Thượng tôn lương tâm

  Nhân dân cả nước, trong đó có các CCB vừa tham gia và chứng kiến nhiều hoạt động nhân Ngày Pháp luật Việt Nam (9-11), lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật. Thực tế đã chứng minh, trong bất kỳ một xã hội nào tinh thần thượng tôn pháp luật đều được coi là nền tảng để xây dựng một cộng đồng vững mạnh, công bằng và phát triển. Thượng tôn pháp luật không chỉ là trách nhiệm của cá nhân mà còn là trách nhiệm của toàn bộ xã hội.

  Thế nhưng, theo ý kiến của nhiều CCB, để xã hội phát triển văn minh, hạnh phúc thì việc thượng tôn pháp luật vẫn chưa đủ mà phải hướng tới thượng tôn lương tâm.   

  Lương tâm là từ Hán – Việt có  nghĩa là “tâm hồn tốt” hoặc “tâm hồn hướng về điều thiện”.   Pháp luật chỉ quy định những điều cấm hoặc bắt buộc, là hạn mức tối thiểu của đạo đức.  Lương tâm chính là hạn mức tối đa, giúp con người làm điều đúng đắn ngay cả khi không có ai giám sát hay không có luật nào bắt buộc.  Lương tâm thúc đẩy chúng ta biết đau trước nỗi đau của người khác, từ đó sẵn sàng giúp đỡ và bảo vệ những người yếu thế. Khi biết hổ thẹn với lương tâm, con người sẽ tự giác tránh xa cái ác, cái xấu và hướng về cái thiện một cách tự nhiên. Một xã hội mà ai cũng thượng tôn lương tâm sẽ giảm thiểu được sự lừa lọc, gian dối trong kinh doanh, giáo dục, y tế và đời sống hàng ngày.

  "Nhân chi sơ, tính bổn thiện/ Tính tương cận, tập tương viễn " (có nghĩa con người khi mới sinh ra, bản tính vốn dĩ hiền lành, thuần khiết và tốt đẹp. Tính ban sơ của mọi người gần giống nhau, nhưng do thói quen, môi trường sống và sự giáo dục mà dần trở nên khác biệt) là hai câu mở đầu nổi tiếng trong cuốn Tam Tự Kinh - một tác phẩm giáo khoa kinh điển của Trung Quốc xưa và cũng rất thịnh hành trong giáo dục ở nước ta thời phong kiến trước đây.  Thông điệp cốt lõi từ hai câu này  nhấn mạnh tầm quan trọng của việc học tập, tu dưỡng và giáo dục. Nếu không được dạy dỗ, rèn luyện hoặc bị ảnh hưởng bởi các thói hư tật xấu trong xã hội, bản tính tốt đẹp ban đầu có thể bị che mờ hoặc thay đổi. Chính vì lẽ đó, để xã hội tốt đẹp, rất cần sự nuôi dưỡng và giáo dục  lương tâm. 

  Có người ví lương tâm giống như  chiếc la bàn; nó chỉ đúng hướng, nhưng chỉ khi nó không bị lệch bởi các “nam châm” xung quanh. Nếu ta sống trong một môi trường đầy rẫy dối trá và bất công, lương tâm có thể bị “lệch chuẩn.” Ban đầu, ta có thể áy náy khi làm điều sai, nhưng nếu ta phớt lờ lương tâm quá nhiều lần, dần dần, ta sẽ không còn cảm thấy cắn rứt nữa. Vì vậy, để thượng tôn lương tâm, trước hết phải thượng tôn pháp luật./.