Kế thừa và phát huy giá trị di sản đạo học, hiền tài trong phát triển đất nước

Tham dự Hội thảo có các đồng chí: Đoàn Minh Huấn - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng; GS. TS Nguyễn Xuân Thắng nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; đồng chí Hoàng Trung Dũng - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban thường trực Ban Tổ chức Trung ương. Các đồng chí Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các Bộ, Ban ngành Trung ương ; các chuyên gia, nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa, giáo dục hàng đầu của Việt Nam đã tham dự.

Năm 1076, Quốc Tử Giám được thành lập dưới triều vua Lý Nhân Tông. Trong nhiều thế kỷ tồn tại, phát triển, Quốc Tử Giám trở thành trung tâm đào tạo nhiều bậc hiền tài cho quốc gia; tham gia tổ chức các kỳ thi tuyển chọn nhân tài; giám sinh tại đây được bổ nhiệm làm quan phụ trách việc học ở địa phương.Trải qua 950 năm, Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị - Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh: Trải qua các triều đại và những biến đổi của lịch sử, Quốc Tử Giám đã khẳng định vị thế là một thiết chế giáo dục tiêu biểu, biểu tượng đặc sắc của truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và tư tưởng trọng dụng hiền tài của dân tộc ta. Hệ thống 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu Quốc Tử Giám không chỉ có giá trị tôn vinh các bậc hiền tài, ghi dấu truyền thống khoa bảng mà còn lưu giữ quan niệm sâu sắc của cha ông ta về học vấn, đạo đức và trách nhiệm của người có học đối với đất nước.  Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội  Trần Đức Thắng, với vị thế là Thủ đô - trung tâm chính trị hành chính quốc gia, trung tâm lớn về giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo của cả nước, Hà Nội có trách nhiệm đặc biệt trong việc bảo tồn, phát huy di sản Quốc Tử Giám và tiếp nối truyền thống đạo học của dân tộc. Trách nhiệm ấy phải được thể hiện cụ thể hóa trong tư duy, trong định hướng phát triển, trong chính sách giáo dục, nghiên cứu phát triển khoa học, trọng dụng nhân tài và xây dựng môi trường văn hóa của Thủ đô.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cho biết: Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng vươn lên mạnh mẽ, đạt được hai mục tiêu 100 năm, hướng đến xây dựng đất nước Việt Nam phát triển hùng cường, văn minh, thịnh vượng.Để hiện thực hóa tầm nhìn ấy, giáo dục phải kiến tạo, phải dẫn dắt sự phát triển của Thủ đô, phát triển quốc gia. Văn hóa phải thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, động lực phát triển. Hiền tài là nguyên khí của quốc gia, nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh và hưng thịnh. Những giá trị kết tinh trong Quốc Tử Giám về truyền thống đạo học và tinh thần trọng dụng hiền tài không chỉ là những giá trị cần được bảo tồn mà còn phải được chuyển hóa thành động lực cho phát triển. Từ dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám, chúng ta hướng tầm nhìn tới năm 2076, kỷ niệm 1.000 năm Quốc Tử Giám và những chặng đường phát triển tiếp theo. Đó không chỉ là một dấu mốc về thời gian mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ di sản, phát huy truyền thống đạo học và chuẩn bị những nền tảng vững chắc cho tương lai của dân tộc.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng cũng nhấn mạnh, việc tổ chức Hội thảo lần này thể hiện sự quan tâm của Trung ương, Bộ Chính trị và cá nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với công tác phát hiện, thu hút và trọng dụng nhân tài. Đây đồng thời là hoạt động góp phần triển khai các nghị quyết, kết luận về giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài cho đất nước.Hội thảo chắc chắn sẽ là diễn đàn khoa học nghiêm túc, khách quan và cởi mở, nơi các nhà khoa học trao đổi thẳng thắn, tôn trọng những cách tiếp cận khác nhau, cùng tìm kiếm những luận cứ xác đáng và kiến nghị thiết thực. Điều quan trọng từ những kết quả nghiên cứu và trao đổi khoa học, chúng ta có thể nhận diện rõ hơn giá trị của di sản, thống nhất những định hướng và đề xuất được những giải pháp có ý nghĩa đối với thực tiễn phát triển đất nước. “Hội thảo sẽ phát huy trí tuệ, trách nhiệm của các nhà khoa học, các chuyên gia, góp phần làm sáng tỏ hơn giá trị lịch sử và tư tưởng của Quốc Tử Giám, khẳng định sức sống của di sản đạo học trong tiến trình phát triển quốc học Việt Nam. Đồng thời, gợi mở những định hướng có giá trị đối với sự nghiệp xây dựng phát triển đất nước trong giai đoạn mới” – Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng tin tưởng.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, đồng chí Đoàn Minh Huấn - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh  gợi mở ba vấn đề để hội thảo cùng trao đổi sâu hơn và rõ hơn. Thứ nhất, vấn đề di sản đạo học hiện tại qua nghiên cứu 950 năm Quốc Tử Giám gợi mở điều gì cho phát triển đào tạo, trọng dụng nhân tài trong quản trị quốc gia, phát triển đất nước? Thứ hai, làm thế nào để người tài được giao đúng việc và có điều kiện phát huy sở trường. Thứ ba, làm thế nào để phát huy đầy đủ, xứng tầm giá trị di sản Quốc Tử Giám, nhất là trong giáo dục đào tạo? Di sản Quốc Tử Giám có thể phát huy giá trị ở nhiều lĩnh vực, nhiều tầm cấp khác nhau nhưng công nghiệp di sản, du lịch văn hóa, giáo dục, xây dựng thương hiệu, kinh tế đổi tượng, kinh tế sáng tạo.

Hội thảo đã có gần 70 tham luận và 4 chuyên đề nghiên cứu chuyên sâu của các nhà khoa học, chuyên gia về văn hóa, lịch sử, giáo dục. Các tham luận tập trung làm rõ những giá trị tiêu biểu của di sản Quốc Tử Giám: truyền thống hiếu học và khát vọng vươn lên bằng tri thức; đạo lý tôn sư trọng đạo, đề cao nhân cách và trách nhiệm trong sự nghiệp giáo dục; tư tưởng trọng dụng hiền tài, coi nhân tài là nguồn lực quan trọng đối với vận mệnh quốc gia; vai trò của Quốc Tử Giám trong lịch sử giáo dục và quản trị quốc gia, nhận diện những giá trị có thể kế thừa trên tinh thần khoa học, khách quan, phù hợp điều kiện hiện nay.Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo phát triển mạnh mẽ, một số tham luận cũng tập trung vào kinh nghiệm của Quốc Tử Giám với phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời và nguồn nhân lực chất lượng cao; bảo tồn, phát huy giá trị Văn Miếu-Quốc Tử Giám gắn với giáo dục di sản, ứng dụng công nghệ, giao lưu học thuật và sáng tạo văn hóa trong công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.