Hà Nội: Ba thế hệ và 45 năm sống trong căn nhà bất ổn

Theo tìm hiểu của phóng viên, ngôi nhà số 185 phố Thụy Khuê trước đây là căn nhà sở hữu tư nhân của gia đình bà Vũ Thị Nhỡ và ông Bùi Văn Đích. Năm 1954, bà Nhỡ, ông Đích di cư vào Nam. Thời điểm đó, bà Dư Thị Muối, là người làm thuê cho gia đình bà Nhỡ, đã sử dụng căn nhà 185 Thụy Khuê và ở cùng với chồng là ông Vũ Sỹ Đối. Năm 1960, gia đình bà Muối có đăng ký kê khai vào sổ địa bạ căn nhà 185 Thụy Khuê và được ghi nhận là thành phần quản lý và sử dụng.

 Đến năm 1972, ông Đối chết, bà Muối tiếp tục sống một mình tại căn nhà nêu trên. Ngày 13-1-1980, UBND Tiểu khu Thụy Khuê có Công văn đề nghị UBND khu phố Ba Đình giải quyết việc sử dụng nhà số 185 Thụy Khuê theo đề nghị của Chi nhánh Ngân hàng Công thương Ba Đình. Ngày 20-3-1980, UBND khu phố Ba Đình có Thông báo số 176 tạm giao cho Chi nhánh Ngân hàng Công thương Ba Đình sử dụng, sửa chữa lại căn nhà số 185 Thụy Khuê để mở rộng mạng lưới tiết kiệm cho tiểu khu. Trước tình hình như vậy, bà Muối đã phản đối và không chấp nhận việc cho ngân hàng vào sử dụng căn nhà.

Ngày 14-4-1980, UBND khu phố Ba Đình có Thông báo (không số) chính thức giao căn nhà số 185 Thụy Khuê cho Chi nhánh Ngân hàng Công thương Ba Đình sử dụng. Năm 1981, Chi nhánh Ngân hàng Công thương Ba Đình có cải tạo căn nhà phía mặt ngoài đường phố Thụy Khuê để làm Quỹ tiết kiệm số 22, còn bà Muối sử dụng một gian nhà phía sau có lối đi (theo tài liệu ghi chép lại, căn nhà cũ là nhà cấp 4, lợp mái lá). Quỹ tiết kiệm số 22 hoạt động từ năm 1981 đến tháng 2-1996 thì tạm dừng do việc điều chỉnh lại mạng lưới kinh doanh của ngân hàng.

Theo trình bày của CCB Lê Bích Hằng hiện đang sống tại căn nhà 185 Thụy Khuê: Năm 1990, bà Muối có đón ông Nguyễn Văn Đại (sinh năm 1963, gọi bà Muối là dì ruột, là cán bộ Tổng cục II - Bộ Quốc phòng ) và bà Lê Bích Hằng (sinh năm 1968, cán bộ Tổng cục II - vợ ông Đại) về sống cùng bà để có người chăm sóc và sinh sống lâu dài. Năm 1995, bà Muối làm đơn xin xác lập quyền sở hữu toàn bộ ngôi nhà số 185 Thụy Khuê và được UBND phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ xác nhận. Năm 1998, bà Muối đã bảo lãnh và làm thủ tục nhập khẩu vợ chồng và con cái ông Đại vào cùng sổ hộ khẩu của bà.

Ngày 26-9-2001, được sự ủy quyền của bà Muối, ông Đại đã làm đơn gửi Ngân hàng Công thương Ba Đình, UBND phường Thụy Khuê, UBND quận Tây Hồ đề nghị Chi nhánh ngân hàng Công thương Ba Đình di dời nốt số đồ đạc cũ hỏng còn để lại trong gian nhà chính để trả lại cho gia đình bà Muối. Ngày 17-7-2001, Chi nhánh Ngân hàng Công thương Ba Đình có xác nhận đã tiếp nhận đơn của ông Đại.

Ngày 18-7-2001, gia đình bà Muối tái sử dụng và cải tạo lại gian nhà mặt đường Thụy Khuê mà trước đó Quỹ tiết kiệm 22 đã sử dụng và có đơn đề nghị xác lập quyền sở hữu nhà, đất tại 185 Thụy Khuê gửi các cơ quan thẩm quyền TP. Hà Nội.

Ngày 25-8-2004, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định số 5345/QĐ-UB bác đơn của bà Dư Thị Muối. Tuy nhiên, ngày 16-9-2004, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Quyết định số 6014/QĐ-UB tạm dừng Quyết định số 5345 nêu trên, chờ xác minh, kiểm tra lại. Cũng năm 2004, bà Muối chết. Gia đình ông Đại, bà Hằng tiếp tục sử dụng căn nhà 185 Thụy Khuê và có đơn đề nghị xác lập quyền sở hữu căn nhà này.

Ngày 23-7-2008, UBND TP. Hà Nội ban hành Quyết định số 2968/QĐ-UBND với nội dung bác đơn của ông Đại, giao Sở Xây dựng xác lập thủ tục xác lập sở hữu nhà nước đối với căn nhà 185 Thụy Khuê, sau đó tổ chức chia đôi thửa đất (chia theo mặt phố Thụy Khuê) cho Chi nhánh Ngân hàng Công thương Ba Đình và gia đình ông Đại thuê sử dụng.

Không đồng ý với Quyết định 2968 của UBND TP. Hà Nội, ông Đại tiếp tục khiếu nại lên Bộ Xây dựng. Ngày 13-1-2009, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định số 32/QĐ-BXD có nội dung: Không công nhận Quyết định số 2968/QĐ-UBND ngày 23-7-2008 của UBND TP. Hà Nội; UBND TP. Hà Nội chỉ đạo các cơ quan chức năng hoàn tất các thủ tục đối với căn nhà 185 Thụy Khuê cho gia đình ông Đại theo quy định của khoản 3, Điều 10, Nghị định số 58/1998/NQ-UBTVQH của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.

Các cơ quan chức năng của TP. Hà Nội đã không thực hiện theo tinh thần đã nêu tại Quyết định số 32 của Bộ Xây dựng ngày 13-9-2009, nên gia đình ông Đại tiếp tục có đơn khiếu nại.

Ngày 15-3-2012, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn số 1668/VPCP-KNTN thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc, khẳng định: “Việc UBND TP. Hà Nội xác lập sở hữu Nhà nước đối với toàn bộ nhà đất số 185 Thụy Khuê là đúng pháp luật. Bộ Xây dựng căn cứ Nghị quyết số 23 và Nghị quyết 755 ban hành quyết định giải quyết lại khiếu nại về nhà đất số 185 Thụy Khuê theo hướng các bên được tiếp tục sử dụng như thời điểm năm 1980 do UBND khu phố Ba Đình bố trí”.

Từ văn bản chỉ đạo trên, ngày 22-5-2012, Bộ Xây dựng đã có công văn kiến nghị Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chỉ đạo giải quyết khiếu nại về nhà số 185 Thụy Khuê, giải quyết cho ông Đại ký hợp đồng thuê và mua phần diện tích phía sau theo Nghị định 61/CP, nếu ông Đại có nhu cầu thì bán chỉ định phần diện tích phía trước cho ông Đại theo giá thị trường tại thời điểm định giá, nếu không thì thu hồi phần diện tích này và tổ chức đấu giá theo quy định.

Từ những căn cứ nêu trên, Bộ Xậy dựng đã ban hành Quyết định số 269/QĐ-BXD công nhận một phần Quyết định số 2968/QĐ-UBND ngày 23-7-2008 của UBND TP. Hà Nội về giải quyết khiếu nại của ông Đại. Theo đó, công nhận việc bác đơn của ông Đại đòi quyền sở hữu nhà, đất tại 185 Thụy Khuê, giao Sở Xây dựng lập thủ tục xác lập sở hữu Nhà nước đối với căn nhà 185 Thụy Khuê. Đây cũng là quyết định cuối cùng của Bộ Xây dựng giải quyết khiếu nại đối với ông Đại về việc đòi quyền sở hữu nhà, đất tại 185 Thụy Khuê.

Năm 2016, ông Đại mất, bà Lê Bích Hằng - vợ ông Đại tiếp tục “đội đơn” đi gõ cửa khắp nơi nhưng đến nay vẫn không được giải quyết. Căn nhà 185 Thụy Khuê là nơi gia đình bà Muối sinh sống hơn 70 năm nay, nhưng mất đến 45 năm và ba thế hệ phải sống trong lỗi lo mất nhà vì được mang cái tên “nhà vô chủ”.