Quảng Trị: Làm rõ dấu tích những hố chôn tập thể liệt sĩ tại Cồn Tiên

Ngày 9/9, Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Cồn Tiên, xã Cồn Tiên, tỉnh Quảng Trị.

Tham dự hội thảo có Thiếu tướng Đoàn Quang Hòa, Cục trưởng Cục Chính sách - Xã hội, Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Chánh Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; Thiếu tướng Lê Văn Trung, Phó Chính ủy Quân khu 4, Trưởng Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 4.

Xác định còn khoảng 80-90 hài cốt liệt sĩ

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Lê Văn Bảo - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tỉnh cho biết: Trong giai đoạn 1965-1968, Cồn Tiên là một trong những cứ điểm có vị trí đặc biệt quan trọng trên tuyến Đường 9 - Bắc Quảng Trị.

Trước hệ thống phòng thủ kiên cố của đối phương, quân và dân ta đã liên tục tổ chức các hoạt động chiến đấu, từng bước làm suy yếu và vô hiệu hóa căn cứ Cồn Tiên.

Trong nhiều năm qua, các lực lượng chức năng cùng nhân dân và nhân chứng lịch sử đã tìm kiếm, quy tập được nhiều hài cốt liệt sĩ tại khu vực này. Tuy nhiên, từ các tài liệu lịch sử, lời kể của cựu chiến binh, nhân chứng và kết quả khảo sát thực địa, vẫn còn nhiều thông tin cho thấy Cồn Tiên có thể còn hài cốt liệt sĩ chưa được tìm thấy.

Theo báo cáo đề dẫn của Đại tá Trương Viết Hải, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh, Cồn Tiên từng là một trong những điểm chốt kiên cố trong hệ thống phòng thủ của Mỹ - ngụy.

Đáng chú ý, qua xác minh các nguồn tư liệu, Hội Cựu chiến binh Mỹ tại Việt Nam cung cấp thông tin cho biết tại khu vực Núi Cồn Tiên có 173 bộ đội Việt Nam hy sinh trong trận đánh ngày 8/5/1967 được chôn tập thể.

Trong khi đó, hai nhân chứng từng trực tiếp tham gia chốt giữ căn cứ Cồn Tiên cho biết 283 liệt sĩ, trong đó có 12 nữ, được chôn tại hai đường hào chạy theo hướng Bắc - Nam, dài khoảng 60m, rộng 2-2,5m và sâu 2-2,5m.

Theo các nhân chứng, vị trí chôn cất nằm tại khu vực bãi trực thăng dã chiến, gần một chiếc xe tăng bị cháy ở phía Đông Nam căn cứ Cồn Tiên.

Các nguồn thông tin cũng cho thấy công tác tìm kiếm, quy tập tại Cồn Tiên đã được triển khai trong nhiều năm. Tổng hợp từ nhân chứng cho thấy khoảng 93 hài cốt liệt sĩ đã được quy tập tại khu vực này. Trong khi đó, sổ theo dõi của Ban CHQS huyện Gio Linh (cũ) ghi nhận, từ tháng 3/1992 đến tháng 8/2022, lực lượng chức năng đã quy tập 83 hài cốt liệt sĩ tại Cồn Tiên.

Qua đối chiếu các nguồn tư liệu, báo cáo đề dẫn tạm xác định còn khoảng 80-90 hài cốt liệt sĩ chưa được tìm kiếm, quy tập tại khu vực này.

Radar xuyên đất phát hiện nhiều vùng xáo trộn

Một trong những cơ sở quan trọng phục vụ xác minh thông tin là kết quả khảo sát bằng radar xuyên đất được thực hiện mới đây.

Từ ngày 5-6/8/2026, Tổ công tác Radar xuyên đất thuộc Viện Thiết kế, Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Bộ Quốc phòng đã khảo sát 8 vị trí tại khu vực Cồn Tiên.

Kết quả cho thấy tại các khu vực N2, N3, N6 và N7 xuất hiện những vùng xáo trộn với kích thước, độ sâu và đặc điểm khác nhau. Tổ công tác kiến nghị tiến hành đào khảo sát, thăm dò tại các vị trí nghi vấn nhằm xác định rõ những dấu hiệu bất thường dưới lòng đất.

Tại hội thảo, các đại biểu đã tập trung phân tích, phản biện và đối chiếu nhiều nguồn thông tin nhằm làm rõ số lượng liệt sĩ có thể đã hy sinh, thời điểm hy sinh, phiên hiệu đơn vị; đồng thời đánh giá kết quả tìm kiếm, quy tập qua các thời kỳ và xác định phương án tìm kiếm trong thời gian tới.

Trên cơ sở nghiên cứu, đối chiếu tư liệu lịch sử trong nước, sơ đồ tác chiến, không ảnh quân sự, dữ liệu quy tập qua các thời kỳ, kết quả khảo sát thực địa cùng thông tin từ nhân chứng và nhân dân địa phương, hội thảo thống nhất nhận định khu vực Cồn Tiên có khả năng tồn tại các hố chôn cất tập thể hài cốt cán bộ, chiến sĩ hy sinh trong quá trình chiến đấu.

Tiếp tục mở rộng tìm kiếm, quy tập

Từ kết quả hội thảo, các đại biểu thống nhất chủ trương tiếp tục mở rộng khai quật, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại khu vực Cồn Tiên.

Việc tìm kiếm sẽ được triển khai theo phương châm “dễ làm trước, khó làm sau, thận trọng, tỉ mỉ”, kết hợp phương pháp đào xương cá với mở rộng các khu vực nghi vấn, nhất là những khu vực nằm trên hướng tiến công của các đơn vị.

Theo Ban Chỉ đạo tỉnh Quảng Trị, quá trình tìm kiếm phải gắn với yêu cầu xác minh, làm rõ các thông tin lịch sử, từng bước thu hẹp phạm vi và xác định chính xác những vị trí có khả năng còn hài cốt liệt sĩ.

Cùng với đó, hiện trường tìm kiếm sẽ được quản lý, bảo vệ chặt chẽ. Các lực lượng chức năng phải thực hiện đầy đủ việc ghi hình, lập sơ đồ, niêm phong, bảo quản và lưu trữ di vật, mẫu vật, dấu tích lịch sử được phát hiện trong quá trình khảo sát, khai quật.

Những tư liệu, dấu tích thu thập được không chỉ phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ mà còn là nguồn tư liệu quan trọng cho việc nghiên cứu, xác minh lịch sử chiến đấu tại Cồn Tiên.

Hội thảo lần này được kỳ vọng tạo thêm cơ sở khoa học và thực tiễn để Quảng Trị tiếp tục hành trình tìm kiếm những người con đã hy sinh trên vùng đất Cồn Tiên, góp phần đưa các anh trở về với đồng đội, quê hương và gia đình.