Cần xem xét nâng ngưỡng chịu thuế

Doanh thu cao không đồng nghĩa lợi nhuận tốt

Sau khi bỏ thuế khoán, ngành thuế chuyển sang mô hình quản lý hộ kinh doanh dựa trên ngưỡng doanh thu và mức độ phát triển hoạt động, gồm 3 nhóm.

Nhóm 1 là hộ có doanh thu từ 200 triệu đồng/năm trở xuống, được miễn thuế và không sử dụng hóa đơn điện tử. Nhóm 2 gồm các hộ có doanh thu từ trên 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng/năm, thực hiện khai thuế theo quý, áp dụng chế độ kế toán phù hợp. Trong đó, hộ kinh doanh có doanh thu từ trên 1 tỷ đồng/năm sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền. Nhóm 3 gồm các hộ kinh doanh có doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, áp dụng chế độ kế toán đầy đủ hơn, sử dụng hóa đơn điện tử và kê khai thuế tương tự doanh nghiệp nhỏ.

Theo nhiều hộ kinh doanh, mức doanh thu chịu thuế từ trên 200 triệu đồng/năm hoàn toàn không phù hợp do chi phí đầu vào tăng mạnh, chưa kể nhiều ngành nghề kinh doanh có tính đặc thù nên doanh thu và lợi nhuận “không giống ai”. Nhiều ý kiến cho rằng, ngành thuế cần xem xét nâng ngưỡng chịu thuế hoặc xem xét thêm yếu tố lợi nhuận để đưa ra mức áp thuế phù hợp và công bằng hơn.

Trao đổi với phóng viên, CCB Nguyễn Tiến Thắng, kinh doanh phụ liệu hoa tại phường Hà Đông, TP. Hà Nội cho rằng ngưỡng doanh thu 200 triệu đồng/năm quá thấp so với chi phí mà nhiều hộ kinh doanh phải gánh, đặc biệt với những ngành có sức mua theo ngày cao. Ông Thắng băn khoăn, với ngưỡng trên, những nghề tưởng chừng doanh thu thấp như bán vé số cũng dễ dàng vượt mốc này. Một người bán vé số phải bán trung bình 70 - 80 tờ/ngày mới có thể thu về khoản chênh lệch khoảng 70.000 đồng, mức đủ cho chi tiêu tối thiểu. Nhưng chỉ cần bán ở mức tối thiểu ấy, doanh thu cả năm đã vượt 200 triệu đồng.

Tương tự, chỉ cần bán một bó hoa sinh nhật khoảng 500.000 đồng/bó, doanh thu một ngày đã có thể đạt 1 triệu đồng. “Nếu tính đúng doanh thu, ngay cả người bán nhỏ ở vùng sâu vùng xa cũng vẫn có thể dễ vượt mức 200 triệu đồng không quá khó khăn, chứ không chỉ người kinh doanh ở thành phố” - ông Thắng lo lắng.

Đồng quan điểm với ông Thắng, chị Đặng Thị Hồng Khánh - hộ kinh doanh cà phê tại phường Thanh Xuân, TP. Hà Nội cho rằng, mức này là quá thấp bởi doanh thu 600.000 đồng/ngày chỉ là tiền thu về, hoàn toàn chưa phản ánh chi phí chứ chưa nói đến lợi nhuận. Theo chị Khánh, nếu thuê mặt bằng, mức rẻ nhất cũng khoảng 300.000 đồng/ngày. Thuê thêm một lao động làm 8 tiếng với mức khoảng 20.000 đồng/giờ, chi phí nhân công đã 160.000 đồng/ngày. Như vậy tổng chi phí lên đến khoảng 460.000 đồng, chưa kể chi phí khác như điện, nước... và đặc biệt là sản phẩm. Với giá cà phê tăng cao thời gian gần đây, chi phí đầu vào bị đội lên rất nhiều. Tính ra, doanh thu 550.000 - 600.000 đồng/ngày vẫn chưa đủ trả chi phí nhưng lại rơi vào ngưỡng phải chịu thuế là rất vô lý.

Phải đảm bảo công bằng cho hộ kinh doanh

Đánh giá về việc quản lý thuế hộ kinh doanh theo doanh thu, bà Nguyễn Thị Cúc - Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam cho biết, trước đây khi hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện thuế khoán, họ không chủ động trong trường hợp doanh thu thay đổi. Doanh thu khoán được xác định dựa trên năm trước và chỉ khi doanh thu tăng trên 50% mới được điều chỉnh.

Vì vậy, có trường hợp người nộp thuế quên điều chỉnh, vô tình dẫn đến hành vi trốn thuế. Theo Điều 200 Bộ luật Hình sự, trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên bị truy cứu trách nhiệm hình sự, rủi ro rất cao. Bên cạnh đó, có trường hợp dù không có doanh thu vẫn phải nộp thuế vì đã khoán, trong khi doanh thu cao lại có nguy cơ trốn thuế. Điều này khiến hộ kinh doanh không chủ động.

Khi chuyển sang chế độ kê khai thuế theo doanh thu, theo bà Cúc, Bộ Tài chính đưa ra các ngưỡng doanh thu để phù hợp với phương thức quản lý của từng nhóm đối tượng. Ví dụ, hộ có doanh thu dưới 200 triệu đồng được miễn, nhưng trong năm nếu doanh thu tăng lên 300-500 triệu đồng, họ phải khai lại để điều chỉnh, nộp thuế kịp thời thay vì chờ đến khi tăng trên 50% mới khai. Đây chính là yếu tố giúp hộ kinh doanh chủ động hơn.

Trong khi đó, đại biểu Quốc hội Hoàng Văn Cường (Hà Nội) cho rằng, với mức giảm trừ gia cảnh cho một cá nhân làm công ăn lương hiện nay là 186 triệu đồng/người/năm và có thể lên tới 260 triệu đồng nếu có thêm người phụ thuộc. Nếu so sánh với người bán sữa, mức doanh thu của người kinh doanh phải lên tới 2,6 tỷ đồng và thu nhập có được là 260 triệu - tương đương với ngưỡng chịu thuế của người làm công ăn lương. Vì vậy, ông Cường cho rằng cần phải thay đổi mức xác định khởi điểm nộp thuế thu nhập cá nhân với người kinh doanh. Trong đó, với những người bán hàng, mức khởi điểm tối thiểu phải là 1,5 tỷ đồng, tức là mức chênh lệch khoảng 2% mới có được thu nhập là trên 260 triệu.

Trước các ý kiến của người dân, chuyên gia, đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính - Nguyễn Văn Thắng cho biết, sẽ tính toán lại ngưỡng doanh thu để các hộ kinh doanh không cảm thấy bị thiệt thòi hơn so với ngưỡng bắt đầu thu thuế của người làm công ăn lương. Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu ý kiến của đại biểu, nghiên cứu có một ngưỡng tính thuế khởi đầu đối với hộ kinh doanh phù hợp.

Về mức giảm trừ gia cảnh, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết: Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua nghị quyết điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh của thuế thu nhập cá nhân. Theo đó, nâng mức giảm trừ cho bản thân người nộp thuế lên mức 15,5 triệu đồng/tháng; còn mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.