Chính sách đúng - Thực hiện tốt: Người có công được thụ hưởng trọn vẹn

Hội CCB Việt Nam tích cực đưa Pháp lệnh vào cuộc sống

Để đưa chính sách ưu đãi trở thành văn hóa tri ân, để mỗi quy định của Pháp lệnh không chỉ nằm trên giấy mà thực sự đến được với từng người có công, từng gia đình chính sách, Hội thảo “Đưa Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng vào cuộc sống” do Báo CCB Việt Nam phối hợp với Viện Nghiên cứu pháp luật và chính sách doanh nghiệp tổ chức ngày 26-8-2026 có ý nghĩa thiết thực. Hội thảo tập trung làm rõ những điểm mới của Pháp lệnh và đặt ra những vấn đề có tính căn cốt đối với quá trình tổ chức thực hiện: làm thế nào để chính sách đến đúng người, quyền lợi đến đúng lúc, thủ tục đơn giản nhất và sự chăm lo thiết thực nhất; làm thế nào để không còn những trường hợp đủ điều kiện nhưng chưa được thụ hưởng chính sách; đồng thời phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội trong thực hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”.

Phát biểu tại Hội thảo, Trung tướng Khuất Việt Dũng - Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó chủ tịch Hội CCB Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu phải khẩn trương hoàn thiện văn bản hướng dẫn, rà soát những trường hợp chưa được hưởng đầy đủ chính sách, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu người có công chính xác, liên thông, an toàn. Điều đặc biệt đáng chú ý là yêu cầu phải lấy chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của người có công làm thước đo hiệu quả thực hiện Pháp lệnh. Trong toàn bộ hệ thống chính trị, Hội CCB Việt Nam có đội ngũ hội viên từng chiến đấu, phục vụ chiến đấu, trực tiếp chứng kiến chiến tranh và hiểu sâu sắc giá trị của hòa bình. Hội có mạng lưới tổ chức rộng khắp ở cơ sở, gần dân, sát dân và đặc biệt gần những gia đình chính sách. Chính vì vậy, bên cạnh vai trò tuyên truyền, vận động hội viên thực hiện chính sách, Hội CCB còn là một chủ thể tích cực tham gia đưa chính sách đến với từng người có công, từng gia đình, từng địa bàn dân cư.

Trung tướng Khuất Việt Dũng cho biết, quán triệt các quyết định, quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo quốc gia 515 và “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Trung ương Hội CCB Việt Nam đã chủ động chỉ đạo Hội CCB các cấp triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ, huy động sự tham gia của hội viên CCB và các tầng lớp nhân dân.

Anh hùng Lao động Trần Hồng Quảng - Uỷ viên Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp của Thương binh và Người khuyết tật Việt Nam nhấn mạnh: Chiến tranh đã lùi xa nhiều thập kỷ nhưng vẫn còn những liệt sĩ chưa trở về với gia đình, quê hương; trong khi các nhân chứng chiến tranh và đồng đội của liệt sĩ ngày càng cao tuổi, sức khỏe giảm sút. Vì thế, công tác tìm kiếm phải được triển khai với tinh thần “chạy đua với thời gian”, tranh thủ từng nguồn thông tin, từng nhân chứng và từng dấu tích còn lại. Mỗi thông tin được xác minh hôm nay có thể là cơ hội cuối cùng để một gia đình biết được nơi người thân mình đã nằm xuống. Đó là trách nhiệm không thể chậm trễ.

Từ “mức hưởng” đến “chất lượng sống”

Một điểm đáng chú ý của Pháp lệnh sửa đổi là mục tiêu chính sách hướng tới bảo đảm người có công và gia đình người có công có mức sống từ trung bình khá trở lên so với cộng đồng dân cư nơi cư trú.

Trung tướng Trần Bá Thiều đã chỉ ra một chuyển biến rất đáng suy nghĩ: Từ mức hưởng phải chuyển mạnh sang bảo đảm chất lượng sống, bởi tiền trợ cấp dù cần thiết nhưng không thể thay thế hoàn toàn cho chất lượng cuộc sống. Một người có công cao tuổi cần không chỉ chế độ đúng và đủ, mà còn cần được chăm sóc sức khỏe, được thăm hỏi, được hỗ trợ khi khó khăn, được tiếp cận các dịch vụ xã hội và được sống trong một môi trường mà sự hy sinh của mình được xã hội ghi nhớ và tôn trọng.

Trung tướng Trần Bá Thiều đặt vấn đề rất sâu sắc: Từ mở rộng chính sách phải chuyển sang bảo đảm công bằng chính sách. Mỗi người, mỗi trường hợp có hoàn cảnh lịch sử khác nhau; nhưng chính sách phải ghi nhận đúng, đủ, công bằng và có căn cứ. Việc cho phép xem xét công nhận người có công trong trường hợp thiếu hồ sơ nhưng có căn cứ thực tiễn, lịch sử rõ ràng là một bước tiến quan trọng, bởi chiến tranh đã qua nhiều thập kỷ, việc thất lạc hồ sơ là điều khó tránh khỏi.

Hội CCB có thể phát huy vai trò giám sát xã hội rất quan trọng trong quá trình này. Hội viên CCB với uy tín tại cộng đồng, với sự hiểu biết về lịch sử, đồng đội và địa bàn có thể trở thành những “tai mắt” từ cơ sở, góp phần cung cấp thông tin, phát hiện những trường hợp còn bỏ sót và phản ánh những bất cập trong thực hiện chính sách.

Từ “chính sách tri ân” đến “văn hóa tri ân”

Trung tướng Trần Bá Thiều cho rằng cần nhìn nhận quá trình đưa Pháp lệnh vào cuộc sống theo hướng đưa “chính sách tri ân” của Nhà nước lan toả, trở thành văn hóa tri ân của quốc gia.

Nhiều ý kiến được nêu tại Hội thảo cho rằng cần thực hiện nguyên tắc “xã hội hóa nguồn lực, không xã hội hóa trách nhiệm ngân sách nhà nước”. Nhà nước phải bảo đảm nguồn lực và trách nhiệm thực hiện chính sách theo quy định; đồng thời huy động thêm nguồn lực xã hội để hình thành một “hệ sinh thái tri ân”.

Để biến tư tưởng ấy thành hiện thực, Hội CCB cần tiếp tục khẳng định vai trò của mình không chỉ với tư cách một tổ chức chính trị - xã hội, mà còn là cầu nối giữa người có công, thân nhân người có công với cấp ủy, chính quyền và các cơ quan thực hiện chính sách.

Đồng chí Nguyễn Thái Bình - Phó trưởng Ban Công tác Trung ương Hội CCB Việt Nam, nhấn mạnh rằng sau khi Pháp lệnh được ban hành, cần khẩn trương xây dựng các văn bản hướng dẫn, rà soát những quy định không còn phù hợp với tổ chức bộ máy mới và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong công nhận và thực hiện chính sách người có công thời gian qua. Ý kiến này đặt ra một yêu cầu rất thực tế: Chính sách muốn đến được với người dân phải đi qua được “khâu cuối” là cơ sở. Trung ương ban hành chính sách là quan trọng, nhưng cán bộ ở xã, phường mới là những người trực tiếp tiếp nhận hồ sơ, hướng dẫn thủ tục, giải quyết hoặc chuyển xử lý những yêu cầu của người dân.

Cũng tại Hội thảo, thương binh Chu Văn Thảo, từ thực tiễn hơn 20 năm làm công tác trợ giúp pháp lý và tiếp xúc với người có công, cũng chỉ ra một vấn đề đáng lưu ý: Vẫn còn trường hợp người thụ hưởng gặp khó khăn khi giải quyết chế độ; một số nơi còn gây phiền hà, trong khi nhiều người có công tuổi cao, sức khỏe hạn chế và khả năng tiếp cận thủ tục hành chính khó khăn. Vì vậy, cần đơn giản hóa thủ tục, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ ngay từ cơ sở và nâng cao trách nhiệm của cán bộ trực tiếp giải quyết chính sách.

Đại tá Đỗ Phú Thọ - Tổng Biên tập Báo CCB Việt Nam nhấn mạnh vai trò của báo chí trong phổ biến pháp luật và đưa Pháp lệnh vào cuộc sống. Theo đó, báo chí không chỉ truyền tải chủ trương, chính sách mà còn phải phản ánh tâm tư, nguyện vọng của người có công; phát hiện bất cập, vướng mắc và những vấn đề phát sinh trong thực tiễn thi hành. Hội có mạng lưới cơ sở, có hội viên, có khả năng nắm bắt tình hình; báo chí có chức năng phản ánh, phân tích, giám sát xã hội và tạo diễn đàn công luận. Nếu công tác phối hợp tốt, sẽ hình thành một kênh phản hồi chính sách rất quan trọng: Từ cơ sở phát hiện vấn đề, từ thực tiễn phản ánh bất cập, từ tiếng nói của người có công kiến nghị hoàn thiện chính sách. Báo chí cũng cần tránh cách tuyên truyền đơn thuần đọc lại văn bản pháp luật. Như ý kiến tại Hội thảo, những quy định khô khan cần được chuyển thành câu chuyện, tình huống, hỏi - đáp, hướng dẫn cụ thể; ứng dụng truyền thông đa nền tảng và bám sát cơ sở, nơi chính sách trực tiếp đến với người dân.

Tiến sĩ Phạm Gia Yên - Viện trưởng Viện Nghiên cứu pháp luật và chính sách doanh nghiệp khẳng định: Giá trị của Pháp lệnh chỉ thực sự được khẳng định khi các quy định của pháp luật trở thành quyền lợi thiết thực trong cuộc sống của người có công và thân nhân người có công. Đồng thời, cần tiến xa hơn mục tiêu “đưa Pháp lệnh vào cuộc sống” để xây dựng “văn hóa tri ân”. Đưa Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng vào cuộc sống cần sự phối hợp của cả hệ thống chính trị; trong đó Hội CCB, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí, doanh nghiệp, doanh nhân và cộng đồng dân cư đều có vai trò.

Một chính sách tốt chỉ thực sự có ý nghĩa khi đến được với đúng người, đúng lúc và bằng một phương thức nhân văn, thuận lợi nhất. Bởi vậy, để mỗi người có công được chăm lo tốt hơn, mỗi gia đình chính sách được tiếp thêm niềm tin và mỗi thế hệ trẻ hiểu sâu sắc hơn giá trị của hòa bình hôm nay, cần biến chính sách thành hành động, biến hành động thành trách nhiệm và biến trách nhiệm thành văn hóa. Khi đó, chính sách ưu đãi người có công trở thành sự vun đắp niềm tin cho hiện tại và trao truyền những giá trị tốt đẹp cho tương lai.