Công ty Cà phê 15 “sản xuất giỏi, dân vận tốt”

Công ty Cà phê 15 (Quân khu 5) gắn bó với vùng đất Tây Nguyên tròn 30 năm. Trong những năm qua, các thế hệ Bộ đội Cụ Hồ không chỉ sản xuất kinh doanh giỏi, xây dựng được thương hiệu “Cà phê 15 - cà phê người lính”, mà còn trở thành đơn vị điển hình trong công tác dân vận, mang lại no ấm cho buôn, làng vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).

TỪ TIÊU BIỂU TRONG SẢN XUẤT CÀ PHÊ

Công ty thành lập ngày 18-4-1996, trên cơ sở sáp nhập Công ty 53 (Binh đoàn 12), Nông trường 352 và Nông trường 712 (Binh đoàn 15), trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quốc phòng an ninh gắn với sản xuất kinh doanh trên địa bàn 3 phường, 8 xã của các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng và thành phố Đà Nẵng. Trong hành trình 30 năm sản xuất cà phê, mặc dù ngành cà phê Việt trải qua nhiều thăng trầm, nhưng Công ty Cà phê 15 luôn bảo toàn được nguồn vốn, trở thành điểm sáng của ngành hàng cà phê cả nước.”.

Thực tế cho thấy, để trở thành doanh nghiệp điển hình trong sản xuất cà phê, trước hết Công ty Cà phê 15 đặc biệt quan tâm đến việc đầu tư hệ thống công trình thủy lợi, bảo đảm đủ nguồn nước tưới cho cây cà phê, ngay cả khi Tây Nguyên xảy ra khô hạn nặng. Công ty đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng, xây dựng hơn chục hồ thủy lợi trữ nước; đồng thời ở những vườn cây mà nước từ hồ thủy lợi không vươn tới, đơn vị đầu tư các giếng khoan, hệ thống tưới nước tự động. Vào thời điểm khô hạn, thực hiện tưới nước tiết kiệm bằng phương pháp “tưới dí”, và kéo dãn chu kỳ tưới nước. Với hệ thống thủy lợi hiện có, đơn vị còn hỗ trợ nguồn nước tưới cho hàng trăm ha cà phê của bà con trên địa bàn đóng quân.

Biện pháp Công ty Cà phê 15 áp dụng để nâng cao năng suất, chất lượng cà phê đó là, sản xuất theo “Chỉ dẫn địa lý Cà phê Buôn Ma Thuột”. Đến thời điểm hiện nay, 100% diện tích cà phê được công nhận đạt “Chỉ dẫn địa lý Cà phê Buôn Ma Thuột”. Đặc biệt, trong năm 2025, công ty là doanh nghiệp đầu tiên ở tỉnh Đắk Lắk xây dựng vùng cà phê hữu cơ với diện tích 23 ha theo tiêu chuẩn USDA (United States Department of Agriculture - Bộ nông nghiệp Hoa Kỳ) và EU (European Union). Trong năm 2025, Công ty Cà phê 15 đã hoàn thành đầu tư, đưa vào vận hành Nhà máy chế biến cà phê bột với dây chuyền rang - xay - đóng gói hiện đại, có công suất 200kg/h, vốn đầu tư hơn 10,5 tỷ đồng. Từ nhà máy chế biến hiện đại này, công ty sản xuất nhiều dòng sản phẩm mới như cà phê hữu cơ, cà phê phin giấy, cà phê túi nhúng, gắn với vùng nguyên liệu hữu cơ và nông nghiệp tuần hoàn; đồng thời triển khai bảo hộ thương hiệu, đăng ký đánh giá sản phẩm OCOP, từng bước khẳng định thương hiệu “Cà phê 15 – cà phê người lính”.

Một trong những thành công đặc biệt trong sản xuất cà phê của đơn vị đó là áp dụng tốt khoa học kỹ thuật trong ghép chồi tái canh vườn cà phê già cỗi. Với đặc điểm vườn cà phê của đơn vị được trồng từ năm 1987, trong khi chu kỳ kinh doanh của cây cà phê chỉ từ 20-25 năm, nên phần lớn diện tích cà phê đã già cỗi, cần tái canh. Thực tiễn cho thấy, nếu tái canh bằng phương pháp trồng mới tiềm ẩn nhiều rủi ro, chi phí cao khoảng 120 triệu đồng/ha, chu kỳ vườn cây kiến thiết cơ bản dài 4 năm, nên công ty đã mạnh dạn tái canh bằng phương pháp sử dụng chồi giống mới ghép trên gốc cũ, giảm được chi phí xuống còn 70 triệu đồng/ha, rút ngắn chu kỳ kiến thiết cơ bản xuống còn 3 năm. Và thành công nhất của phương pháp ghép chồi đó là năng suất vườn cây của đơn vị vượt trội, đạt 22 tấn cà phê quả tươi/ha - cao nhất vùng Tây Nguyên. Đến thời điểm hiện tại, Công ty Cà phê 15 đã tái canh được hơn 550 ha cà phê, đạt 100% diện tích cà phê cần tái canh. Ngoài tái canh vườn cây của đơn vị quản lý, công ty còn hỗ trợ bà con DTTS trên địa bàn đóng quân về chồi, phân bón, kỹ thuật để tái canh được hằng chục ha cà phê.

ĐẾN LÀM TỐT CÔNG TÁC DÂN VẬN

Không chỉ sản xuất kinh doanh đúng hướng, đúng pháp luật, đạt hiệu quả kinh tế, mà trong hành trình 30 năm qua Công ty Cà phê 15 luôn nỗ lực, chung sức cùng cấp ủy, chính quyền địa phương chăm lo đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số (DTTS) vùng Tây Nguyên.

Trong lĩnh vực sản xuất cà phê, Công ty Cà phê 15 đã tạo công ăn việc làm cho 650 công nhân, trong đó có 101 công nhân người DTTS với mức lương bình quân 16 triệu đồng/người/tháng; và tạo việc làm thời vụ cho hàng nghìn lao động địa phương. Trong tổng số hơn 600 hộ công nhân nhận khoán vườn cà phê, hằng năm có hơn 80% hộ vượt khoán. Điển hình như niên vụ cà phê 2025 vừa qua, có các hộ như H’Biếu Kao vượt khoán hơn 3,2 tấn quả tươi/ha; hộ H’Doan Kbuôr vượt khoán hơn 3,4 tấn quả tươi/ha. Có việc làm, thu nhập ổn định, tỷ lệ hộ nghèo trong công nhân của đơn vị giảm nhanh, hiện còn 60 hộ đang nhận được sự quan tâm đặc biệt để thoát nghèo bền vững. Là doanh nghiệp quốc phòng, an ninh, đồng thời điều hành hai khu kinh tế-quốc phòng (KT-QP), gồm: Khu KT-QP Cư M’gar (Đắk Lắk) và Khu KT-QP Quảng Sơn (Lâm Đồng), tính đến thời điểm hiện tại, công ty đang sản xuất, kinh doanh 828ha cà phê, hơn 99ha cao su; vận hành các nhà máy sản xuất cà phê bột, sản xuất phân vi sinh và sản xuất nước uống tinh khiết. Trong sản xuất kinh doanh, Đảng ủy, Ban giám đốc công ty thống nhất chủ trương ưu tiên tuyển dụng, tạo điều kiện cho bà con, nhất là đồng bào DTTS tại chỗ vào làm công nhân, nhận lô, đầu tư sản xuất cà phê, cao su. Tính đến thời điểm hiện tại, công ty đã tạo việc làm cho 101 công nhân người DTTS.

Về đầu tư cơ sở hạ tầng, tại Khu KT-QP Cư M’gar và Khu KT-QP Quảng Sơn, đơn vị đã huy động hơn 150 tỷ đồng đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, định canh, định cư, ổn định đời sống cho 4.700 nhân khẩu tại 5 thôn kinh tế mới trong vùng dự án.

Cụ thể, tại Khu KT-QP Quảng Sơn, đơn vị đã huy động hơn 100 tỷ đồng đầu tư cơ sở hạ tầng vùng dự án. Trong đó có thể kể đến như: Xây dựng 17,5km đường điện trung hạ áp, cấp điện sinh hoạt cho 636 hộ dân; xây dựng 75,1km đường giao thông nông thôn, 5 hồ đập thủy lợi, với 12,5km kênh mương, bảo đảm nước tưới cho hơn 1.000ha cây trồng các loại; khoan 6 giếng và đào 66 giếng phục vụ nước sinh hoạt cho bà con; xây mới 22 phòng học, 1 bệnh xá với 15 giường bệnh; khai hoang 580,5ha đất, rà phá bom, mìn 12ha đất để cấp đất ở, đất sản xuất cho bà con vùng dự án.

Khu KT-QP Quảng Sơn đã tiếp nhận, tổ chức định cư vững chắc cho 508 hộ, với 2.101 nhân khẩu, chủ yếu là đồng bào DTTS diện nghèo tại thôn 4, thôn Đắk Snao và thôn Đắk Snao 2, xã Quảng Sơn. Mỗi hộ dân được cấp 1.000m2 đất ở, 1ha đất sản xuất và được hỗ trợ từ 3,8 đến 7 triệu đồng, với tổng kinh phí Đoàn KT-QP Quảng Sơn hỗ trợ di dân vào vùng dự án là 2,32 tỷ đồng. Ngoài ra, Đoàn KT-QP Quảng Sơn còn phối hợp cùng cấp ủy, chính quyền địa phương ổn định đời sống cho 11.205 hộ, với 53.312 nhân khẩu tại 41 thôn, bon và cụm dân cư của 3 xã trong vùng dự án. Nhờ nguồn lực đầu tư do Đoàn KT-QP Quảng Sơn huy động, đến nay, xã Quảng Sơn đạt 15 tiêu chí; các xã Quảng Hòa và xã Tà Đùng đạt 13 tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới.

Từ năm 2022 đến 2026, thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi, Công ty Cà phê 15 đã trao con giống cây trồng, vật nuôi và vật tư nông nghiệp cho 800 hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn các tỉnh Đắk Lắk và Lâm Đồng, với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng, kết quả có hằng trăm hộ được hỗ trợ đã thoát nghèo.

Nhìn lại 30 năm gắn bó với địa bàn Tây Nguyên, các thế hệ người lính Công ty Cà phê 15 đã huy động nguồn đầu tư lớn cho xây dựng hạ tầng, như “điện, đường, trường, trạm, thủy lợi” trên địa bàn, góp phần quan trọng vào hỗ trợ các xã về đích nông thôn mới. Từ năm 2020 đến 2026 xây dựng, trao 47 căn nhà tặng hộ nghèo. Mỗi năm vào dịp đón Tết Nguyên đán, Công ty Cà phê 15 trao 600-700 suất quà tặng đối tượng chính sách, hộ nghèo, cận nghèo; tổ chức khám bệnh, cấp thuốc cho 1.200 lượt người; với tổng kinh phí mỗi măm từ 700 triệu đến 1 tỷ đồng, qua đó chung sức xây dựng buôn làng Tây Nguyên ngày một bình yên, no ấm. Công ty Cà phê 15 không chỉ xây dựng được thương hiệu “Cà phê 15 - cà phê người lính”, mà còn tô thắm truyền thống, phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ thời kỳ mới trong lòng nhân dân./.