Điểm sáng về chuyển đổi số trong lực lượng Bộ đội Biên phòng

Chủ động, quyết liệt trong lãnh đạo, chỉ đạo chuyển đổi số

Thực hiện quyết định số 1736/QĐ-BĐBP ngày 8-4-2025 của Tư lệnh BĐBP về việc “Thành lập Ban chỉ đạo của BĐBP về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, thực hiện Đề án 06 và cải cách hành chính”.

Nhận thức rõ chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu mà còn là cơ hội để rút ngắn khoảng cách phát triển giữa miền núi và miền xuôi, Đảng ủy, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu đã xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Trên cơ sở bám sát các nghị quyết, kế hoạch của Trung ương, Bộ Quốc phòng và của tỉnh, đơn vị đã chủ động tham mưu nhiều chủ trương, giải pháp mang tính đột phá.

Đặc biệt, việc Uỷ ban nhân dân tỉnh giao BĐBP tỉnh giữ vai trò chủ trì, điều phối chuyển đổi số khu vực biên giới đã khẳng định rõ vị thế, vai trò nòng cốt của lực lượng trong tiến trình này. Đây cũng là cơ sở quan trọng để triển khai đồng bộ, thống nhất các mô hình, giải pháp phù hợp với thực tiễn địa bàn. Đó là, đầu tư hạ tầng, xây dựng nền tảng số đồng bộ: Từ một địa bàn còn nhiều “vùng lõm” về sóng viễn thông, hạ tầng kỹ thuật hạn chế, BĐBP tỉnh đã từng bước khắc phục bằng nhiều giải pháp linh hoạt. Hệ thống trang thiết bị công nghệ được đầu tư tương đối đồng bộ với hàng chục máy tính, máy tính bảng, đường truyền mạng quân sự được kết nối đến các đơn vị.

Việc triển khai ký số, xử lý văn bản điện tử trên hệ thống mạng quân sự đã tạo bước chuyển căn bản trong công tác quản lý, điều hành. Tỷ lệ văn bản ký số đạt 100%, góp phần xây dựng môi trường làm việc hiện đại, giảm dần phụ thuộc vào giấy tờ truyền thống. Song song với đó, đơn vị tích cực phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông mở rộng vùng phủ sóng, hỗ trợ hàng nghìn người dân tiếp cận thiết bị thông minh, tạo nền tảng quan trọng để lan tỏa chuyển đổi số đến từng bản làng. Với phương châm: “Bình dân học vụ số” - đưa công nghệ đến từng người dân: Một trong những dấu ấn nổi bật của BĐBP tỉnh Lai Châu là việc triển khai hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”. Với phương châm “đi từng bản, đến từng hộ, hướng dẫn từng người”, hàng chục tổ công tác đã trực tiếp xuống cơ sở, giúp người dân tiếp cận công nghệ một cách đơn giản, dễ hiểu.

Hơn 2.000 lượt cán bộ, chiến sĩ và người dân được tập huấn kỹ năng số; hàng chục nghìn lượt người được hướng dẫn cài đặt, sử dụng các ứng dụng thiết yếu. Nhờ đó, nhận thức và kỹ năng số của người dân từng bước được nâng lên rõ rệt, từ chỗ thụ động sang chủ động ứng dụng công nghệ trong đời sống.

Điểm nổi bật làm nên “thương hiệu” chuyển đổi số của BĐBP tỉnh Lai Châu chính là hệ thống các mô hình sáng tạo, sát thực tiễn thiết thực, hiệu quả: Đó là “Thầy giáo quân hàm xanh - Đẩy nhanh chuyển đổi số”: Không chỉ là người lính bảo vệ biên cương, cán bộ, chiến sĩ còn trở thành “người thầy” giúp dân kỹ năng số. Mô hình đã giúp hàng nghìn hộ dân tiếp cận điện thoại thông minh, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, từng bước thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh. Hòm thư điện tử tố giác tội phạm ẩn danh: Ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm. Từ mô hình này đã tiếp nhận hàng chục nguồn tin có giá trị, góp phần triệt phá nhiều vụ án ma túy. Hòm thư điện tử thực hiện dân chủ cơ sở: Tạo kênh phản ánh minh bạch, hiện đại, giúp cấp ủy, chỉ huy nắm chắc tình hình tư tưởng bộ đội, kịp thời giải quyết vướng mắc, xây dựng đơn vị đoàn kết, vững mạnh. Thư viện pháp luật số: Đưa pháp luật đến gần hơn với cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân, không bị giới hạn bởi thời gian, không gian, góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Hướng dẫn người dân bán hàng trên sàn thương mại điện tử: Một bước đi đột phá trong phát triển kinh tế số vùng biên. Hàng chục hộ dân đã biết livestream, bán hàng online, với doanh thu hàng trăm triệu đồng, mở ra hướng đi mới cho nông sản địa phương.

Không chỉ phục vụ đời sống dân sinh, chuyển đổi số còn được BĐBP tỉnh Lai Châu gắn chặt với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Việc xây dựng “biên giới số”, nâng cao năng lực quản lý, giám sát, kết hợp tuyên truyền pháp luật trên không gian mạng đã góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội khu vực biên giới. Đồng thời, việc nâng cao nhận thức cho người dân về an toàn thông tin, phòng chống tin giả, thông tin xấu độc cũng là một “lá chắn mềm” quan trọng trong bảo vệ chủ quyền quốc gia trong thời đại số. Ở những địa bàn khó khăn nhưng nhờ sự nỗ lực của cán bộ, chiến sĩ, sự vào cuộc của chính quyền, hội CCB và sự hưởng ứng của người dân nên tỷ lệ đạt chuyển đối số cao như Vàng Ma Chải, Sin Suối Hồ, Pa Tần, Huổi Luông...

Khẳng định vị thế điểm sáng chuyển đổi số

Dù còn nhiều khó khăn về địa hình, hạ tầng và trình độ dân trí, nhưng với quyết tâm cao, cách làm sáng tạo và sự vào cuộc đồng bộ, BĐBP tỉnh Lai Châu đã từng bước khẳng định mình là điểm sáng trong chuyển đổi số.

Thành công của Lai Châu không chỉ nằm ở những con số, mô hình cụ thể mà còn ở sự thay đổi về tư duy - từ cán bộ, chiến sĩ đến người dân. Trao đổi với chúng tôi, Thiếu tướng Nguyễn Xuân Toàn - Ủy viên Thường vụ, Chủ nhiệm chính trị BĐBP, Phó trưởng ban chỉ đạo cho biết: “Mô hình chuyển đổi số của BĐBP Lai Châu đi đúng hướng, gắn chặt với chức năng nhiệm vụ của lực lượng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý biên giới; phát huy vai trò của nhân dân trong tham gia giữ gìn an ninh trật tự, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo. Nâng cao trách nhiệm bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới; các mô hình này cần được tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện và triển khai trong toàn lực lượng BĐBP”.