Xuất phát từ vị trí, vai trò đặc thù của Quân đội, pháp luật Việt Nam từ trước đến nay luôn xác lập một hệ thống tư pháp quân sự tương đối độc lập trong tổng thể nền tư pháp quốc gia, bao gồm Cơ quan Điều tra hình sự, Viện Kiểm sát quân sự và Tòa án quân sự. Mô hình này không phải là sự phân biệt đối xử hay tạo ra một hệ thống tư pháp riêng, mà là sự lựa chọn phù hợp với đặc điểm tổ chức, hoạt động của Quân đội, đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo vệ bí mật quân sự, giữ nghiêm kỷ luật Quân đội, bảo đảm sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với Quân đội nhân dân Việt Nam.