Khi nỗi đau trở thành công cụ câu view, câu like

Ngày 17/9, tại chợ Tân Long (xã Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị) xảy ra một vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng. Xe tải mang biển kiểm soát: 37C-587.63, chạy hướng Đông Hà - Lao Bảo mất phanh, lao thẳng vào khu chợ đông đúc. Vụ việc khiến 3 người tử vong (trong đó có một phụ nữ mang thai) và 9 người khác bị thương phải nhập viện cấp cứu.

Nỗi đau nhân đôi khi mạng xã hội tiếp tay tin giả

Khoảnh khắc tang thương ấy đã biến khu chợ vốn nhộn nhịp thành hiện trường ám ảnh. Tiếng kêu cứu, tiếng còi xe cứu thương xen lẫn cảnh người dân hoảng loạn để lại nỗi bàng hoàng khó quên cho các nhân chứng. Ngay sau sự việc, lực lượng chức năng nhanh chóng phong tỏa hiện trường, cùng người dân đưa các nạn nhân bị thương đi cấp cứu.

Kết quả kiểm tra ban đầu xác định tài xế và phụ xe đều âm tính với ma túy, không có nồng độ cồn. Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam tài xế Trần Minh Hoàng về tội “Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ” theo khoản 3, Điều 260, Bộ luật Hình sự. Song song, Cục Cảnh sát Giao thông phối hợp Công an tỉnh Quảng Trị tiếp tục điều tra tình trạng kỹ thuật xe và việc họp chợ lấn chiếm lòng đường, hành lang an toàn giao thông.

Tuy nhiên, trong khi người dân và cơ quan chức năng đang nỗ lực khắc phục hậu quả, trên mạng xã hội lại lan truyền nhiều thông tin sai lệch. Không ít tài khoản sử dụng hình ảnh do trí tuệ nhân tạo (AI) dựng nên, gắn kèm lời mô tả giật gân, thêm thắt chi tiết kinh hoàng để thu hút sự chú ý. Nhiều người nhầm tưởng đó là hình ảnh thật, vội vàng chia sẻ mà không kiểm chứng.

Việc phát tán những hình ảnh hư cấu không chỉ bóp méo sự thật mà còn khoét sâu nỗi đau của gia đình nạn nhân. Khi mất mát còn chưa nguôi, việc phải đối diện với hình ảnh giả mạo liên quan đến người thân khiến họ chịu thêm cú sốc tinh thần. Đó là hành vi thiếu nhân tính, biến bi kịch thành công cụ để câu view, câu like.

Để lại vết thương tâm lý nặng nề

Một chuyên gia truyền thông nhận định: “Tin giả, đặc biệt là những hình ảnh được dựng lại bằng công nghệ, có sức lan tỏa nhanh gấp nhiều lần so với thông tin chính thống. Khi chúng khai thác sự hiếu kỳ và đánh vào cảm xúc bi thương, hậu quả không chỉ dừng lại ở việc gây nhiễu loạn dư luận mà còn để lại vết thương tâm lý cho nạn nhân và thân nhân”.

Điểm chung của những bài đăng kiểu này là dùng hình ảnh gây sốc, ngôn từ bi thương hoặc phẫn nộ thái quá để khơi gợi cảm xúc. Nhờ vậy, chúng dễ dàng đạt hàng chục nghìn lượt xem, hàng trăm nghìn lượt chia sẻ. Nhưng cái giá để lại là dư luận hoang mang, tin giả lan rộng và gia đình nạn nhân thêm tổn thương, thậm chí rơi vào khủng hoảng tâm lý.

“Mạng xã hội cho phép thông tin được lan truyền nhanh chóng, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thiếu ý thức trách nhiệm. Người dùng chính là những chủ thể tạo ra sức lan tỏa. Chỉ một cú nhấp chuột chia sẻ thiếu kiểm chứng cũng có thể tiếp tay cho tin giả và làm gia tăng tổn thất tinh thần” - vị chuyên gia này nêu quan điểm.

Trách nhiệm không chỉ thuộc về người dùng, mà còn nằm ở các nền tảng mạng xã hội. Khi thuật toán ưu tiên nội dung gây sốc để tối đa hóa lợi nhuận quảng cáo, chúng vô tình tạo môi trường thuận lợi cho tin giả và nội dung câu view bất chấp.

Vụ tai nạn ở chợ Tân Long đã cướp đi 3 sinh mạng, 9 người khác vẫn đang điều trị tại bệnh viện, gia đình họ phải gánh chịu nỗi đau chồng chất. Những mất mát này là không gì bù đắp nổi. Trong lúc này, điều cần nhất không phải là sự hiếu kỳ hay những dòng bình luận vô cảm trên mạng, mà là sự sẻ chia, sự đồng cảm và những hỗ trợ thiết thực. Một lời động viên, một nghĩa cử tưởng nhớ mới thực sự xoa dịu phần nào nỗi đau của những gia đình bất hạnh.