Nghệ An: Nắng hạn kéo dài, nhiều diện tích cây trồng có nguy cơ mất trắng

Những ngày đầu tháng 7, khi PV Báo CCB Việt Nam đi thực tế tại nhiều xã của khu vực đồng bằng tỉnh Nghệ An nhận thấy trên các cánh đồng nhiều diện tích lúa đã bị cháy lá, nhiều cây lúa đã héo và có hiện tượng chết do khô hạn. Trên mặt ruộng do thiếu nước dài ngày mặt ruộng đã chuyển sang màu khô trắng, nứt nẻ những rãnh sâu. Nhiều diện tích cây hoa màu và cây ăn quả đã có tình trạng cây chết.

“Ở quê chúng tôi đã một tháng rưỡi nay trời nắng nóng liên tục không có một giọt mưa nên cây lúa, hoa màu nơi nào cũng bị hạn héo hết cả. Với cây lúa nhẽ ra thời điểm này đã phải có nước để dặm, bón thúc nhưng nay thì chịu vì không có nước. Trạm bơm từ kênh cũng chịu không còn nước để bơm, nếu tình trạng này kéo dài thêm mươi ngày, vài tuần nữa chắc vụ này mất trắng”, chị Nguyễn Thị Hường, phường Vinh Hưng, tỉnh Nghệ An cho biết.

Tại các khu vực đồng của xã Nghi Lộc tình cảnh cũng không khả quan hơn. Qua quan sát thấy không chỉ lúa mà ngay cả những bờ cỏ cũng đã héo úa vì nắng hạn. Gia đình anh Bùi Văn Cần (xóm Tân Sơn, xã Nghi Lộc) hàng năm đều làm vài chục nghìn mét vuông trồng lúa. Tuy nhiên, vụ Hè – Thu năm nay do nắng nóng từ đầu nên gia đình anh chỉ làm có một nửa diện tích so với mọi năm. Với kinh phí đầu tư mỗi sào khoảng hơn 600.000 đồng/sào tiền gieo sạ, phân bón, thuốc trừ sâu nhưng đến nay đều có nguy cơ đứng trước cảnh trắng tay. Theo anh cho biết, hiện gần một nửa diện tích lúa gia đình anh gieo trồng sau gieo sạ đã hơn 1 tháng vẫn chưa có nước bởi nước ở các trạm bơm nhỏ giọt không đủ cung cấp toàn bộ diện tích gieo trồng tại địa phương.

Không chỉ cây lúa mà nhiều diện tích trồng hoa màu, cây ăn quả trên địa bàn xã Nghi Lộc cũng đang trong tình cảnh cây chết héo vì thiếu nước. Như gia đình CCB Nguyễn Xuân Hải có vườn ổi hơn 100 gốc nhưng nay tỷ lệ ổi bị héo và chết do hạn hán tại vườn đã chiếm gần 1/3.

“Tôi cũng đã tìm đủ cách như bơm nước giếng khoan lên để tưới, lúc đầu còn hy vọng để có quả thu hoạch nhưng nay thì để giữ cho vườn cây sống cũng là điều khó nếu trời không sớm có  mưa. Một vườn cây ăn quả phải chăm vài năm mới bắt đầu có thu hoạch nếu giờ chết để phải làm lại thì khoản thiệt hại không hề nhỏ”, CCB Nguyễn Xuân Hải cho biết.

Qua ghi nhận của PV khu vực xã Nghi Lộc nhiều hồ đập, kênh sông cũng đã khô cạn tận đáy về mực nước chết không có nước bơm lên để ngăn hạn hán. Như kênh Thọ Sơn là một trong những kênh chính phục vụ nước tưới tiêu cho các xã Nghi Lộc, Vinh Hưng, Yên Trung… nhưng nay nước trên dòng kênh này nhiều vị trí chỉ còn bùn loãng.

“Nước kênh cạn khô nên để cứu lúa, hoa màu chúng tôi phải túc trực cứ được giọt nào dồn lại là tranh thủ bơm lên ngay. Nhưng cũng chỉ có nước rỉ ra từ mạch nước ngầm nên ngày chỉ bơm được tiếng, vài tiếng với chưa đầy nửa mức bơm bình thường kèm với bùn non. Nếu tình trạng này kéo dài chúng tôi sợ không còn nước mà bơm cứu lúa, hoa màu lại còn lo tình trạng xâm nhập mặn”, ông Lê Văn Lưu, cán bộ HTX Nghi Vạn, xã Nghi Lộc cho biết.   

Theo ông Nguyễn Thanh Bình, Trưởng phòng Nông nghiệp xã Nghi Lộc, vụ hè thu năm nay địa phương gieo cấy hơn 1.200ha lúa. Đến nay, khoảng 270ha đang thiếu nước tưới. Các trạm bơm vẫn được vận hành khi có điều kiện, song nguồn nước ngày càng khan hiếm. Đặc biệt, mực nước ở các sông chính xuống thấp làm gia tăng nguy cơ xâm nhập mặn, khiến nhiều thời điểm phải dừng bơm để tránh đưa nước mặn vào đồng ruộng.

Tại xã Lam Thành trên nhiều diện tích sản xuất tình trạng cũng không khả quan hơn. Toàn xã hiện có khoảng 80ha lúa bị ảnh hưởng. Qua kiểm tra thực tế, nhiều tuyến kênh dẫn bị ách tắc cục bộ, nguồn nước xuống thấp, trong khi bèo tây phát triển dày đặc, cản trở dòng chảy và làm giảm hiệu quả cấp nước cho các trạm bơm.

Trước thực trạng đó UBND xã Lam Thành đã chỉ đạo các trạm bơm thường xuyên theo dõi nguồn nước. Tranh thủ mỗi khi đủ điều kiện thuận lợi nhất phải vận hàng các trạm bơm hết công suất để cấp nước chống hạn.

Theo lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường Nghệ An), thống kê sơ bộ cho thấy gần 1.300ha lúa hè thu tại 9 xã trên địa bàn tỉnh đang thiếu nước tưới. Ngành nông nghiệp yêu cầu các địa phương sử dụng nguồn nước tiết kiệm, tập trung nạo vét, tu sửa hệ thống kênh mương để nâng cao khả năng dẫn nước. Với những diện tích không thể bảo đảm nguồn tưới, cần chủ động chuyển đổi sang các loại cây trồng chịu hạn nhằm giảm thiểu thiệt hại cho người dân.