Tết Nguyên tiêu ở Hội An: Mạch nguồn tâm linh, điểm tựa tinh thần

Lễ hội có bề dày lịch sử lâu đời

Theo quan niệm dân gian, Tết Nguyên tiêu còn gọi là Tết Thượng nguyên - ngày rằm đầu tiên của năm, được xem là dịp “Thiên quan tứ phước”. Từ lâu, người Hội An xem đây là “cái Tết sau Tết”, thời điểm mở đầu cho một năm mới hanh thông, an hòa.

Tết Nguyên tiêu ở Hội An có nguồn gốc từ nhiều quan niệm khác nhau, ở mỗi cộng đồng địa phương có tục lệ cúng tế riêng nhưng có cùng một đặc điểm chung đó là nhân ngày rằm đầu tiên của một năm, người dân bày tỏ tấm lòng tôn kính đối với các chư vị Phật, các vị thần, tiền nhân... cầu mong cuộc sống ấm no, hạnh phúc.

Tin nên đọc

Du lịch Đà Nẵng: Định hướng hiệu quả sau sáp nhập

09:03 15/07/2025

Những ngày đầu tháng 3, các nghi lễ truyền thống được trang trọng tổ chức tại Chùa Ông, Chùa Bà, các hội quán người Hoa, đình làng, nhà thờ tộc, các di tích trong Khu phố cổ và các vùng lân cận (phường Hội An, thành phố Đà Nẵng). Song song, lễ cúng Nguyên Tiêu, giỗ Tổ Tiền hiền và các nghi thức dâng hương cầu an thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, gìn giữ mạch nguồn tâm linh bền chặt của cộng đồng cư dân phố Hội qua nhiều thế kỷ.

Ở Hội An, hầu như gia đình nào cũng cúng vào dịp Tết Nguyên tiêu để thực nguyện những điều phước thiện, cầu cho một năm mới mưa thuận gió hòa, an lành, may mắn đến với gia đình. Từ tờ mờ sáng, đường phố Hội An đã đông người hơn hẳn ngày thường. Đối với những người ở xa, lễ hội là dịp để đi dạo phố cổ và chuẩn bị cho buổi lễ cầu tài, xin lộc đầu năm vào buổi sáng sớm.

Trong ký ức của lớp người cao tuổi cũng như qua các tư liệu cho thấy vào nhiều thế kỷ về trước, Tết Nguyên tiêu ở Hội An được tổ chức khá long trọng, nhộn nhịp, với nhiều hoạt động phong phú, đặc sắc, đặc biệt trong đó có sự đóng góp của cộng đồng người Hoa.

Theo Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, Tết Nguyên Tiêu ở Hội An không đơn thuần là một lễ hội mà còn là biểu hiện sinh động của một đô thị di sản, nơi các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được gìn giữ trong chính nhịp sống của cộng đồng.

Chính những giá trị mang tính bản sắc riêng cũng như làm sâu lắng điểm tựa tinh thần cho cư dân địa phương, Tết Nguyên tiêu ở Hội An được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào năm 2023.

Giữ gìn mạch nguồn tâm linh

Năm nay, Tết Nguyên tiêu ở Hội An có sự tham gia của Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Ngô Xuân Thắng, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi cùng lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao, Du lịch và đại diện lãnh đạo các phường trong không gian di sản văn hóa thế giới Hội An.

Trong tiếng trống lân rộn rã, đoàn diễu hành với sự tham gia của các hội quán người Hoa ở Hội An và đông đảo người dân, du khách, đi qua các tuyến đường Lê Lợi, Bạch Đằng, Trần Phú trước khi kết thúc tại miếu Quan Công.

Các hoạt động song hành còn tái hiện không gian Hội An xưa, nơi những ngọn nến lung linh, ánh đèn lồng ấm áp, những tà áo dài thướt tha và nhịp sống thanh bình giao hòa trong tiếng thơ ca, nhạc họa văng vẳng khắp các ngõ phố.

Có thể thấy, lễ hội đang tiếp tục khẳng định bản sắc riêng của Hội An, không chỉ là điểm tựa tinh thần cho cư dân địa phương, mà còn là điểm hẹn văn hóa độc đáo đối với du khách trong nước và quốc tế. Từ đó, giúp du khách cảm nhận trọn vẹn chiều sâu văn hóa và đời sống tinh thần của một đô thị di sản văn hóa thế giới, đô thị sáng tạo của UNESCO.

Tin nên đọc

Đà Nẵng sôi động đua thuyền trên sông Thu Bồn

21:41 26/02/2026

Ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An khẳng định Tết Nguyên tiêu có vai trò rất lớn trong đời sống văn hóa của cộng đồng cư dân Hội An từ trong lịch sử cho đến hiện nay trên nhiều phương diện, vừa thỏa mãn nhu cầu tâm linh; tạo môi trường để cá nhân và cộng đồng sáng tạo nên những giá trị về văn hóa, nghệ thuật và bảo tồn, phát huy các giá trị truyền thống văn hóa tốt đẹp của quê hương.