Khánh Hòa: “Báo động đỏ” về tình trạng phá rừng và săn bắt chim yến trái phép

Chủ trì hội nghị có các đồng chí: Trịnh Minh Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa; Trần Ngọc Hiếu - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Khánh Hòa; Trịnh Thị Hồng Vân - Chủ tịch HĐTV Công ty Yến sào Khánh Hòa. Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành của địa phương; lãnh đạo các xã, phường trong tỉnh và đại diện Công ty Yến sào Khánh hòa.

Năm 2025, dù các lực lượng chức năng của tỉnh Khánh Hòa đã triển khai quyết liệt nhiều giải pháp từ phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) đến tuần tra, truy quét, nhưng áp lực lên tài nguyên rừng vẫn rất lớn.

Theo thống kê từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, năm 2025 toàn tỉnh Khánh Hòa đã xảy ra 1 vụ cháy với diện tích 7,2 ha. Tuy nhiên, nhờ duy trì chế độ trực 24/24 giờ, nên vụ việc đã được xử lý kịp thời, không để xảy ra cháy lan diện rộng. Bên cạnh đó, lực lượng kiểm lâm cũng đã phát hiện 72 vụ phá rừng và 30 vụ khai thác rừng trái phép. Cơ quan chức năng đã xử lý 235 vụ vi phạm hành chính và khởi tố hình sự 6 vụ án.

Điểm nổi bật trong năm 2025 là công tác phát triển rừng đã đạt kết quả khả quan với hơn 1.353 ha rừng trồng tập trung, nâng tỷ lệ che phủ rừng toàn tỉnh lên 47,19%, đạt chỉ tiêu Nghị quyết HĐND tỉnh giao. Tuy nhiên, tại hội nghị lần này, các đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận những tồn tại trong công tác quản lý tại các khu vực trọng điểm như thôn Ma Lâm hay tình trạng lấn chiếm đất lâm nghiệp vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều địa phương trong tỉnh…Đồng thời đưa ra lời cảnh tỉnh mạnh mẽ về nguy cơ suy kiệt tài nguyên thiên nhiên nếu không có những hành động quyết liệt và đồng bộ từ các cấp chính quyền.

Một trong những nội dung nóng nhất tại hội nghị là tình trạng săn bắt chim yến trái phép đang lan rộng ở nhiều địa phương trong tỉnh. Khánh Hòa hiện có 1.425 nhà yến và 173 hang yến tự nhiên, mang lại sản lượng hơn 19.300 kg tổ yến trong năm 2025. Tuy nhiên, đằng sau con số tăng trưởng 2,29% là một thực tế khốc liệt: nạn săn bắt bằng lưới tàng hình đang đẩy quần thể chim yến vào con đường suy kiệt.

Theo đồng chí Trịnh Thị Hồng Vân, Chủ tịch HĐTV Công ty Yến sào Khánh Hòa, bình quân mỗi năm Công ty Yến sào Khánh Hòa phối hợp giải cứu từ 4.000 đến 5.000 cá thể chim. Trong 7 năm qua, tổng số chim được giải cứu lên tới gần 35.000 con, thu giữ trên 2.000 tấm lưới bẫy. Dù nỗ lực bảo vệ đàn chim yến của Công ty rất lớn, nhưng thiệt hại vẫn ở mức báo động. Năm 2025, sản lượng tại các nhà yến trên toàn tỉnh giảm phổ biến từ 30% đến 40% so với năm trước, trong khi toàn tỉnh có hơn 1.400 nhà yến với tổng vốn đầu tư trên 2.000 tỷ đồng. Nếu chim yến tiếp tục bị săn diệt, nguồn vốn khổng lồ này của nhân dân sẽ bị lãng phí, sinh kế của hàng nghìn hộ dân sẽ bị đe dọa.

Chim yến đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu diệt côn trùng gây hại cho nông nghiệp. Một con chim bị bắt không chỉ là mất đi một cá thể, mà là mất đi cả một cặp chim chung thủy và khoảng 20-30 tổ yến trong suốt vòng đời. “Nếu không có giải pháp đủ mạnh, chỉ trong khoảng 5 năm tới, nhiều nhà yến tại Khánh Hòa có nguy cơ không còn chim để khai thác”- Đây là lời cảnh báo đầy sức nặng được đưa ra tại hội nghị.

Tại Hội nghị, các đại biểu đã thống nhất gắn kết hai nhiệm vụ: bảo vệ rừng và bảo vệ chim yến là hai vấn đề có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ với nhau. Theo đó, rừng tự nhiên là môi trường sống, là nơi cung cấp nguồn thức ăn (côn trùng) dồi dào cho chim yến. Khi rừng bị tàn phá hoặc đất rừng bị lấn chiếm, nguồn thức ăn cạn kiệt khiến đàn chim giảm sức sống, dễ tổn thương hơn trước các hành vi săn bắt. Do vậy, việc bảo vệ rừng chính là bảo vệ “bát cơm” của đàn chim yến, bảo vệ đa dạng sinh học và tạo nền tảng bền vững cho thương hiệu quốc gia Yến sào Khánh Hòa.

Phát biểu tại hội nghị, lãnh đạo UBND tỉnh và đại diện Công ty Yến sào Khánh Hòa cũng nhấn mạnh việc bảo vệ chim yến và rừng phải được xem là nhiệm vụ quản lý nhà nước thường xuyên, liên tục. Trong đó tập trung vào các nhóm giải pháp trọng tâm như: Nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ vào việc theo dõi, giám sát đàn chim yến và quản lý rừng; các hành vi phá rừng, săn bắt chim yến phải được xử lý kịp thời, triệt để và mang tính răn đe cao, không dừng lại ở việc xử phạt hành chính đơn thuần; gắn chặt hiệu quả công tác bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với trách nhiệm của lãnh đạo chính quyền cơ sở (xã, phường). Đồng thời tuyên truyền, vận động người dân chủ động phát hiện và tố giác các hành vi dùng lưới giăng bẫy chim yến tại các địa bàn trọng điểm.

Đồng chí Trịnh Thị Hồng Vân, Chủ tịch HĐTV Công ty Yến sào Khánh Hòa phát biểu khẳng định: “Bảo vệ chim yến không chỉ là bảo vệ nguồn thu hôm nay, mà còn là giữ gìn một di sản thiên nhiên, một giá trị bền vững cho các thế hệ mai sau. Công ty Yến sào Khánh Hòa cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, dành nguồn lực lớn cho công tác ấp nở nhân tạo và phục hồi quần thể chim yến, dù chi phí cho mỗi cá thể trưởng thành lên tới 400.000 - 500.000 đồng và mất hàng nghìn giờ công chăm sóc.”

Đã đến lúc các cấp, các ngành và người dân phải hành động quyết liệt hơn để cứu lấy màu xanh của rừng và sự sống của loài chim quý. Đó là thông điệp được đưa ra tại hội nghị để bảo vệ niềm tự hào của thương hiệu Yến sào Khánh Hòa, đồng thời là động lực phát triển kinh tế bền vững của tỉnh Khánh Hòa những năm tiếp theo.