưa chặt chẽ, chuyển giao công nghệ và phát triển công nghiệp hỗ trợ chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Trong khi đó, thế giới đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, gắn với trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sự tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều đó đòi hỏi Việt Nam phải có cách tiếp cận mới đối với khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Nghị quyết số 10-NQ/TW ra đời từ yêu cầu đó. Điểm nổi bật nhất của Nghị quyết là chuyển từ tư duy “thu hút đầu tư nước ngoài” sang “phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài”, lấy hiệu quả, chất lượng, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khả năng lan tỏa đối với nền kinh tế làm thước đo. Cùng với đó là các quan điểm chuyển từ ưu đãi theo đầu vào sang ưu đãi theo kết quả; chuyển từ phát triển FDI đơn lẻ sang phát triển đồng bộ hệ sinh thái các dòng vốn quốc tế; chuyển từ quản lý đầu tưsang kiến tạo môi trường đầu tư và phát triển và chuyển từ cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương sang điều phối phát triển ở tầm quốc gia. Tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là phát huy hiệu quả các nguồn lực quốc tế để cùng với nội lực của đất nước tạo dựng những năng lực phát triển mới.

Một nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là Nghị quyết đặt doanh nghiệp Việt Nam vào vị trí trung tâm của quá trình liên kết phát triển. Các dự án FDI trong giai đoạn tới được định hướng tập trung vào công nghệ cao, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, nghiên cứu phát triển, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, đồng thời gắn với yêu cầu chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu thống nhất nhận thức, đổi mới mạnh mẽ tư duy về đầu tư nước ngoài. Trên cơ sở đó tiếp tục hoàn thiện thể chế theo hướng ổn định, minh bạch, có khả năng dự báo và phù hợp với thông lệ quốc tế; chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, quản trị hiện đại và phục vụ doanh nghiệp; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng chiến lược và hạ tầng phục vụ nền kinh tế mới… Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trong, ngoài nước phát huy cao nhất tinh thần trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, quyết tâm đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống, biến chủ trương đúng đắn thành những dự án tốt, doanh nghiệp mạnh, chuỗi giá trị mới, việc làm chất lượng cao và năng lực mới cho đất nước. Đó cũng là cách thiết thực để tiếp tục viết nên một chương mới của công cuộc đổi mới, hội nhập và phát triển, đưa Việt Nam tiến nhanh, tiến vững chắc trên con đường trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Thái Nguyên đón cơ hội từ tư duy phát triển mới

Nếu Nghị quyết số 10-NQ/TW mở ra định hướng phát triển mới cho cả nước thì Thái Nguyên là một trong những địa phương có nhiều điều kiện để hiện thực hóa định hướng đó.

Là trung tâm công nghiệp của vùng trung du và miền núi phía Bắc, Thái Nguyên đã trở thành điểm đến của nhiều tập đoàn đa quốc gia hoạt động trong lĩnh vực điện tử, công nghệ cao và công nghiệp chế biến, chế tạo. Khu vực FDI luôn giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế của tỉnh, nhiều năm liên tiếp đóng góp trên 95% giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu của tỉnh. Trong 8 tháng năm 2026, Thái Nguyên tiếp tục tạo dấu ấn thu hút mới và điều chỉnh tăng thêm hơn 8 tỷ USD vốn FDI, mức cao nhất từ trước tới nay và đứng 2 cả nước (sau TP. Hồ Chí Minh).Đến nay, toàn tỉnh 249 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký 19,48 tỷ USD.Kết quả đó đến từ nhiều yếu tố, trong đó có sự quyết tâm của tỉnh trong cải thiện môi trường đầu tư, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp, chuẩn bị quỹ đất sạch và phát triển đồng bộ hạ tầng các khu, cụm công nghiệp.

 Trong nhiều hội nghị và các cuộc làm việc với nhà đầu tư, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn khẳng định: Thái Nguyên kiên định mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, thông thoáng, đồng hành cùng doanh nghiệp; tập trung phát triển hạ tầng, cải cách thủ tục hành chính, xúc tiến đầu tư có trọng tâm, ưu tiên các dự án công nghệ cao và tạo điều kiện thuận lợi để nhà đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh trên địa bàn.

Một điểm nhấn đáng chú ý là tỉnh đang xúc tiến thành lập Hiệp hội Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, cùng với đó là Hiệp hội Doanh nghiệp FDI (gồm Hiệp hội Doanh nghiệp Hàn Quốc trong các khu công nghiệp và Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc trong các khu công nghiệp). Mục tiêu hướng tới là hình thành mạng lưới liên kết chặt chẽ giữa các doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, mở rộng cơ hội hợp tác, phát triển công nghiệp hỗ trợ và từng bước nâng cao tỷ lệ nội địa hóa. Khi các doanh nghiệp kết nối sâu hơn trong cùng hệ sinh thái sản xuất, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có thêm điều kiện tham gia chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, nâng cao năng lực quản trị, trình độ công nghệ và sức cạnh tranh.

Dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Thượng Đình được kỳ vọng mở thêm không gian phát triển công nghiệp của Thái Nguyên, thu hút các dự án có hàm lượng, giá trị gia tăng cao (Ảnh phối cảnh Dự án)

Tinh thần của Nghị quyết số 10-NQ/TW cũng đặt ra yêu cầu mới đối với Thái Nguyên. Thu hút đầu tư trong thời gian tới cần lựa chọn kỹ hơn, ưu tiên các dự án có hàm lượng công nghệ cao, sử dụng năng lượng hiệu quả, thân thiện với môi trường, có cam kết nghiên cứu phát triển, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Cùng với đó là tiếp tục đầu tư mạnh cho hạ tầng số, logistics, đào tạo nhân lực chất lượng cao và xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, tạo niềm tin lâu dài đối với các nhà đầu tư.

Nghị quyết số 10-NQ/TW xác lập cách tiếp cận mới đối với phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, lấy chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa của dòng vốn làm thước đo. Đối với Thái Nguyên, nơi khu vực FDI đang giữ vai trò động lực của tăng trưởng, việc cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết sẽ góp phần nâng cao chất lượng thu hút đầu tư, thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước và từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp hiện đại. Đó cũng là nền tảng để tỉnh tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp của vùng trung du và miền núi phía Bắc, đóng góp vào mục tiêu phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

Trần Nhung (Nhóm Chuyên gia Ban Chỉ đạo 35 Tỉnh ủy Thái Nguyên)